What do you think?
Rate this book
ყველა დროის საუკეთესო ისტორიული რომანი #2
გმირთა ვარამი - ტომი 2
სერია "ყველა დროის საუკეთესო ისტორიული რომანი" გრძელდება ლევან გოთუას ტეტრალოგიით "გმირთა ვარამი", რომელიც 8 რომად გამოიცემა. XVI-XVII საუკუნეების საქართველოს ყოფის ამსახველ ამ რომანს საბჭოთა რეჟიმის მიერ რეპრესირებული ლევან გოთუა სასჯელის მოხდისას შორეულ ვორკუტაში წერდა და სამშობლოში ნაწილ-ნაწილ ფარულად აგზავნიდა.
- GenresGeorgian
320 pages, Paperback
Published January 1, 2011
9 people are currently reading
145 people want to read
About the author
Levan Gotua
20 books29 followersლევან გოთუა დაიბადა 1905 წლის 10 მარტს თბილისში, ცნობილი მწერლის, პუბლიცისტის, პედაგოგისა და საზოგადო მოღვაწის პართენ გოთუას ოჯახში. პართენ გოთუა წარმოშობით ძიმითიდან იყო. გაზეთ ,,ვოზროჟდენიეს” მთავარად რედაქტორად მუშაობდა. დედა- ქუთაისელი, სოფიო გრიგოლის ასული კემულარია, თავისი დროისათვის ფრიად განათლებული ქალი იყო. ლევანს წერა-კითხვა შეასწავლა დედამ. მამის მეოხებით ადრე შეეჩვია მოგზაურობას, ეზიარა სამშობლო ქვეყნის სიყვარულის უდიდეს გრძნობას და ჩაესახა შემოქმედებითი მისწრაფებანი. ლევან გოთუამ თბილისის მე-8 ტექნიკუმი დაამთავრა და, მამის რჩევით, თბილისის უნივერსიტეტის სოციალ-ეკონომიკურ ფაკულტეტზე ჩააბარა, რომელიც 1925 წელს დაამთავრა.
ლევან გოთუა იყო 1920-იანი წლების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის თვალსაჩინო წარმომადგენელი, საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. ლევან გოთუამ თავისი ცხოვრების საუკეთესო წლები, თითქმის მეოთხედი საუკუნე, ცხოვრების 66 წლიდან 22 წელი სამშობლოსაგან მოწყვეტილმა, პატიმრობაში გაატარა.
ლევან გოთუამ პირველად 15 წლის ასაკში იწვნია “ჩეკისტების” რისხვა – გოთუების თითქმის მთელი ოჯახი ქალიშვილის ქორწილში დააპატიმრეს და შემოწმების შემდეგ მეორე დღესვე გაათავისუფლეს. 1918 წელს, საქართველოში მე-11 წითელი არმიის შემოსვლისას, ლევანი ძმებთან ერთად მოხალისედ ჩაეწერა და ომში წავიდა. თუმცა, ჯანმრთელობის გაუარესების გამო საომრად წასული ბიჭები ერთ კვირაში უკან დააბრუნეს.
საქართველოში შემოსული “წითლების” რეპრესიები გოთუების ოჯახსაც შეეხო, მათ ჩამოართვეს ქონება და სახლის დიდი ნაწილი. მათი მეთვალყურეობა კი მათივე ოჯახში შესახლებულს დაევალა.
1921 წლიდან საქართველოში ეროვნული გამოსვლები დაიწყო. საქართველოს ყოველ კუთხეში გაჩნდა დაჯგუფებები, უნივერსიტეტში დაიწყო სტუდენტთა დიდი გამოსვლები, ახალგაზრდები საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენას მოითხოვდნენ. ლევანი თავის ძმასთან და თანამოაზრეებთან ერთად ძალზე აქტიურობდა.
არსებული ვითარების გამო ეროვნული მოძრაობის ორგანიზაციები არალეგალურ მუშაობაზე გადავიდნენ. დაიწყო საყოველთაო აჯანყების მომზადება, აჯანყების მიზანი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენა იყო. საყოველთაო გამოსვლების დაწყების თარიღად 29 აგვისტო დათქვეს, თუმცა აჯანყება გაიცა, რასაც სისხლიანი რეპრესიები მოჰყვა. აჯანყების უშუალო მონაწილეების გარდა, დააპატიმრეს და დახვრიტეს სრულიად უდანაშაულო ხალხი.
1923 წლიდან განსაკუთრებით გაძლიერდა ინტელიგენციის რეპრესიები. ამ წლებში გაჩნდა დასჯის სასტიკი, ახალი მეთოდები – საყოველთაო დახვრეტა საქმის ყოველგვარი განხილვის გარეშე. უკეთეს შემთხვევაში, “სამშობლოს მტრებს” რუსეთის შორეული ჩრდილოეთის შრომა-გასწორების ბანაკებში ასახლებდნენ.
1924 წლის 29 აგვისტოს გოთუების ოჯახს “ჩეკისტებმა” კვლავ მიაკითხეს და ლევან გოთუა მამასთან ერთად დააპატიმრეს. 7-თვიანი პატიმრობის შემდეგ მამა-შვილი სრულიად მოულოდნელად გამოუშვეს ციხიდან. თუმცა, 1925 წელს ლევან გოთუა ხელმეორედ დააპატიმრეს. გოთუები აბასთუმანში იმყოფებოდნენ, როცა ახალციხის მაზრის პოლიტბიუროს თანამშრომელმა სევერიან ჩაჩავამ გოთუებს ლევანის დაპატიმრებისა და სახლის გაჩხრეკვის ორდერი წარუდგინა. ახალციხის პოლიტბიუროს ხელმძღვანელმა კალანდაძემ საიდუმლო პატაკით მიმართა საქართველოს საგანგებო კომისიის საიდუმლო-ოპერატიული სამმართველოს უფროსს ლავრენტი ბერიას, რომ ლევან გოთუას ბინის ჩხრეკისას ამოიღეს 78-ფურცლიანი ანტისაბჭოთა მიწერ-მოწერა, რომელიც გაეგზავნა ბერიას. საქართველოს საგანგებო კომისიასთან არსებული განსაკუთრებული სათათბიროს დადგენილებით, ლევან გოთუას ფაშისტური ორგანიზაციის ჩამოყალიბებისთვის მიესაჯა სამი წლით პატიმრობა სოლოვეცკის საკონცენტრაციო ბანაკში. მანამდე კი “ჩეკას” საიდუმლო განყოფილების ხელმძღვანელმა ზუბოვმა შეადგინა დადგენილება, რომლის თანახმად, ლევან გოთუას სტუდენტთა რომელიღაც ოფიციალური ორგანიზაციის თავმჯდომარეობა დაბრალდა. ამიტომ, ლევან გოთუას, როგორც საშიშ პატიმარს, ბანაკში განსაკუთრებული ზედამხედველობა დაუწესეს.
სოლოვეცკში ჩასვლისთანავე ქართველ პატიმართა ჯგუფი ბნელ, ნესტიან, წყლით სავსე სარდაფში მოათავსეს “კანონიერ ქურდებთან”, მკვლელებთან და ბანდიტებთან ერთად.
1926 წლის 10 მაისის სსრკ-ს ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდუმის დადგენილებით, ლევან გოთუა საკონცენტრაციო ბანაკიდან გაათავისუფლეს. თუმცა, დადგენილების თანახმად, ლევან გოთუას პატიმრობა თავისუფალი გადასახლებით შეეცვალა, აეკრძალა 6
ლევან გოთუა იყო 1920-იანი წლების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის თვალსაჩინო წარმომადგენელი, საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. ლევან გოთუამ თავისი ცხოვრების საუკეთესო წლები, თითქმის მეოთხედი საუკუნე, ცხოვრების 66 წლიდან 22 წელი სამშობლოსაგან მოწყვეტილმა, პატიმრობაში გაატარა.
ლევან გოთუამ პირველად 15 წლის ასაკში იწვნია “ჩეკისტების” რისხვა – გოთუების თითქმის მთელი ოჯახი ქალიშვილის ქორწილში დააპატიმრეს და შემოწმების შემდეგ მეორე დღესვე გაათავისუფლეს. 1918 წელს, საქართველოში მე-11 წითელი არმიის შემოსვლისას, ლევანი ძმებთან ერთად მოხალისედ ჩაეწერა და ომში წავიდა. თუმცა, ჯანმრთელობის გაუარესების გამო საომრად წასული ბიჭები ერთ კვირაში უკან დააბრუნეს.
საქართველოში შემოსული “წითლების” რეპრესიები გოთუების ოჯახსაც შეეხო, მათ ჩამოართვეს ქონება და სახლის დიდი ნაწილი. მათი მეთვალყურეობა კი მათივე ოჯახში შესახლებულს დაევალა.
1921 წლიდან საქართველოში ეროვნული გამოსვლები დაიწყო. საქართველოს ყოველ კუთხეში გაჩნდა დაჯგუფებები, უნივერსიტეტში დაიწყო სტუდენტთა დიდი გამოსვლები, ახალგაზრდები საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენას მოითხოვდნენ. ლევანი თავის ძმასთან და თანამოაზრეებთან ერთად ძალზე აქტიურობდა.
არსებული ვითარების გამო ეროვნული მოძრაობის ორგანიზაციები არალეგალურ მუშაობაზე გადავიდნენ. დაიწყო საყოველთაო აჯანყების მომზადება, აჯანყების მიზანი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენა იყო. საყოველთაო გამოსვლების დაწყების თარიღად 29 აგვისტო დათქვეს, თუმცა აჯანყება გაიცა, რასაც სისხლიანი რეპრესიები მოჰყვა. აჯანყების უშუალო მონაწილეების გარდა, დააპატიმრეს და დახვრიტეს სრულიად უდანაშაულო ხალხი.
1923 წლიდან განსაკუთრებით გაძლიერდა ინტელიგენციის რეპრესიები. ამ წლებში გაჩნდა დასჯის სასტიკი, ახალი მეთოდები – საყოველთაო დახვრეტა საქმის ყოველგვარი განხილვის გარეშე. უკეთეს შემთხვევაში, “სამშობლოს მტრებს” რუსეთის შორეული ჩრდილოეთის შრომა-გასწორების ბანაკებში ასახლებდნენ.
1924 წლის 29 აგვისტოს გოთუების ოჯახს “ჩეკისტებმა” კვლავ მიაკითხეს და ლევან გოთუა მამასთან ერთად დააპატიმრეს. 7-თვიანი პატიმრობის შემდეგ მამა-შვილი სრულიად მოულოდნელად გამოუშვეს ციხიდან. თუმცა, 1925 წელს ლევან გოთუა ხელმეორედ დააპატიმრეს. გოთუები აბასთუმანში იმყოფებოდნენ, როცა ახალციხის მაზრის პოლიტბიუროს თანამშრომელმა სევერიან ჩაჩავამ გოთუებს ლევანის დაპატიმრებისა და სახლის გაჩხრეკვის ორდერი წარუდგინა. ახალციხის პოლიტბიუროს ხელმძღვანელმა კალანდაძემ საიდუმლო პატაკით მიმართა საქართველოს საგანგებო კომისიის საიდუმლო-ოპერატიული სამმართველოს უფროსს ლავრენტი ბერიას, რომ ლევან გოთუას ბინის ჩხრეკისას ამოიღეს 78-ფურცლიანი ანტისაბჭოთა მიწერ-მოწერა, რომელიც გაეგზავნა ბერიას. საქართველოს საგანგებო კომისიასთან არსებული განსაკუთრებული სათათბიროს დადგენილებით, ლევან გოთუას ფაშისტური ორგანიზაციის ჩამოყალიბებისთვის მიესაჯა სამი წლით პატიმრობა სოლოვეცკის საკონცენტრაციო ბანაკში. მანამდე კი “ჩეკას” საიდუმლო განყოფილების ხელმძღვანელმა ზუბოვმა შეადგინა დადგენილება, რომლის თანახმად, ლევან გოთუას სტუდენტთა რომელიღაც ოფიციალური ორგანიზაციის თავმჯდომარეობა დაბრალდა. ამიტომ, ლევან გოთუას, როგორც საშიშ პატიმარს, ბანაკში განსაკუთრებული ზედამხედველობა დაუწესეს.
სოლოვეცკში ჩასვლისთანავე ქართველ პატიმართა ჯგუფი ბნელ, ნესტიან, წყლით სავსე სარდაფში მოათავსეს “კანონიერ ქურდებთან”, მკვლელებთან და ბანდიტებთან ერთად.
1926 წლის 10 მაისის სსრკ-ს ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდუმის დადგენილებით, ლევან გოთუა საკონცენტრაციო ბანაკიდან გაათავისუფლეს. თუმცა, დადგენილების თანახმად, ლევან გოთუას პატიმრობა თავისუფალი გადასახლებით შეეცვალა, აეკრძალა 6
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
November 8, 2024
პირველ ტომთან შედარებით ცოტა უკეთესი წიგნია.
ამ წიგნის ყველაზე დიდი პლუსი არის ერეკლეს თვითმკვლელობის სცენის აღწერა, რომელიც ცოტა პათეტიკური კი არის, მაგრამ მაინც პოეტური და კარგია!
სხვა რა შეიძლება ითქვას: საბრძოლო სცენების აღწერა მხატვრულ ლიტერატურაში არ არის ადვილი საქმე, მაგრამ ამ წიგნში, როგორც გაართვა თავი მაგ საქმეს გოთუმა, ეგ არ არის მოსაწონი და პირიქით- დასაძრახია.
"სიტყვის კონა" რომ აქვს ზაზას, ძალიან სასაცილოა :დ
გასაგებია, რომ ლევან გოთუას არ ჰქონდა ინტერნეტი და თუ არ ვცდები არც კარგი განათლება ჰქონდა მიღებული და ამ ყველაფერს დავუმატოთ ისიც, რომ გადასახლებაში დაწერა -ეს წიგნია; მაგრამ მაინც, რომ ძალიან სასაცილოა და წესით კი უნდა ხვდებოდეს ადამიანი, თუ რამდენად არადამაჯერებელია იმ დროს ზაზას მსგავს ადამიანებს ჰქონოდათ სიტყვის კონა.
ის თავი სადაც აღწერილია ქართველი ელჩების მოგზაურობა რუსეთში და განსხვავების ჩვენება რუსებს და ქართველებს შორის არის ძალიან სუსტი და არადამაჯერებელი.
საერთოდ არ იგრძნობა ეპოქა. მწერალმა მის დროინდელი რუსის და ქართველი კულტურული სხვაობა აჩვენა და არა იმ ეპოქის. გასაგებია, რომ გოთუა ცდილობს ხაზი გაუსვას იმას, რომ ქართველებს და რუსებს შორის მიუხედავად ერთმორწმუნეობისა ძალიან დიდი განსხვავება, როგორც კულტურული ისე მენტალიტეტი კუთხით და ასევე რწმენის საკითხებში, მაგრამ ამას აკეთებს ძალიან სუბიექტურად და ეპოქას აცდენილი. ვითომ ქართველების მორალური უპირატესობა და რუსების ზედმეტად აღვირახსნილობა და სითამამე :დ ის სცენა სადაც რუსულ საუნაში არიან გმირები, ისეთი იყო, მეგონა ბედის ირონიას ან რომელიმე საბჭოთა დროინდელ ფილმს ვუყურებდი :დ
რა თქმა უნდა- კავკასიელებს და სლავებს შორის სხვაობა იყო ყოველთვის მენტალიტეტის კუთხით, მაგრამ ამ წიგნში სწორედ მწერლის ეპოქის დროინდელი სხვაობაა ნაჩვენები.
ამ წიგნის ყველაზე დიდი პლუსი არის ერეკლეს თვითმკვლელობის სცენის აღწერა, რომელიც ცოტა პათეტიკური კი არის, მაგრამ მაინც პოეტური და კარგია!
სხვა რა შეიძლება ითქვას: საბრძოლო სცენების აღწერა მხატვრულ ლიტერატურაში არ არის ადვილი საქმე, მაგრამ ამ წიგნში, როგორც გაართვა თავი მაგ საქმეს გოთუმა, ეგ არ არის მოსაწონი და პირიქით- დასაძრახია.
"სიტყვის კონა" რომ აქვს ზაზას, ძალიან სასაცილოა :დ
გასაგებია, რომ ლევან გოთუას არ ჰქონდა ინტერნეტი და თუ არ ვცდები არც კარგი განათლება ჰქონდა მიღებული და ამ ყველაფერს დავუმატოთ ისიც, რომ გადასახლებაში დაწერა -ეს წიგნია; მაგრამ მაინც, რომ ძალიან სასაცილოა და წესით კი უნდა ხვდებოდეს ადამიანი, თუ რამდენად არადამაჯერებელია იმ დროს ზაზას მსგავს ადამიანებს ჰქონოდათ სიტყვის კონა.
ის თავი სადაც აღწერილია ქართველი ელჩების მოგზაურობა რუსეთში და განსხვავების ჩვენება რუსებს და ქართველებს შორის არის ძალიან სუსტი და არადამაჯერებელი.
საერთოდ არ იგრძნობა ეპოქა. მწერალმა მის დროინდელი რუსის და ქართველი კულტურული სხვაობა აჩვენა და არა იმ ეპოქის. გასაგებია, რომ გოთუა ცდილობს ხაზი გაუსვას იმას, რომ ქართველებს და რუსებს შორის მიუხედავად ერთმორწმუნეობისა ძალიან დიდი განსხვავება, როგორც კულტურული ისე მენტალიტეტი კუთხით და ასევე რწმენის საკითხებში, მაგრამ ამას აკეთებს ძალიან სუბიექტურად და ეპოქას აცდენილი. ვითომ ქართველების მორალური უპირატესობა და რუსების ზედმეტად აღვირახსნილობა და სითამამე :დ ის სცენა სადაც რუსულ საუნაში არიან გმირები, ისეთი იყო, მეგონა ბედის ირონიას ან რომელიმე საბჭოთა დროინდელ ფილმს ვუყურებდი :დ
რა თქმა უნდა- კავკასიელებს და სლავებს შორის სხვაობა იყო ყოველთვის მენტალიტეტის კუთხით, მაგრამ ამ წიგნში სწორედ მწერლის ეპოქის დროინდელი სხვაობაა ნაჩვენები.
September 12, 2021
"გმირთა ვარამი" არის ლევან გოთუას მიერ აღწერილი ტეტრალოგია 15-17 საუკუნეების საქართველოს შესახებ, რომელიც ყველაფრის შესახებ დეტალურად მოგვითხრობს. ვფიქრობ, ეს არის ყველა დროის საუკეთესო ისტორიული რომანი ქართულ ლიტერატურაში. "ერთიანობა კი არა, მრავალერთიანობაა საჭირო..." - ამბობს ლევან გოთუა.
March 1, 2024
RAXAN ME ES DAVAMTAVRE
(It was worth it)
(It was worth it)
January 18, 2014
..............................
Displaying 1 - 4 of 4 reviews