Edad Medya: Mga Tula sa Katanghaliang Gulang

by Jose F. Lacaba

Edad Medya is the fourth collection of Filipino poems and poetic translations by Lacaba, award-winning poet, scriptwriter, journalist, editor, and translator. It includes the Internet hit entitled, "Lahat ng Hindi Ko Kailangang Malaman, Natutunan Ko sa mga Pelikulang For Adults Only" ("All I Need Not Know I Learned From Adult Movies") and another poem in English, "Prometheus Unbound," that became controversial during martial law.

Genres: Poetry

104 pages, Paperback

First published January 1, 2000

About the author

Jose Maria Flores Lacaba, Jr., better known as Jose F. Lacaba and Pete Lacaba, is a Filipino poet, journalist, and screenwriter. He was conferred the Aruna Vasudev Lifetime Achievement Award for Writing on Cinema during 10th Osian's Cinefan Festival held in New Delhi, India on 11 July 2008.

He is currently[when?] the executive editor of Summit Media's YES! Magazine.

His screenplay credits include Jaguar, This Is My Country, Fight for Us, Sister Stella L., Eskapo, Segurista, and Rizal in Dapitan.

Reviews

[K.D. Absolutely · Rating 3 out of 5]

Jose Maria Flores “Pete” Lacaba, Jr. (born August 20, 1945) is a Filipino poet, journalist, and screenwriter. He is currently the executive editor of Summit Media’s YES! Magazine and a resident fellow of the U.P. Institute of Creative Writing. He has written, all by himself or with co-writers, the screenplays of award-winning Tagalog films that have been shown at various international film festivals, including Cannes, Venice and Toronto. These films include: Jaguar (1979), Angela Markado (1980), Pakawalan Mo Ako (1981), Sister Stella L (1984), Bayan Ko: Kapit sa Patalim (1984), Boatman (1984), Orapronobis (1989), Eskapo (1995), Segurista (1996), Rizal sa Dapitan (1997) at Tatsulok (1998).

He was born in Cagayan de Oro but his family moved to Pateros when I was 10 years old. As a scholar, he studied for a while at the Ateneo de Manila University but had to stop due to lack of money. It was during this time when he started writing for Philippine Free Press. With his brother, Emman, he fought against Marcos dictatorship primarily through writing. His poem, Prometheus Unbound and the his Tagalog poems collection called Mga Kagila-Gilalas na Pakikipagsapalaran were among some of the reasons for his incarceration for about 2 years.

Napanood ko kamakailan lang ang interbyu kay Lacaba sa Cinema One bilang bahagi ng pagkakahirang sa kanya ng URIAN bilang Lifetime Achievement Award. Nararapat lang, sa loob-loob ko. Beterano ng Martial Law. Sumulat ng mga magaganda at makabuluhang scripts ng mga pelikulang nakatakdang mga klasiko sa mga darating na panahon. At 66 na pala siya ngayong taong ito. Mukhang bata pa sa interbyu sa TV.

66. Nalimbag ang Edad Medya: Mga Tula Sa Katanghaliang Gulang noong 2000 at siya ay 55. Ang antolohiyang ito ay naglalaman ng kanyang mga tulang karamihan ay tumatalakay sa kanyang nararanasan noong siya ay nasa-midlife ng buhay niya. Naroon ako ngayon kaya pinili ko ito, bukod pa na ito lang talaga ang meron sa bookstore, na unang aklat kong babasahin na sinulat ng dakilang si Pete Lacaba.

Ang karamihan sa mga mga ay may pormang free verses. Madaling basahin at ang mga paksa ay hindi nalalayo sa mga nakita o naranasan ng mga karaniwang tao, kagaya ko, noong mga nakaraang dekada. Doon sa mga tumatalakay sa midlife crisis, natatawa lang ako dahil yong iba sa mga iyon ay nararanasan ko ngayon nguni’t hindi lahat. Siguro’y iba ang lifestyles namin dahil iba naman ang trabaho ng pagsusulat kaysa sa kagaya kong araw-araw pang na pumapasok sa opisina.

Ang mga tula ay pinanggkat niya sa 6 na bahagi:

ALAY – mga tulang iniaalay ni Lacaba sa kanyang ina, ama at asawa. Nagustuhan ko ang Liham ng Ama sa Anak dahil sa mga pananabik ng ama sa kanyang ama at ang Sa Mga Gabi. Sample:

kung bakit hanggang ngayon,
pagkaraan ng dalawampung taon,
ang palad ko’y humihimlay sa nahihimbing mong hita
sa mga gabing inuumaga ako ng higa.

ULIRAT – mga tulang wari’y sinulat ni Lacaba noong siya ay bata pa o tungkol sa pagkabata o pagkamulat sa mga bagay-bagay na may katuturan sa lipunan o sa personal niyang buhay. Nagustuhan ko ang Dili na Makasulti na tungkol sa hindi na siya magkapagsalita ng Bisaya ganoong sinilang siya at nagmula sa Cagayan de Oro. Noong nasa Cagayan de Oro siya ang tukso sa kanya ay: “Tagalog, luglog! Tagalog, luglog!” at noong nasa Pateros na siya ang tukso nama’y: “Bisaya, madaya! Bisaya, madaya!” Takaw pansin din ang tulang Lahat ng Hindi Ko Kailangang Malaman, Natutunan Ko sa Pelikulang For Adults Only. Umuulan lang ng salitang “puta” at ang huling linya ay: “Sigaw ng puta: Pare-pareho naman tayong puta!”

AGAM-AGAM – ito na yong mga tulang tungkol sa mga nasa kalagitnaan na ng buhay. Sa Panaghoy ng Gurang na Mangingibig nahihirapan na raw si Lacabang patayuin si Manoy kaya sa kanyang panaghinip na lang nararating niya ang kasukdulan. Sa Praning naman ay nagdududa siya sa kanyang asawa at iniisip na ito’y nagtataksil. Ang titulo ng aklat ng mula sa tulang Edad Medya: Ang Pagtungtong sa Singkuwenta Anyos ay nakapag-pangiti sa akin dahil itong mga nararamdaman ng isang tumatanda ay nagsisimulang maramdaman ko na ngayon. Sample:

Mula ulo hanggang paa,
mula balakubak hanggang alipunga
ako’y kalipulan
ng mga munting kirot, sakit at karamdaman

GAYA-GAYA – ang mga tulang isinalin at siguro’y binalangkas niya upang maging kaaya-aya sa Tagalog. Sa bahaging ito ako maraming nagustuhan at nakapag-dagdag ng isang bituin sa aking reyting. Maganda ang Dinadalisay ang Wika ng Tribo ni William Stafford, Pinagtiyap ni Dorothy Parker, Dalit ni W. H. Auden, Mga Bagay na Lumilipas ni William Butler Yeats at ang pinakamaganda sa lahat, siyempre ang sariling atin: Hindi Ko Na Marinig ni Jose Garcia Villa. Ito ang buong tula:

Hindi ko na marinig
ang tinig ng pag-ibig
Hindi na bumubukas
ang kanyang labi. Salat
sa awitin ang ibon.
Namumutla ang apoy.
Rosas ang bagong pitas
ay naluluoy agad.
Hindi na umiihip
ang hangin. Natahimik
na ang mga kampana.
Ako’y nangungulila.
Puso ko’y lupaypay na.
Diyos ko, ako’y patay na.

BONUS TRACK – para lang CD di ba? Nakikiuso si Lacaba. Narito ang dalawa sa mga tulang dahilan ng pagkakakulong niya noong panahon ng Martial Law: Setyembre 1972: Kalatas sa Anak: Sa Pagkakadeklara ng Batas Militar at ang pamosong Prometheus Unbound. Ang huli ay ang kaisa-isang tula sa antolohiyang ito na nasusulat sa salitang Ingles. Ang unang letra ng bawa’t linya ay M-A-R-C-O-S H-I-T-L-E-R D-I-K-T-A-D O-R-T-U-T-A na isinisigaw ng mga tao noong panahon ng Unang Sigwa o First Quarter Storm.

Astig sa ganda ang huling pangalawang bahagi ng antolohiya.

Napapahaba ang rebyu ko kapag nagandahan ako sa binasa ko.

[Jayvie · Rating 5 out of 5]

Mga da best sa lahat ng da best.

Sa mga umaga
Sa mga gabi
Salamat
Ang ahas. Bow
Hinggil sa mga damdaming hindi makatugma
Lahat ng hindi ko kailangang malaman natutunan ko sa mga pelikulang For Adults Only
Edad medya
Panaghoy ng gurang na mangingibig
Tama
Tagulaylay ni Pablo Napurnada
Ang kahulugan ng buhay ayon kay Boy Petibugoy
Apat na pautot ni J. Alfred Puruntong

at mga bonus na :
Setyembre 1972: Kalatas sa anak
Prometheus unbound

[Levi]

A much more well-tempered, composed and reflective Pete is talking about his mid-life observations. Many of the poems are full of wisdom, articulated in tongue-in-cheek fashion. Not the usual Pete I knew from Prometheus Unbound, but still a good read.

[PATRICK · Rating 5 out of 5]

tatay ko sa tula