Η απαγωγή της Τασούλας, που συνέβη το 1950 στο Ηράκλειο, είναι η πιο γνωστή και παράλληλα η πιο ανεξερεύνητη απαγωγή που έγινε ποτέ στην Κρήτη. Παρά τη «σιωπή» που σε γενικές γραμμές επικράτησε από παντού, ο θρύλος της επιβιώνει μέχρι σήμερα, όχι μόνο επειδή έφερε στα πρόθυρα βεντέτας δυο ισχυρές ιστορικές οικογένειες, δυο μεγάλα κόμματα, όσο διότι πρώτη φορά ένας έρωτας έγινε δημόσιο ζήτημα προκαλώντας την αναστολή ισχύος εννέα άρθρων του Συντάγματος, την επιβολή στρατιωτικού νόμου σε δυο νομούς της Κρήτης και λογοκρισία του Τύπου σε ολόκληρη την Ελλάδα και μάλιστα από δημοκρατική κυβέρνηση. Δεν είναι τυχαίο το ότι η υπόθεση παρουσιάστηκε και από τον ελληνικό και από τον διεθνή Τύπο σαν μια καινούργια εκδοχή του Ρωμαίος και Ιουλιέτα ή του Τρωικού πολέμου.
O Kώστας Kεφαλογιάννης ή Kουντόκωστας, ο ηρωικός αντάρτης της ομάδας Aνωγείων επί Kατοχής, έκλεψε την Tασούλα Πετρακογιώργη, την τρίτη κόρη του πιο σημαντικού ίσως αρχηγού της Αντίστασης στην Kρήτη. Eκείνο τον καιρό ο Πετρακογιώργης ήταν βουλευτής των Bενιζελικών, ενώ ο αδερφός του Kουντόκωστα, ο Mανόλης Kεφαλογιάννης, είχε εκλεγεί πρώτη φορά βουλευτής στη μακρά πολιτική του καριέρα. Για την άκαρπη καταδίωξη του ζεύγους, εκτός από τα προαναφερθέντα μέτρα, ένα τάγμα της χωροφυλακής κι ένα τάγμα στρατού εγκαταστάθηκαν στον Ψηλορείτη, τον οποίον κήρυξαν «Νεκρή Ζώνη». Eπίσης, πριν από το χωρισμό του ζεύγους την πρωτοχρονιά του 1952, τόσο ο Kουντόκωστας όσο και οι σύντροφοί του στην απαγωγή δικάστηκαν κι έμειναν ενάμισι περίπου χρόνο στη φυλακή, όχι όμως για το αδίκημα της απαγωγής, που είχε παραγραφεί με έναν κρυφό γάμο, αλλά για «παράνομη οπλοφορία και σύσταση συμμορίας».
Στις μέχρι σήμερα ελάχιστες γνώσεις μας για την απαγωγή, εντελώς καινούργια στοιχεία έρχονται να φωτίσουν το αίνιγμά της. Ενώ, δηλαδή, η συγγραφέας είχε ξεκινήσει την ανεξάρτητη προσωπική της έρευνα, της δόθηκε η άδεια να μελετήσει και το αρχείο του Kώστα Kεφαλογιάννη ή Kουντόκωστα. Στο αρχείο, που πρώτη φορά ανοίγεται, υπάρχει η περιγραφή της απαγωγής στις ανέκδοτες Eνθυμήσεις του, η αλληλογραφία του με την Tασούλα και πολλά γράμματα τρίτων, τα πρακτικά της δίκης του, πλήθος επίσημων εγγράφων και πάρα πολλές εφημερίδες. Είχε φυλάξει αυτό το πλούσιο υλικό όσο έζησε χωρίς ποτέ του να το υποστηρίξει δημόσια ο ίδιος, τιμώντας έτσι την υπόσχεση σιωπής, κι ευελπιστώντας -ίσως- στη δικαιοσύνη του χρόνου. Στην ίδια απαγωγή αναφέρονται και δύο πρόσφατες εκπομπές του αδερφού του, του ηλικιωμένου Μανόλη Κεφαλογιάννη, σε τηλεοπτικό κανάλι του Ηρακλείου, που έμειναν ημιτελείς λόγω του θανάτου του.
Πρόθεση του μυθιστορηματικού χρονικού της Ρέας Γαλανάκη είναι η εμβάθυνση στις ανθρώπινες συγκρούσεις, η ανακάλυψη των πολλών τεμνόμενων επιπέδων ενός δράματος, που διεξάγεται μέσα στο σκηνικό της πιο κρίσιμης, ίσως, αντιπαράθεσης: των νόμων, δηλαδή ενός σκληρού μετεμφυλιακού Eλληνικού Kράτους με τον άγραφο κώδικα τιμής στην Kρήτη αφού η θυσία, ο φόβος της βεντέτας, η ευχή και η κατάρα, ο λόγος του άντρα, το γόητρο, τα οικογενειακά και άλλα
Rhea Galanaki (Greek: Ρέα Γαλανάκη) is an author who was born in Heraklion, Crete in 1947. She studied history and archaeology at the University of Athens. She received the Novel Prize of the Greek state in 1999.
Όσοι έχουν διαβάσει τη συγκεκριμμένη συγγραφέα, γνωρίζουν το ύφος της και τον τρόπο γραφής της. Αυτό ήταν που με τράβηξε ώστε να επιλέξω να το διαβάσω. Πιο πολύ θα έλεγα ότι θυμίζει δημοσιογραφικό χρονικό, μιας κι η Ρέα Γαλανάκη έχει κάνει λεπτομερή έρευνα και βεβαίως το γεγονός ότι παραθέτει αποσπάσματα απο τον τύπο της εποχής. 3,5 αστέρια
Ήθελα πολύ να διαβάσω το συγκεκριμένο βιβλίο. Η υπόθεση μου άρεσε πάρα πολύ και ως λάτρης των μεταφορών αληθινών γεγονότων στο χαρτί ή στο πανί η επιθυμία μου ήταν ακόμα μεγαλύτερη. Άλλωστε αγαπάω το Φρέντυ Γερμανό ακριβώς γιατί με μύησε σε αυτού του είδους τα βιβλία. Δυστυχώς απογοητεύτηκα!!!! Έχει γίνει απίστευτη έρευνα. Έχει αφιερωθεί χρόνος και προσωπική εργασία.Κατάφερε να με μεταφέρει και να με "μάθει" τα γεγονότα της εποχής.Όμως για κάποιο λόγο δεν μου άρεσε καθόλου. Είναι ένα κουραστικό και βαρετό βιβλίο. Αυτό δεν έχει σχέση βέβαια με το είδος του. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί δημοσιογραφικό κείμενο ή ερευνητικό ντοκιμαντέρ. Πέρα από την έρευνα όμως δεν έχει κανένα άλλο στοιχείο τους. Κατά τη γνώμη μου είναι ένα κακογραμμένο βιβλίο, το οποίο αν και είχε όλες τις προδιαγραφές, δεν κατάφερε να κεντρίσει το ενδιαφέρον μου.
Σταμάτησα. Δύο αστεράκια για το ύφος της Ρέας Γαλανάκη, αναγνωρίσιμο και αγαπητό από το "Ελένη ή ο Κανένας" αλλά δεν στάθηκε αρκετό ώστε να με κρατήσει στο βιβλίο, στην παρούσα χρονική στιγμή τουλάχιστον. Δεν ήταν αυτό που περίμενα. Οι πρώτες σελίδες τουλάχιστον θυμίζουν πολύ δημοσιογραφική έρευνα, ίσως κάπως και χρονογράφημα, ενώ πολύ λιγότερο μυθοπλασία. Και η προσφώνηση του αναγνώστη, ευρηματική αλλά υπερβολικά συχνή κατά τη γνώμη μου. Εγκαταλείπω; Μάλλον, προς το παρόν σίγουρα.
Κρήτη, 1950. Ένας έρωτας, που έγινε όχι μόνο ρομάντζο λαϊκών φυλλάδων και δημοτικό τραγούδι, αλλά παγκόσμια είδηση, ένας έρωτας που ξέφυγε από την ιδιωτική σφαίρα, που συνέβη σε έναν τόπο, όχι και τόσο ευέλικτο στα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια και τελικά μια συνηθισμένη “απαγωγή” δυο ερωτευμένων έγινε για πολλούς αφορμή για κάτι άλλο, κάτι διαφορετικό, πέρα ακόμα και από τους άγραφους κώδικες τιμής που αναφέρεται στον Τύπο της σαν ένας νέος «Τρωικός πόλεμος στην κρητική του εκδοχή».
Η Γαλανάκη έχει στρωτή γραφή και είναι εμφανές πως έχει μελετήσει το υλικό της, ένα υλικό που προέρχεται κυρίως από το προσωπικό αρχείο του Κουντόκωστα και έτσι, μέσα από τις προσωπικές επιστολές αλλά και τα αποκόμματα των εφημερίδων ώστε να γίνουν οι απαραίτητες διασταυρώσεις και να ανασυνθέσει την ιστορία αλλάζοντας δευτερεύοντα μόνο στοιχεία (όπως είναι τα ονόματα της μιας οικογένειας).
Το αφηγηματικό ύφος προσπαθεί να ψηλαφίσει διαφορετικές γωνιές της ιστορίας ώστε να φανούν όλες οι μεταπτώσεις στις επιλογές και τα συναισθήματα των πρωταγωνιστών (πριν την απαγωγή, στο ανθρωποκυνηγητό που ακολούθησε, στη φυλάκιση του για οπλοκατοχή, το άδοξο τέλος) αλλά και την ατμόσφαιρα στο χωριό, στο νησί και στη χώρα (αφού υπήρξε εμπλοκή από τον Αρχιεπίσκοπο μέχρι τον Πρωθυπουργό!).
«Εκατοντάδες θραύσματα από το κρύσταλλο ενός πάθους που δεν άντεξε τον εαυτό του και θρυμματίστηκε σε λέξεις…»
Στα αρνητικά θα έβαζα μόνο την αναφορά στον αναγνώστη σε δεύτερο πρόσωπο (“υποθέτω αναγνώστη...”, “φαντάζομαι αναγνώστη...”, “στο επιβεβαιώνω αναγνώστη…”) που χαλάει κάπως την αίσθηση συνολικά αν και λογικά δεν ήθελε να θυμίζει απλά δημοσιογραφικό χρονικό (αυτό είναι όμως, δεν είναι μυθιστόρημα παρά το γεγονός πως υπάρχουν οι ερμηνείες της ίδιας).
«Εκείνες τις μέρες δώσανε τον ίδιο όρκο εκδίκησης. Τον όρκο που αλλάζει μια για πάντα τη ζωή ενός άντρα…»
Το βιβλίο σε σημεία κουράζει αλλά ακόμα και αν κάποιος δεν έχει ακούσει ποτέ την ιστορία της απαγωγής της Τασούλας, θα εντυπωσιαστεί με τα γεγονότα, το χωρισμό της Κρήτης στα δύο, την κήρυξη του Ψηλορείτη σε νεκρή ζώνη, την άρση εννέα άρθρων του Συντάγματος και τη λογοκρισία στον Τύπο!
Ενώ η υπόθεση θα μπορούσε να εξελιχθεί πολύ ωραία σε μυθιστόρημα,αυτό που τα χάλασε όλα ήταν ότι η συγγραφέας συνομιλούσε με τον αναγνώστη και ανέφερε συνεχώς που βρήκε τις πληροφορίες κλπ.Δεν θα με πείραζε αν είχε τις εκφράσεις ,"αλλά θα δούμε τι θα γίνει στη συνέχεια,αναγνώστη",κλπ,όμως η παρέμβαση της ήταν πολύ έντονη...Βέβαια για τους κατοίκους της Κρήτης που ξέρουν την ιστορία και έχουν την περιέργεια να την μάθουν λεπτομερώς θα ήταν ελκυστικό,όμως για εμάς τους υπόλοιπους όχι...Ναι,μπορείς να το πεις και δημοσιογραφική έρευνα...
Αν και έχω ακούσει καλά λόγια για την συγγραφέα και γενικά το έργο της δεν είχε τύχει να διαβάσω κάποιο άλλο δικό της έργο. Το συγκεκριμένο μου τράβηξε το ενδιαφέρον γιατί γενικά μου αρέσουν οι πραγματικές ιστορίες. Όμως με έχασε απ την αρχή γιατί προσωπικά δεν μου αρέσει αυτός ο τρόπος γραφής, αυτός ο "διαλογος" που κάνει ο συγγραφέας με τον αναγνώστη (πχ "όπως θα δεις εδώ αναγνώστη μου" κλπ). 3 αστέρια (και όχι λιγότερα) γιατί δεν ήταν του προσωπικού μου γούστου και μόνο και θα ήταν κρίμα να το κάψω για αυτόν και μόνο τον λόγο.
Γεμάτο με το σεβασμό και τον ενθουσιασμό της συγγραφέος για τα αποτελέσματα της έρευνάς της.. αλΑντιλαμβάνομαι την πολυτιμότητα της ιστορίας και είχε κάποιες δυνατές στιγμές, αλλά με κούρασε. Θα το προτιμούσα μικρότερο.
Μια αληθινή ιστορία που παραλίγο να καταστρέψει την Κρήτη ,πολύ κάλο βιβλίο πολύ καλή συγγραφέας.Το βιβλίο είναι αφήγηση προσωπικής ερευνάς της συγγραφέως για την απαγωγή της Τασούλας το 1950.
Ούτε κρύο ούτε ζέστη. Μάλλον το κεντρικό θέμα δε με απασχόλησε ιδιαίτερα, γιατί η συγγραφέας γράφει όμορφα, στρωτά και η μελέτη της είναι πολύ προσεγμένη. Έχοντας την τύχη να μελετήσει ανενόχλητη το προσωπικό αρχείο του Κουντόκωστα, ο οποίος είχε κρατήσει και τις επιστολές του προς την Τασούλα και αποκόμματα από εφημερίδες και αλληλογραφία από ξένους ανθρώπους-θαυμαστές αλλά και από συγγενείς, είναι σε θέση να ψυχολογήσει σωστά τους ανθρώπινους χαρακτήρες που εμπλέκονται σε αυτήν την ιστορία, μια "συνηθισμένη" απαγωγή στην Κρήτη που έφτασε να ενοχλήσει και τον ίδιο τον Αρεχιεπίσκοπο στην ιδιαίτερη κατοικία του, καθώς και τον Πρωθυπουργό!
Η συγγραφέας με όμορφο, λυρικό, μυθιστορηματικό τρόπο μας αφηγείται την ιστορία της απαγωγής της Τασούλας. Το οικογενειακό υπόβαθρο και της Τασούλας και του Κουντόκωστα. Τα συναισθήματά τους πριν και μετά. Το σχέδιο της απαγωγής. Τις αντιδράσεις του πατέρα της Τασούλας που κατέχει ισχυρή πολιτική θέση. Το ανθρωποκυνηγητό. Τον γάμο. ΟΛΕΣ τις λεπτομέρειες μέχρι τη μετάβαση του ερωτευμένου ζευγαριού στην Αθήνα και τις νέες, δικαστικές αυτήν τη φορά, περιπέτειες του Κουντόκωστα για σύσταση συμμορίας και οπλοκατοχή! Και μόλις το ζευγάρ�� κατάφερε να μείνει μονάχο, απερίσπαστο από δημοιότητα και τρεξίματα, χώρισαν, μιας και ήρθαν αντιμέτωποι με την καθημερινότητα!
Όλα αυτά η συγγραφέας τα διασταυρώνει με τις αναφορές στον Τύπο της εποχής και με το προσωπικό αρχείο του Κουντόκωστα. Φωτίζει, διευκρινίζει, επεξηγεί, αναλύει όσο μπορεί και όσο της επιτρέπεται. Καταφέρνει να δει ακόμη και την εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού που είχε πάρει συνέντευξη από την Τασούλα. Κατορθώνει να δει από κοντά την ίδια την Τασούλα και να της πάρει μια άτυπη συνέντευξη.
Καλογραμμένο χρονικό, μια πλήρης και εμπεριστατωμένη έρευνα-μελέτη, δοσμένη με καθόλου κουραστικό τρόπο, αρκεί να θέλετε να μάθετε περισσότερα για τη συγκεκριμένη ιστορία. Με κούρασε μόνο η συνεχής επίκληση της συγγραφέως προς τον αναγνώστη, δηλαδή "αναγνώστη μου" από δω, "θα ξέρεις αναγνώστη" από κει κλπ. Και με εκνεύρισε αφάνταστα ότι η Τασούλα, μετά την κυκλοφορία του βιβλίου, βγήκε και διέψευσε τα πάντα και υποστήριξε ότι η συγγραφέας παραποίησε τα λόγια της. Συγνώμη αλλά πολύ ασχοληθήκαμε με την περίπτωσή της, πάμε παρακάτω!
Το μυθιστορηματικό χρονικό σαν έννοια προφανώς θέλει αφενός να εξηγήσει ότι αυτά που αναφέρονται ναι μεν βασίζονται σε τεκμηριωμένες πηγές ως χρονικό, αλλά η ερμηνεία σε κάποια σημεία βασίζονται περισσότερο στην φαντασία της συγγραφέα κατόπιν μιας λογικής επαγωγικής σκέψης. Η συγγραφέας έχει πλούσια, εξαιρετικά καλλιεργημένη γραφή με λόγιες εκφράσεις που δίνουν την εντύπωση ότι είναι από παλιότερες εποχές. Η ιστορία είναι κομμάτι της "αόρατης" κρητικής κοινωνίας, η απαγωγή γυναίκας ως τελική λύση ζευγαριού που βρίσκεται σε απαγόρευση λόγω διαφωνιών της οικογένειάς της. Κάτι συνηθισμένο για τον εθιμικό κόσμο της Κρήτης γίνεται κατά παράδοξο τρόπο παγκόσμιο γεγονός,λόγω πολιτικών και ιστορικών συγκυριών με συνέπεια να οδηγεί σε πρωτοφανείς συνταγματικές απαγορεύσεις και περιορισμούς και δυστυχώς να έχει άδοξο για τον θόρυβο που δημιούργησε,τέλος. Είναι καταφανής η συμπάθεια της συγγραφέα προς τον Κουντομιχάλη, όχι αδικαιολόγητα, επειδή οι ενέργειές του και η στάση του κινούνται από μια υψηλή αίσθηση ηθικής, αφού η ίδια η απαγωγή είναι εκούσια και κατόπιν, ακόμα και όταν η Τασούλα διαλύει το βάθρο που γέννησε τον λαμπρό έρωτα, την προστατεύει με την σιωπή του μέχρι το τέλος της ζωής του. Το βιβλίο είναι τόσο λεπτομερές και προσεκτικά διατυπωμένο, ώστε είναι αβίαστη η συμφωνία με τα πορίσματα της συγγραφέα. Η μόνη ίσως δυσκολία είναι η παρακολούθηση του αλλεπάλληλου πισωγυρίσματος σε γεγονότα που απέχουν χρόνια μεταξύ τους, όπου παρά την συστηματική επανάληψη προσώπων και τόπων δεν διευκολύνει, αλλά αντίθετα δημιουργείται κατά τόπους σύγχυση. Κάπου κάπου υπάρχει και η αίσθηση ότι διαβάζει κανείς μεταπτυχιακή εργασία με αποτέλεσμα να γίνεται λίγο ξύλινη η περιγραφή των γεγονότων, χωρίς ωστόσο ευτυχώς να κυριαρχεί.
Καταπληκτική εξιστόριση της απαγωγής της Τασούλας και των ιστορικών γεγονότων που προηγήθηκαν και επακολούθησαν και χάραξαν την ιστορία της Κρήτης μετά το Β Παγκόσμιο πόλεμο.