Ölü Bir Deniz

by Erhan Bener

“Biliyor musunuz, ben aslında buranın denizini pek
sevmiyorum,” dedi. “Çok sakin, ölü bir deniz. Suyu da çok ılık. Ben Boğaz çocuğuyum. Boğaz’ın denizini severim.
İnsanı kamçılar, korkutur hatta. Yabancıları da hiç sevmez. Akıntılarını iyi bilmek gerekir, yoksa alıp götürür.”

Bankacı Yüksel ile emekli biyoloji öğretmeni Adnan Refik, artık orta yaşlarında olmalarının bilinciyle, yaşamlarını, evliliklerini, mutluluk anlayışlarını, özgürlüğü, mutlak özgürlüğün mümkün olup olmadığını düşündükleri karanlık günlerde karşılaşırlar. Ölü bir denizin kıyısında, mevsim dışı olması nedeniyle ölü görünen bir tatil kasabasında, tutkulu bir aşk içinde bulurlar kendilerini. Evli ama yalnız iki insanın birbirlerini tanırlarken, kendilerini de daha iyi tanıdıkları, sadece bir hafta süren, toplumsal baskı ve sorumluluklarla kırılıp dağılan ilişkisini anlatan Ölü Bir Deniz, yetkin psikolojik çözümlemeler eşliğinde, okuruna sorgulayıcı bir okuma vaat ediyor.

“1983’te, yayımlanır yayımlanmaz, Ölü Bir Deniz’i okumuştum. Büyük kent kökenli bir kadınla kasaba kökenli bir erkeğin, cinsellikte –ve belki aşkta- son arayışlarını
dile getiren Ölü Bir Deniz, bireyselden toplumsala, incelikli çözümlemeleriyle değerli bir eserdi. Neredeyse yankısız kaldı. Derken beyazperdeye aktarıldı; Bener’in hayli üzülmesine yol açan bir yapım...”
SELİM İLERİ

“Tutkulu bir aşkın romanı Ölü Bir Deniz, iki yalnızın çıkar duygusundan uzak, hayat kadar güçlü, düş kadar güzel aşklarının romanı, umarsız, bitimli belki. Belki yaralayıcı… Ama hangi güzellik bitimli değildir ki? Gecikmiş bile olsa benzer mucizeler değil midir hayatı insanileştiren?”
ATİLLA ÖZKIRIMLI

310 pages, Paperback

First published January 1, 1983

About the author

Yazar Erhan Bener, 1929 yılında babasının görevli bulunduğu Kıbrıs’ta dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Anadolu’nun çeşitli il ve ilçe merkezlerinde tamamlayan Bener, 1950 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdi. Bener, 1956 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden de lisans diploması aldı.

Erhan Bener, 1951-58 yılları arasında Maliye Hesap Uzmanı olarak görev yaptı. 1958-1973 yılları arasında yurt dışında çeşitli görevlerde bulunan Bener, 1975 yılında Emekli Sandığı Genel Müdürü iken kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.

Türkiye'nin ilk fen doktorlarından Raşit Bener'le Mediha Hanımın oğlu, felsefeci Cemil Sena Ongun'un yeğenidir. Yazar Vüs'at Orhan Bener'in kardeşi, Yiğit Bener'in babasıdır.

GENÇ YAŞTA YAZMAYA BAŞLADI
Kısa bir süre avukatlık yapan Bener, edebiyat yaşamına 1945 yılında çeşitli dergilerde yayınlanan şiir ve öyküleriyle başladı. Bener, 30’un üzerinde kitaba imza attı, kimi yapıtları da yabancı dillere çevrildi. Çocuk kitapları, çevirileri ve radyo oyunları da bulunan Bener’in “Yalnızlar”, “Ölü Bir Deniz”, “Böcek”, “Aşk-ı Muhabbet” ve “Sevda” adlı yapıtları sinemaya ve televizyona uyarlandı.

Bener’in, “Hızır Doktor”, “Bürokratlar” ve “Şahmeran” adlı oyunları, İstanbul Şehir Tiyatrosu, Ankara Halk Tiyatrosu ve Ankara, Konya, Diyarbakır Devlet Tiyatroları’nca sahneye konuldu.

BİRÇOK ÖDÜLÜ VARDI
Erhan Bener, Fransız-Türk Kültür Cemiyeti, Yunus Nadi ve Orhan Kemal roman ödüllerine, Haldun Taner, Yunus Nadi ve Dil Derneği Ömer Asım Aksoy Öykü ödüllerine, Muhsin Ertuğrul Oyun Ödülüne layık görüldü.

Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü altın madalyası sahibi olan Erhan Bener, Fransa’nın uluslararası L’Officier de Lordre des arts et des Lettres (Sanat ve edebiyat ustası) ve Uluslararası Film Festivalleri Kurumu’nun “Sanat Çınarı” unvanına da sahipti.

Kedi ve Ölüm adlı romanı Le Chat et la mort adıyla, Baharla Gelen adlı romanı ise Ce qui arriva avec le printemps adıyla Fransızcaya çevrildi.

Reviews

[Eylül · Rating 4 out of 5]

O motelde kalmak ve hatta o kulübeye yerleşmek istiyorum. Hayalimi yaşıyorsunuz Adnan Bey!

[Memed Koz · Rating 4 out of 5]

Kitaba başlamadan evvel bu romanın sinemaya da uyarlandığını ve başrollerinde Türkan Şoray ile Rutkay Aziz'in oynadığını öğrenmem çok iyi olmadı gibi. Çünkü kitabı okurken, kahramanları gözümün önünde ister istemez bu isimlerle geldi.
Bu kısmı es geçersek; roman elbette diğer Erhan Bener romanları gibi güzel. Fakat önceleri bir yerde okuduğum yorum da aklımdan hiç çıkmıyor; "Erhan Bener romanlarını senaryo gibi yazıyor."
Kuşkusuz psikolojik ve toplumsal çatışmaları çok güzel işliyor romanlarında ve bu durum senaryolarda bu denli güçlü olmayabilir belki ama diyalogları okurken, kurgulamayı gözümde canlandırırken ister istemez bu eleştiri de hep aklımda bulunuyor.
Erhan Bener okumaya devam!

[H]

Emekli Biyoloji Öğretmeni Adnan Refik ve bir bankada yönetici olan Yüksel.İki insanı bir araya getiren en gerçek şey ortak duygular ve bazen de farklılıklardır.Bir hikaye ortaya çıkabilir böylece.Fakat iki insanı bir araya getirebildiği gibi yeniden ayırabilir sorumluluklar.Hayatın,sorumlulukların yükünden kısa süre de olsa kaçmak isteyen bu iki insandan biri gerçekçi diğeri hayalperesttir kısmen.Biyoloji öğretmeni olduğundan mıdır Adnan Refik insanın evrim sürecini tamamlayan bir canlı olarak görmekte ve doğa neye sürüklerse doğal bir biçimde o yöne gittiğinin ve türlerin sürdürebilmesi için cinselliğe yüklenen bi anlam olduğunu düşünmektedir aşkın.Oysa Yüksel bunca insanın bahsettiği,üzerine kafa yorduğu bu güzel duygunun gerçekte var olmasının mümkün olduğunu düşünmektedir.Bir şekilde sorumluluklarından kaçtıkları bi hafta sonunda kendilerini içinde buldukları çıkmaza okuyucuyu da tanıklık ettirip sorduruyor,insanın alışkanlıklarından rutinlerinden kolayca vazgeçebilir mi?Kabuğunda bir foraminifer gibi yaşayan insanlar kabuklarını kırınca özgürleştiklerinde mi gerçek mutlulukla yüzleşiyorlar ,yoksa kabuğun içindeki güven mi onları daha mutlu kılar.Yani aslında onlar mutluluklarının farkında olmayan mutlular mı?Bu vb bi çok soruyu sorduran roman başrollerinde Türkan Şoray ve Rutkay Aziz’in oynadığı yazarı Erhan Bener’i eserinin hakettiği şekilde yansıtılmadığını düşündüğü için kızdıran bir filme de uyarlanmıştır.

[Sebnem · Rating 5 out of 5]

Cok sevdim bu kitabı. Arayista olan iki insanın kısacık bir süre birbirine sığınmaları ve hayatı sorgulamalari. Şiir tadında okunuyor roman ve en sonunda merak etmeden duramıyorsun, acaba kaç kere mutluluk sandığımız şey bir kaçış oluyor ya da tam tersi, anlamını kavrayamayarak mutluluğun parmaklarınızın arasından kayıp gitmesine izin veriyoruz. Doğru zaman, dogru yer diye bir şey var mı? Mucizeler hep geç mi kalır ya da ne zaman gelirse gelsin, yüklerden kurtulup ona tutunmak mı gerekir?

[Noura Tailory · Rating 4 out of 5]

okuduğum en iyi türkçe aşk romanı net. cok iyiydi bayıldım