Ποιήματα

by Άρης Αλεξάνδρου, Γεωργία Παπαγεωργίου (Editor)

ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΔΙΗΓΗΜΑ
Ένας κήπος βραδινός
δίπλα στην ερημική της έπαυλη
η θάλασσα που ανασαίνει άνοιξη
η φωνή του ραδιοφώνου
λίγα βήματα σιωπής στην αλέα.
Ύστερα θα 'ρθουνε τα παιδικά τους πρόσωπα
ο χιονοπόλεμος
ένας λοφάκος που κατηφορίζει τα μικρά του έλκηθρα
κ' ένα ξανθό αγόρι, με πέτσινα γάντια.
- Νατάλια Αντώνοβνα, θα πει ο υπηρέτης,
το τσάι είναι έτοιμο και ίσως να κρυώσει
γιατί το τσάι πάντα έτσι κάνει.
Κι όμως τότε δεν κρύωνε το τσάι
ίσως γιατί φόραγε τα γάντια του τ' αγόρι.
Τότε.
Μέσα στο χιόνι.

ΤΟ ΜΑΧΑΙΡΙ
Όπως αργεί τ’ ατσάλι να γίνει κοφτερό και χρήσιμο μαχαίρι
έτσι αργούν κ’ οι λέξεις ν’ ακονιστούν σε λόγο.
Στο μεταξύ
όσο δουλεύεις στον τροχό
πρόσεχε μην παρασυρθείς
μην ξιπαστείς
απ’ τη λαμπρή αλληλουχία των σπινθήρων.
Σκοπός σου εσένα το μαχαίρι.

Περιεχόμενα:
ΑΚΟΜΑ ΤΟΥΤΗ Η ΑΝΟΙΞΗ
Προχτές
Σχέδιο για διήγημα
Πρωτομαγιά
Χτες
Οι αποστάτες της θάλασσας
Συντροφικό
Ένας κόκκινος φαντάρος τραγουδάει
Νανούρισμα
Της Νύφης
Του ήλιου
Σήμερα
ΑΓΟΝΟΣ ΓΡΑΜΜΗ
Παράθυρο
Ολόκληρη νύχτα
Ανεπίδοτα γράμματα
Αλεξανδροστρόι
Παράνομο σημείωμα
Ο δεκαπέντε
Η στενογραφία της νεκρής ζώνης
Κλειστό τετράγωνο
Ποιητική
Ίσως με λίγον ήλιο
Επιστροφή
Άννα
ΕΥΘΥΤΗΣ ΟΔΩΝ
Εισήγηση
Συμβουλές σε ανυπότακτο
Με τι μάτια τώρα πια
Χωροχρονικό συνεχές
Δάκρυ χαράς
Προαγωγή
Τα σύννεφα
Κτήμα φυλακής
Φρόντισε
Μέσα στις πέτρες
Μοντάζ
Τεκμήριο
Είμαστε υπεύθυνοι
Γύμνασμα
Συνομιλώ άρα υπάρχω
Το μαχαίρι
Νεκρή ζώνη
Το βιβλίο
Εν πλήρει γνώσει
Αντί στόματος
Μεταξύ Σινά και Αιλείμ
Μην τους εγκαταλείψεις
Μελέτη φωτός
Τη τρίτη ημέρα
Αβδίας
Ο πρώτος ανατόμος
Εν στρατοπέδω
Φλάβιος Μάρκος εις εαυτόν
Ο Βίων
Σχέδιο για διήγημα
Η αναμμένη λάμπα
Χαιρεφών προς Πίνδαρον
Λάχεσης δούλος
Λάχεσης λυόμενος
Η πρώτη πέτρα
Δάμων ο εθνικός
Φρύνιχος
Πάρελξις
Ανάβασις
Θα επιμένεις
Υποσημείωση
EXERCICES DE REDACTION
Lucidite
Les voyelles
L' inexplicable
Ameublement
Ce qu' il fallait prouver
Esthete
Memoire
Acceptation
Les pouls de la pluie
ΠΑΡΙΣΙΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ
Ανατολή ηλίου
Επίπλωση
Τα φωνήεντα
Το αμετάφραστο
Αυτοψία
Διαύγεια πνεύματος
Σημείο προορισμού
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ
(ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ

Genres: Poetry

165 pages, Paperback

First published October 1, 1991

About the author

Άρης Αλεξάνδρου είναι το λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Αριστοτέλη Βασιλειάδη.

Γεννήθηκε στο Πέτρογκραντ της Σοβιετικής Ρωσίας το 1922. Ήρθε με τους γονείς του στην Ελλάδα το 1928 και εγκαταστάθηκαν στην αρχή στη Θεσσαλονίκη και αργότερα στην Αθήνα. Τελείωσε το γυμνάσιο στο Βαρβάκειο το 1940 και έδωσε εξετάσεις στο Πολυτεχνείο. Στην Κατοχή συνίδρυσε (με τους Ανδρέα Φραγκιά, Γεράσιμο Σταύρου κ.ά.) μια αντιστασιακή ομάδα. Πέθανε στο Παρίσι στις 2 Ιουλίου του 1978 από καρδιακή προσβολή.

Ήταν άνθρωπος πολυγραφότατος με έργο πολυσχιδές. Ως συγγραφέας διακρίθηκε για το Κιβώτιο και τα Ξυλοπάπουτσα . Ως ποιητής αγαπήθηκε για τις ποιητικές συλλογές: Ακόμη τούτη η άνοιξη , Άγονος γραμμή και Ευθύτης οδών .

Ως μεταφραστής άφησε πλήθος υποδειγματικών μεταφράσεων, παρακαταθήκη σε όσους θέλουν να γνωρίσουν τους μεγάλους Ρώσους συγγραφείς, όπως ο Ντοστογιέβσκη, ο Γκόρκι, ο Τολστόι, κι όχι μόνο.

Reviews

[Κωνσταντινος Οδυσσεως · Rating 4 out of 5]

Εκδόσεις καστανιώτη γράφει αυτό που βρήκα, αλλά φαντάζομαι το περιεχόμενο είναι ακριβώς το ίδιο.

[ιφιγένεια παπούλη]

από τα «Ανεπίδοτα γράμματα»

2.
Δεν ξέρω αν διαβάζεις ανάμεσα στις δέκα μου αράδες
πόσο πολύ μου λείπει το βορεινό παράθυρο κλειστό
μην τύχει και κρυώσει
ένα φλιτζάνι τσάι που αχνίζει
τα περιστέρια των χεριών σου.
[...]

[Νατάσσα · Rating 5 out of 5]

Πλάι στη θάλασσα μαζί σου
είχα μπορέσει να πετάξω
δυο βότσαλα στην άκρη του γιαλού
και μας πιτσίλισαν λιακάδα.
(Ανεπίδοτα γράμματα)

Η κάθε μου λέξη
αν την αγγίξεις με τη γλώσσα
θυμίζει πικραμύγδαλο.
Απ΄ την κάθε μου λέξη
λείπει ένα μεσημέρι με τα χέρια της μητέρας δίπλα στο ψωμί
και το φως που έσταζε απ΄ το παιδικό κουτάλι στην πετσέτα.
(Ποιητική)

Θα σε βρω.
Όπου πατάς
πέφτουν πράσινα φύλλα
(Άννα)

«Ακόμα τούτη η Άνοιξη»
---------
Όπως αργεί τ' ατσάλι να γίνει κοφτερό και χρήσιμο μαχαίρι
έτσι αργούν κι οι λέξεις ν' ακονιστούν σε λόγο.
Στο μεταξύ
όσο δουλεύεις στον τροχό
πρόσεχε μην παρασυρθείς
μην ξιπαστείς
απ' τη λαμπρή αλληλουχία των σπινθήρων.
Σκοπός σου εσένα το μαχαίρι.
*****
Κι όμως δεν αυτοκτόνησα.
Είδατε ποτέ κανέναν έλατο να κατεβαίνει μοναχός του στο
πριονιστήριο;
Η θέση μας είναι μέσα δω σ' αυτό το δάσος
με τα κλαδιά κομμένα μισοκαμένους τους κορμούς
με τις ρίζες σφηνωμένες μες στις πέτρες.
*****
Μια μέρα τούτο το βιβλίο
θα βρίσκεται στην έδρα του δικαστηρίου
δίπλα σε σκουριασμένους σιδεροσωλήνες οδηγούς ρητορικής
σε χάρτες επιτελικούς κομμάτια ασβέστη από σπασμένα
αγάλματα.
Θα βρίσκεται κι αυτό κιτρινισμένο δίπλα στα τεκμήρια
σαν νεκροκεφαλή
της δεκαετίας μου
που σεις δολοφονήσατε
εσείς
πολεμοκάπηλοι
εσείς
ψευτοκομμουνιστές.
«Ευθύτης οδών»

[Афина · Rating 5 out of 5]

Ρομαντικός, έντονα βιοματικός, ο Άρης Αλεξάνδρου είναι χαρακτηριστικός εκπρόσωπος μιας ολόκληρης γενιάς συγγραφέων, που περιγράφει όχι μόνο το πάθος του αγώνα για έναν καλύτερο κόσμο, αλλά και την απογοήτευση που ακολούθησε. Είναι κρίμα, που μαζί με τον Αναγνωστάκη, πολλοι τον αποκαλούν "ποιητή της ήττας" ή τον κατατάσσουν στους απαισιόδοξους συγγραφείς της γενιάς του. Προσωπικά τον βρίσκω πολύ ευαίσθητο, ανθρώπινο και ειλικρινή.
Αγαπημένο ποίημα της συλλογής;
Η "Άννα"

"(...) τις νύχτες σκάβαμε κρυφά
μια υπόγεια σύραγγα.
Με έναν σουγιά με ένα πιρούνι με τα νύχια
σκάβαμε τις πέτρες
ξέροντας πως θα φτάσουμε το πολύ ως τη θάλασσα.
Κι όμως μας είτανε ανάγκη
να βλέπουμε τα χέρια μας να ζούνε
μου ήταν ανάγκη
να βλέπω πως κοντεύω πόντο πόντο
να σε φτάσω (...)"

[Argiris Fakkas · Rating 2 out of 5]

Δυστυχώς δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασαν ιδιαίτερα τα ποιήματα του Άρη Αλεξάνδρου. Τα περισσότερα από αυτά είναι γραμμένα και εμπνευσμένα από την περίοδο του Εμφυλίου πολέμου και των εξοριών και κακουχιών σε διάφορα μικρά νησιά του Αιγαίου. Η μεταπολεμική Ελλάδα, ο κομμουνισμός, ο Στάλιν, ο Μαγιακόβσκι, είναι μερικά από τα θέματα της ποιήσής του, αλλά προς το τέλος της συλλογής υπάρχουν και μερικά ποιήματα που ανάγονται στην αρχαιότητα και είναι εμπνευσμένα από τον Καβάφη.

Τα λίγα ποιήματα που ξεχώρισα από αυτή τη συλλογή είναι τα: Προχτές, Της νύφης, Ανεπίδοτα γράμματα (10,15), Επιστροφή, Άννα, Με τι μάτια τώρα πια, Προαγωγή, Γύμνασμα, Φλάβιος Μάρκος εις εαυτόν, Η πρώτη πέτρα, Θα επιμένεις.

[Searchingthemeaningoflife Greece · Rating 5 out of 5]

Προαγωγή

Όλα είταν έξοχα χτες βράδι

τόσο που κρυσταλλώθηκε η θάλασσα στους βράχους

κ’ έγινε αλάτι

τόσο που κρυσταλλώθηκαν τα σύννεφα ψηλά στον ουρανό

κ’ έγιναν αστέρια

τόσο που κρυσταλλώθηκε δω κάτω η σιωπή μας

κ’ έγινε φιλί.

Όλα είταν έξοχα χτες βράδι

μόνο που ήρθαν ίσως με κάποια καθυστέρηση

όπως φτάνει στον πεσόντα

η διαταγή προαγωγής του σε υποδεκανέα.