Golyan Devrimi

by Tahsin Yücel

Tüm bu öykülerde anlatılmaya çalışılan insanların ve olayların bizim ülkemizin insanlarına ve bizim ülkemizde yaşanan olaylara hiç mi hiç benzememelerini benim kusurum olarak değerlendirirseniz, yüzde yüz yanılırsınız. Bunca yıllık gözlemlerime dayanarak söylüyorum: Hayristan Cumhuriyeti’nin yöneticileri de, yazarları da, sokaktaki insanları da, kadınları ve çocukları da benzemez bizimkilere, hiç ama hiç benzemez.
Golyan Devrimi dünya haritasında yerini bir türlü bulamadığımız bir ülkede, Hayristan Cumhuriyeti’nde geçen on dört öyküden oluşmakta. Öykülerin kahramanları Hayristan’ın yöneticileri, politikacıları, askerleri, yazarları, iş adamları, yosmaları. Değişik öykülerde yer yer kesişen olaylar ve yeniden beliren kişiler yapıta aynı zamanda dağınık bir roman görüntüsü vermekte. Ne olursa olsun, bu kitapta da Tahsin Yücel’in kendine özgü “ironi”sini buluyor, Golyan Devrimi’nin öyküseverler için bir okuma şöleni olacağını umuyoruz.

272 pages, Paperback

First published April 1, 2008

About the author

Tahsin Yücel (17 August 1933 – 22 January 2016) was a Turkish translator, novelist, essayist and literary critic.

Born in Elbistan, Yücel studied at the Istanbul University, graduating in French philology. After completing his postgraduate studies, in 1978 he became professor in the same university. In addition to being author of essays, novels and short stories, Yücel was mainly active as a translator of about 70 novels from French into Turkish.

(from Wikipedia)

Kunduracı olan Ahment Yücel'le Nuriye Münevver Hanım'ın oğludur. İlköğrenimini Elbistan Gazi Paşa İlkokulu'nda tamamladıktan sonra 1945'te İstanbul'a gelmiştir. Burda; 1953'te Galatasaray Lisesi'ni, 1960'da da İÜEF Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi. Fakülteyi bitirdikten sonra, orda kalmayı tercih etti ve 1969'da doktorluk, 1972'de doçentlik, 1978'de de profesörlük ünvanlarını aldı. 2000 yılına kadar burda kaldıktan sonra emekliliğe ayrıldı.

Reviews

[Okan · Rating 5 out of 5]

Golyan Devrimi’nde yer alan öykülerde hayalî bir ülke olan Hayristan anlatılmaktadır. Bu ülke her ne kadar yeri bilinmez ve hayalî olsa da geçmişten geleceğe bu ülkede yaşanılanlar gerçek yaşamda da gerçekleşebilecek niteliktedir. Tüm olaylar ilginçtir ve bazen güldürüp bazen düşündürür. Örneğin gazeteciler sürekli düşüncelerini değiştirler. Bugün savunduklarını yarın inkâr ederler. Bunu da çevrelerine ve halka güzelce kabul ettirirler. Bilimden uzaklaşmış, yozlaşmış üniversiteleri iyileştirmek amacıyla (elbette asıl amaç farklı) ÜAKB (Üniversiteler Arası Kurul Başkanlığı) kurulur. Başına gelen kişi de Amerikalı birisinin kitabını doğrudan çalıp profesör olmuş kişidir. Hayristanlı bir yazar da kitaplarını başka yazarlardan çaldıklarıyla meydana getirir. Bu durum ülkede büyük yankı uyandırır. İlginç şekilde, çalıntı kitaplar yazması büyük bir başarı olarak görülür. Daha neler olur neler! Hayristan Cumhuriyeti’ndeki yöneticilerin huyları, yaptıkları bazen farklılık gösterir, bazen de birebir aynıdır. Sonuçta olan da Hayristanlılara olur. Hayristan zengin bir ülkedir ama yoksullarla doludur.
Golyan balıklarıyla yapılan bir deneye göre toplu biçimde yaşayan bu balıklardan birinin beyni açılır. Sürüde birlikteliği sağlayan ön bölümü alınır. Bu balık diğer balıkların arasına bırakılır. Bu balık ötekiler gibi yiyip ötekiler gibi yüzse de sürüyü bırakıp gider. O böyle başını alıp gidince de tüm sürü arkasından yüzer. Böylece yarım beyinli golyan tüm sürünün önderi olur. Kitap adını buradan alır.
Tahsin Yücel’in anlatımını duru ve akıcı buluyorum. Uzun cümleleri kurarken çok titiz davranıyor. Böylece uzun uzun cümleler okurken bile sıkılmıyor, anlamdan uzaklaşmıyor okuyucu. Tahsin Yücel’in kullandığı Öz Türkçe sözcükleri de çok değerli buluyorum. Türkçeye verdiği önemden dolayı saygılarımı sunuyorum.

[Berceste · Rating 4 out of 5]

Hayristan Cumhuriyetini unutmak ne mümkün!

[B · Rating 4 out of 5]

Bir öyküler zincirinden oluşan bu kitap, hayali ve yazarın deyimiyle bizim ülkemizde yaşanan olaylara, “ülkemiz insanlarına hiç ama hiç benzemeyen” hayali bir ülke olan, Hayristan’i anlatıyor. Kitap gerek politikacıların fırıldaklığı (şerefsizliklerinin bin bir çeşidi), gerek gazetecilerin dönekliği (bugün yazdıklarını inkâr edip, ertesi gün tam tersini yazmaları), gerek akademi dünyasının kokuşmuşluğu, gerek yabancı hayranlığı (özellikle “Yeni düzen” adlı öyküde anlatıldığı gibi, “İngilizlerle yakinlik kurmayı desteklerken, kurucu başkan ve yandaşlarını eleştirdiler”), gerekse de yazarın yaptığı göndermeler ile (“geldikleri gibi giderler;” “dun dundur bugün de bugün”; rabia hareketleri, yemek dağıtımı gibi son 20 yıl iktidarının sembol ve hamleleri) tipik bir Tahsin Yücel siyasi hiciv niteliğinde bir yapıt.

2008’de yazılmış olmasına rağmen hem ülkemizin son 70 senedir maalesef kanıksanmış ve artık değişmez gerçeklerini gösteren, hem de yazıldığı tarihten sonrasını bile öngörmüş olan (Gezi parkı hadiseleri), kendine özgü mizahıyla, okuyucu gülerken düşündürten bir roman. Eleştirebileceğim tek tarafı, yazarın yalın Türkçeye sadik kalmak adına üretmiş olduğu ve okuyucuyu ister istemez tökezleten garip kelimeler (kesinlemek, izlek, vs.)

Alıntılar:

“Bizim ülkemizdeki insanlar kendilerini yönetmek savıyla başlarına gecen adama gülerler her zaman... Adamlar hiçbir sorunu çözemiyorlar, bari vatandaşı güldürsünler.”

“Namussuzluğun da bir siniri vardır. Bu sinir da asildi mi haklılar yüzde yüz hâksizdir artık, hiçbir şey gelmez elimizden.”

“Bunun kusuru bizden öncekilerde. Onlardan hesap sormak gerek.”

“Hiçbir yasa sürekli değildi, koşullar gerektirdikçe yasalarda değişiklikler yapılır ya da yeni yasalar çıkarılırdı.”

[Aytekin · Rating 4 out of 5]

Bazı öykülerini okurken Aziz Nesin'den bir yapıt okuyormuşum hissine kapıldım. Kitabı beğendiyseniz Murat Uyurkulak'ın "Har" adlı kitabını da tavsiye ederim. "Netamiye" adlı bir ülkede geçiyor.

"Yükseliyorsun, yükseliyorsun, Amedee, ama benim gözümde yükselmiyorsun!"

"Her yanım kara, kara, kara, kapkara, elimle dokunabileceğim kadar yoğun bir karanlık içindeyim."

[Mert · Rating 5 out of 5]

Bize hiç mi hiç benzemeyen Hayristan Cumhuriyeti hakkında farklı öyküler anlatan, beni yeri geldiğinde gülümseten, yeri geldiğinde düşündüren hatta umutsuzluğa kapılmama neden olan, okumanız gereken bir kitap.

[Altug · Rating 4 out of 5]

Başları biraz tutuk gitse de zaman zaman çok da eğlenceli gidebilen bir yapıt.