What do you think?
Rate this book
Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών
Γιατί η κίνηση είναι περιττή στα φυτά; Πώς κάνει σεξ και πώς αμύνεται ένας ακίνητος οργανισμός; Γιατί τα φυτά είναι ασύμμετρα και χωρίς σταθερό μέγεθος; Γιατί μερικά είναι πρακτικώς αθάνατα; Γιατί στον φυτικό κόσμο η δημιουργία κλώνων είναι καθημερινό φυσικό φαινόμενο; Με ποιον μηχανισμό καταφέρνουν τα φυτά να εκμεταλλεύονται μια πρακτικά ανεξάντλητη, εξωγήινη ενεργειακή πηγή; Με ποιον τρόπο ρυθμίζουν τη σύσταση της γήινης ατμόσφαιρας, τον υδρολογικό κύκλο, τη ροή της ύλης και της ενέργειας και, τελικά, το κλίμα; Γιατί τα φυτά δεν υπέστησαν στο παρελθόν μαζικές εξαφανίσεις, όπως τα ζώα; Πώς αντιλαμβάνονται τα φυτά τον έμβιο και άβιο κόσμο και πώς επικοινωνούν μεταξύ τους; Είναι, εν τέλει, τα φυτά ευφυείς οργανισμοί;
Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που πραγματεύεται τούτο το βιβλίο, σε μια προσπάθεια να πεισθεί ο αναγνώστης ότι κακώς τα φυτά θεωρούνται απλοί οργανισμοί χωρίς εμφανή συμπεριφορά και ευφυία, άρα και χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στην πραγματικότητα θα εκπλαγεί τόσο ευχάριστα όσο η Αλίκη όταν έπεσε στη λαγότρυπα για να βρεθεί σ’ έναν κόσμο τόσο διαφορετικό από τον δικό μας.
Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που πραγματεύεται τούτο το βιβλίο, σε μια προσπάθεια να πεισθεί ο αναγνώστης ότι κακώς τα φυτά θεωρούνται απλοί οργανισμοί χωρίς εμφανή συμπεριφορά και ευφυία, άρα και χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στην πραγματικότητα θα εκπλαγεί τόσο ευχάριστα όσο η Αλίκη όταν έπεσε στη λαγότρυπα για να βρεθεί σ’ έναν κόσμο τόσο διαφορετικό από τον δικό μας.
- GenresScience
368 pages, Paperback
First published January 1, 2010
3 people are currently reading
57 people want to read
About the author
Γιάννης Μανέτας
7 books9 followersΟ Γιάννης Μανέτας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε Φυσιογνωσία και Γεωγραφία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, και απέκτησε τον τίτλο του διδάκτορα Βιολογικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο της Πάτρας το 1976. Από το 1978 έως το 2014 εργάστηκε στο ίδιο πανεπιστήμιο. Το 1993 εξελέγη καθηγητής Φυσιολογίας Φυτών. Έχει επίσης εργαστεί ερευνητικά στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών επιστημών «Δημόκριτος», στον Πειραματικό Σταθμό «Abisco» της Λαπωνίας και στα Πανεπιστήμια Stirling (Σκωτία), Göteborg (Σουηδία), Essen και Karlsruhe (Γερμανία).
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
August 16, 2015
Αγόρασα το βιβλίο Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών προσδοκώντας (ενθουσιασμένος από το οπισθόφυλλο, αλλά και από τις κριτικές) να μπω πραγματικά στην κουνελότρυπα και να ανακαλύψω έναν θαυμαστό κόσμο. Το αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό. Ήταν ένα από τα βιβλία που ζορίστηκα να τελειώσω. Πίεσα τον εαυτό μου να μην το αφήσω στη μέση.
Ένα βιβλίο μεταφέρει ιδέες και πληροφορίες. Μεταδίδει νοήματα. Προκαλεί τη γένεση συναισθημάτων στον αναγνώστη. Μεγάλη σημασία έχει και ο τρόπος που μεταδίδει αυτές τις ιδέες. Είναι η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα σε ένα διαχρονικό λογοτεχνικό έργο και ένα φτηνό ρομάντζο του συρμού. Ένα καλό λογοτεχνικό βιβλίο είναι για όλον τον κόσμο (και όχι μόνο για τους ειδικούς). Αντίθετα, μια φτηνή ιστορία αγάπης, από αυτές που εκδίδονται και πουλιούνται με τη σέσουλα (θα δείτε κάποια τέτοια ονόματα να φιγουράρουν στα βιβλιοπωλεία) καλύτερα να μένουν στα ράφια. Δυστυχώς συμβαίνει το αντίθετο.
Ένα βιβλίο εκλαϊκευμένης επιστήμης πρέπει να χαρακτηρίζεται από επιστημονική πιστότητα. Αν του λείπει όμως η λογοτεχνική ομορφιά, το γλαφυρό ύφος, το ξάφνιασμα, το κέντρισμα της φαντασίας του αναγνώστη, τότε δεν έχει αξία ούτε ως τεχνικό βοήθημα.
Το Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών είναι ένα κακό βιβλίο από πολλές απόψεις. Πρώτα-πρώτα στερείται ύφους. Ο συγγραφέας προσπαθώντας να γράψει εκλαϊκευμένα χάνει το δικό του ύφος και προσπαθεί να προσεγγίσει το ύφος του μέσου αναγνώστη. Εκλαΐκευση όμως δεν είναι κάτι τέτοιο. Εκφράσεις όπως «να βαράς στο γάμο του Καραγκιόζη» και «περιδρομιάζω» είναι μια κάκιστη προσπάθεια προσέγγισης του πλήθους, της μάζας. Αρνούμαι να πιστέψω ότι τέτοιες εκφράσεις που διατρέχουν όλο το κείμενο είναι κάτι διαφορετικό από αυτό. Αρνούμαι να πιστέψω ότι ένας πανεπιστημιακός δάσκαλος προσπαθεί με τέτοιες εκφράσεις να προωθήσει στο πλατύ κοινό την επιστήμη του.
Η δομή του βιβλίου είναι ανύπαρκτη. Δεν τηρείται ούτε μια στοιχειώδης σειρά στην παράθεση των δεδομένων και των πληροφοριών. Κάθε έννοια «αναλύεται» και ταυτόχρονα σχολιάζεται. Ένα σύμπλεγμα επιστημονικών τεκμηρίων, σχολίων, παραδειγμάτων από την καθημερινή ανθρώπινη εμπειρία και μεταφορών ρίπτονται ατάκτως σε υποκεφάλαια άσχετα με τα κυρίως κεφάλαια. Χτυπητό παράδειγμα είναι η τεράστια παράκαμψη που κάνει ο συγγραφέας στο κεφάλαιο για την αθανασία των φυτών, για να περιγράψει πώς τα φυτά τροποποιούν τον πλανήτη (πελαγοδρομία άνευ προηγουμένου!). Οι επαναλήψεις είναι αναρίθμητες. Σε τουλάχιστον οκτώ σημεία βρέθηκα μπροστά στον ορισμό του στόματος και τη λειτουργία του. Μήπως τα διάφορα κεφάλαια αποτελούν σπαράγματα παλαιότερων κειμένων που συγχωνεύθηκαν με την κατάλληλη κοπτορραπτική;
Σε πολλά σημεία ο συγγραφέας αναλύει διεξοδικά λειτουργικούς μηχανισμούς των φυτών, αρκετά πολύπλοκους. Αλλού λέει ότι η περιγραφή τέτοιων μηχανισμών ξεπερνάει το σκοπό του βιβλίου. Σε άλλα σημεία παραθέτει λεπτομέρειες για μηχανισμούς που μαθαίνουμε στο σχολείο και αλλού ρίχνει λέξεις όπως «έκφραση γονιδίων» και «ώσμωση» που απαιτούν επεξήγηση. Επίσης, λέει τόσες φορές «αλλά αυτό θα το δούμε παρακάτω» που πραγματικά γίνεται κουραστικός. Στο τέλος δεν ξέρεις τι έχει ειπωθεί και τι όχι.
Η γραφή είναι τραγική. Παράγραφοι ατελείωτες -μέτρησα μία παράγραφο έως και δύο σελίδες. Τα υποκεφάλαια λίγα. Έλλειψη σχημάτων και φωτογραφιών, τόσο απαραίτητων για ένα τέτοιο βιβλίο. Πολύ συχνή η χρήση ερωτήσεων με άμεση την απάντηση, κάτι πολύ κουραστικό. Υπάρχουν ακόμα και ορθογραφικά λάθη, για τα οποία βέβαια δεν ευθύνεται αποκλειστικά ο συγγραφέας, αλλά κυρίως οι διορθωτές του εκδοτικού οίκου. Βρήκα την ανηγμένη μορφή ενός μορίου ανοιγμένη. Ακόμα, βρήκα το δέντρο του γένους Ginkgo σε τέσσερα σημεία στο κείμενο, στα τρία από τα οποία ως Gingko.
Γιατί όμως το βιβλίο έχει τόσο καλές κριτικές; Μάλλον επειδή πέτυχε το σωστό target group. Ο πολύς κόσμος στην Ελλάδα δεν θέλει πολύ επιστήμη. Θέλει αναλογίες, παραδείγματα, μεταφορές, ένα εύπεπτο παραμυθάκι για να τον αποκοιμίσει, χωρίς πολλή σκέψη. Ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι η χρήση του δεύτερου πληθυντικού (ως πληθυντικός ευγενείας) για να απευθυνθεί στον αναγνώστη. Δημιουργεί έτσι την ψευδαίσθηση της αμεσότητας, του διαλόγου. Όπως όταν διαβάζουμε ένα παραμυθάκι σε ένα παιδί. Επίσης, στοχεύει στους οικολόγους. Όλο το βιβλίο διατρέχεται από μια υποβόσκουσα και κακώς εννοούμενη οικολογία, με επίκεντρο τη Μητέρα Φύση και αντίπαλο τον Κακό Άνθρωπο που την καταστρέφει.
Στο τελευταίο κεφάλαιο ο συγγραφέας πραγματεύεται το ερώτημα αν τα φυτά έχουν ευφυΐα. Η προσπάθεια να υποστηρίξει καταφατική απάντηση είναι οικτρή. Πέφτει στην ίδια παγίδα που ο ίδιος φτιάχνει για να στηλιτεύσει το βιβλίο Η μυστική ζωή των φυτών, στο κεφάλαιο για τις αισθήσεις των φυτών. Καθώς αποφεύγει να ορίσει επακριβώς την ευφυΐα, υποκαθιστά κάποια χαρακτηριστικά των φυτών με αναλογίες από τη συμπεριφορά των ζώων. Έτσι, προσδίδει στα φυτά χαρακτηριστικά ευφυΐας λαμβάνοντας λειτουργίες της φαινοτυπικής πλαστικότητάς τους. Παραλείπει όμως ένα βασικό χαρακτηριστικό της ευφυΐας: τη μάθηση. Τα φυτά συλλαμβάνουν πληροφορίες από το περιβάλλον και προσαρμόζονται ανάλογα, αλλά αυτό δεν έχει σχέση με την ευφυΐα. Αυτό μπορεί να το κάνει και ένας υπολογιστής. Η ευφυΐα έχει και πολλά άλλα χαρακτηριστικά. Και η μάθηση -ίσως το σημαντικότερο- δεν έχει παρατηρηθεί στα φυτά.
Χαρακτηριστικά:
Τα άνθη είναι τα γεννητικά όργανα του φυτού. Σκεφθείτε το αυτό κάθε φορά που τα κόβετε. Κόβετε τα γεννητικά του όργανα, πράξη φρικτή, αν τη δείτε από τη σκοπιά του φυτού. Κανείς από εμάς δεν θα ήθελε να υποστεί ανάλογη μεταχείριση. (σελ. 167)
Το επόμενο απόσπασμα είναι ακόμα πιο αρρωστημένο:
Πώς όμως αποφεύγουν την αυτογονιμοποίηση τα ερμαφρόδιτα φυτά; Αν διαθέτατε ταυτοχρόνως αιδοίο και πέος, και δεν σας κατέτρυχαν ηθικές αναστολές, θα μπορούσατε σε μια στιγμή λαγνείας και παράφορης διάθεσης για αυτάρκεια να κάνετε έρωτα στον εαυτό σας που τόσο πολύ αγαπάτε. Με την προϋπόθεση, βέβαια, τα δύο όργανα να ήταν το ένα απέναντι στο άλλο και σε κατάλληλη απόσταση βολής. Φανταστείτε όμως το πέος να βρισκόταν στον λαιμό και το αιδοίο στη θέση του [έλα αιδοίο στον τόπο σου!]. Όσο βασανιστική κι αν ήταν η επιθυμία και όσο μεγαλύτερη η εφευρετικότητα, δεν θα υπήρχε στάση που να επέτρεπε αυτή τη συνεύρεση. [εκτός αν ήσουν ταυτόχρονα και αίλουρος!] (σελ. 168)
Και αυτό αρκετά γελοίο (μιλώντας για τα σαρκοφάγα φυτά):
Μερικές φορές στη διεργασία της πέψης συμμετέχουν και βακτήρια, οπότε μπορεί κανείς να διακρίνει με μεγεθυντικό φακό να απελευθερώνονται μικροσκοπικές φυσαλλίδες αερίων, χωρίς όμως τον χαρακτηριστικό κρότο της εκτόνωσης που συνοδεύει την έξοδο αερίων από τον ανθρώπινο πεπτικό σωλήνα! (σελ. 310)
Ήλπιζα ότι ο επίλογος θα ήταν διαφορετικός. Μια ύστατη προσπάθεια ανταμοιβής σε ένα κακό κείμενο. Τίποτα. Ξανά απογοήτευση. Η υποτιθέμενη τιμή στο Δαρβίνο είναι ένας ακατάσχετος βερμπαλισμός χωρίς ίχνος περιεχομένου.
Λυπάμαι που διάβασα αυτό το βιβλίο. Μην το αγοράσετε, είναι σπατάλη χρήματος και χρόνου. Οι πληροφορίες που θα πάρετε είναι ελάχιστες και με πολύ κακό τρόπο παρουσιασμένες. Υπάρχουν πολύ καλύτερα βιβλία σχετικά με το αντικείμενο.
Ένα βιβλίο μεταφέρει ιδέες και πληροφορίες. Μεταδίδει νοήματα. Προκαλεί τη γένεση συναισθημάτων στον αναγνώστη. Μεγάλη σημασία έχει και ο τρόπος που μεταδίδει αυτές τις ιδέες. Είναι η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα σε ένα διαχρονικό λογοτεχνικό έργο και ένα φτηνό ρομάντζο του συρμού. Ένα καλό λογοτεχνικό βιβλίο είναι για όλον τον κόσμο (και όχι μόνο για τους ειδικούς). Αντίθετα, μια φτηνή ιστορία αγάπης, από αυτές που εκδίδονται και πουλιούνται με τη σέσουλα (θα δείτε κάποια τέτοια ονόματα να φιγουράρουν στα βιβλιοπωλεία) καλύτερα να μένουν στα ράφια. Δυστυχώς συμβαίνει το αντίθετο.
Ένα βιβλίο εκλαϊκευμένης επιστήμης πρέπει να χαρακτηρίζεται από επιστημονική πιστότητα. Αν του λείπει όμως η λογοτεχνική ομορφιά, το γλαφυρό ύφος, το ξάφνιασμα, το κέντρισμα της φαντασίας του αναγνώστη, τότε δεν έχει αξία ούτε ως τεχνικό βοήθημα.
Το Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών είναι ένα κακό βιβλίο από πολλές απόψεις. Πρώτα-πρώτα στερείται ύφους. Ο συγγραφέας προσπαθώντας να γράψει εκλαϊκευμένα χάνει το δικό του ύφος και προσπαθεί να προσεγγίσει το ύφος του μέσου αναγνώστη. Εκλαΐκευση όμως δεν είναι κάτι τέτοιο. Εκφράσεις όπως «να βαράς στο γάμο του Καραγκιόζη» και «περιδρομιάζω» είναι μια κάκιστη προσπάθεια προσέγγισης του πλήθους, της μάζας. Αρνούμαι να πιστέψω ότι τέτοιες εκφράσεις που διατρέχουν όλο το κείμενο είναι κάτι διαφορετικό από αυτό. Αρνούμαι να πιστέψω ότι ένας πανεπιστημιακός δάσκαλος προσπαθεί με τέτοιες εκφράσεις να προωθήσει στο πλατύ κοινό την επιστήμη του.
Η δομή του βιβλίου είναι ανύπαρκτη. Δεν τηρείται ούτε μια στοιχειώδης σειρά στην παράθεση των δεδομένων και των πληροφοριών. Κάθε έννοια «αναλύεται» και ταυτόχρονα σχολιάζεται. Ένα σύμπλεγμα επιστημονικών τεκμηρίων, σχολίων, παραδειγμάτων από την καθημερινή ανθρώπινη εμπειρία και μεταφορών ρίπτονται ατάκτως σε υποκεφάλαια άσχετα με τα κυρίως κεφάλαια. Χτυπητό παράδειγμα είναι η τεράστια παράκαμψη που κάνει ο συγγραφέας στο κεφάλαιο για την αθανασία των φυτών, για να περιγράψει πώς τα φυτά τροποποιούν τον πλανήτη (πελαγοδρομία άνευ προηγουμένου!). Οι επαναλήψεις είναι αναρίθμητες. Σε τουλάχιστον οκτώ σημεία βρέθηκα μπροστά στον ορισμό του στόματος και τη λειτουργία του. Μήπως τα διάφορα κεφάλαια αποτελούν σπαράγματα παλαιότερων κειμένων που συγχωνεύθηκαν με την κατάλληλη κοπτορραπτική;
Σε πολλά σημεία ο συγγραφέας αναλύει διεξοδικά λειτουργικούς μηχανισμούς των φυτών, αρκετά πολύπλοκους. Αλλού λέει ότι η περιγραφή τέτοιων μηχανισμών ξεπερνάει το σκοπό του βιβλίου. Σε άλλα σημεία παραθέτει λεπτομέρειες για μηχανισμούς που μαθαίνουμε στο σχολείο και αλλού ρίχνει λέξεις όπως «έκφραση γονιδίων» και «ώσμωση» που απαιτούν επεξήγηση. Επίσης, λέει τόσες φορές «αλλά αυτό θα το δούμε παρακάτω» που πραγματικά γίνεται κουραστικός. Στο τέλος δεν ξέρεις τι έχει ειπωθεί και τι όχι.
Η γραφή είναι τραγική. Παράγραφοι ατελείωτες -μέτρησα μία παράγραφο έως και δύο σελίδες. Τα υποκεφάλαια λίγα. Έλλειψη σχημάτων και φωτογραφιών, τόσο απαραίτητων για ένα τέτοιο βιβλίο. Πολύ συχνή η χρήση ερωτήσεων με άμεση την απάντηση, κάτι πολύ κουραστικό. Υπάρχουν ακόμα και ορθογραφικά λάθη, για τα οποία βέβαια δεν ευθύνεται αποκλειστικά ο συγγραφέας, αλλά κυρίως οι διορθωτές του εκδοτικού οίκου. Βρήκα την ανηγμένη μορφή ενός μορίου ανοιγμένη. Ακόμα, βρήκα το δέντρο του γένους Ginkgo σε τέσσερα σημεία στο κείμενο, στα τρία από τα οποία ως Gingko.
Γιατί όμως το βιβλίο έχει τόσο καλές κριτικές; Μάλλον επειδή πέτυχε το σωστό target group. Ο πολύς κόσμος στην Ελλάδα δεν θέλει πολύ επιστήμη. Θέλει αναλογίες, παραδείγματα, μεταφορές, ένα εύπεπτο παραμυθάκι για να τον αποκοιμίσει, χωρίς πολλή σκέψη. Ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι η χρήση του δεύτερου πληθυντικού (ως πληθυντικός ευγενείας) για να απευθυνθεί στον αναγνώστη. Δημιουργεί έτσι την ψευδαίσθηση της αμεσότητας, του διαλόγου. Όπως όταν διαβάζουμε ένα παραμυθάκι σε ένα παιδί. Επίσης, στοχεύει στους οικολόγους. Όλο το βιβλίο διατρέχεται από μια υποβόσκουσα και κακώς εννοούμενη οικολογία, με επίκεντρο τη Μητέρα Φύση και αντίπαλο τον Κακό Άνθρωπο που την καταστρέφει.
Στο τελευταίο κεφάλαιο ο συγγραφέας πραγματεύεται το ερώτημα αν τα φυτά έχουν ευφυΐα. Η προσπάθεια να υποστηρίξει καταφατική απάντηση είναι οικτρή. Πέφτει στην ίδια παγίδα που ο ίδιος φτιάχνει για να στηλιτεύσει το βιβλίο Η μυστική ζωή των φυτών, στο κεφάλαιο για τις αισθήσεις των φυτών. Καθώς αποφεύγει να ορίσει επακριβώς την ευφυΐα, υποκαθιστά κάποια χαρακτηριστικά των φυτών με αναλογίες από τη συμπεριφορά των ζώων. Έτσι, προσδίδει στα φυτά χαρακτηριστικά ευφυΐας λαμβάνοντας λειτουργίες της φαινοτυπικής πλαστικότητάς τους. Παραλείπει όμως ένα βασικό χαρακτηριστικό της ευφυΐας: τη μάθηση. Τα φυτά συλλαμβάνουν πληροφορίες από το περιβάλλον και προσαρμόζονται ανάλογα, αλλά αυτό δεν έχει σχέση με την ευφυΐα. Αυτό μπορεί να το κάνει και ένας υπολογιστής. Η ευφυΐα έχει και πολλά άλλα χαρακτηριστικά. Και η μάθηση -ίσως το σημαντικότερο- δεν έχει παρατηρηθεί στα φυτά.
Χαρακτηριστικά:
Τα άνθη είναι τα γεννητικά όργανα του φυτού. Σκεφθείτε το αυτό κάθε φορά που τα κόβετε. Κόβετε τα γεννητικά του όργανα, πράξη φρικτή, αν τη δείτε από τη σκοπιά του φυτού. Κανείς από εμάς δεν θα ήθελε να υποστεί ανάλογη μεταχείριση. (σελ. 167)
Το επόμενο απόσπασμα είναι ακόμα πιο αρρωστημένο:
Πώς όμως αποφεύγουν την αυτογονιμοποίηση τα ερμαφρόδιτα φυτά; Αν διαθέτατε ταυτοχρόνως αιδοίο και πέος, και δεν σας κατέτρυχαν ηθικές αναστολές, θα μπορούσατε σε μια στιγμή λαγνείας και παράφορης διάθεσης για αυτάρκεια να κάνετε έρωτα στον εαυτό σας που τόσο πολύ αγαπάτε. Με την προϋπόθεση, βέβαια, τα δύο όργανα να ήταν το ένα απέναντι στο άλλο και σε κατάλληλη απόσταση βολής. Φανταστείτε όμως το πέος να βρισκόταν στον λαιμό και το αιδοίο στη θέση του [έλα αιδοίο στον τόπο σου!]. Όσο βασανιστική κι αν ήταν η επιθυμία και όσο μεγαλύτερη η εφευρετικότητα, δεν θα υπήρχε στάση που να επέτρεπε αυτή τη συνεύρεση. [εκτός αν ήσουν ταυτόχρονα και αίλουρος!] (σελ. 168)
Και αυτό αρκετά γελοίο (μιλώντας για τα σαρκοφάγα φυτά):
Μερικές φορές στη διεργασία της πέψης συμμετέχουν και βακτήρια, οπότε μπορεί κανείς να διακρίνει με μεγεθυντικό φακό να απελευθερώνονται μικροσκοπικές φυσαλλίδες αερίων, χωρίς όμως τον χαρακτηριστικό κρότο της εκτόνωσης που συνοδεύει την έξοδο αερίων από τον ανθρώπινο πεπτικό σωλήνα! (σελ. 310)
Ήλπιζα ότι ο επίλογος θα ήταν διαφορετικός. Μια ύστατη προσπάθεια ανταμοιβής σε ένα κακό κείμενο. Τίποτα. Ξανά απογοήτευση. Η υποτιθέμενη τιμή στο Δαρβίνο είναι ένας ακατάσχετος βερμπαλισμός χωρίς ίχνος περιεχομένου.
Λυπάμαι που διάβασα αυτό το βιβλίο. Μην το αγοράσετε, είναι σπατάλη χρήματος και χρόνου. Οι πληροφορίες που θα πάρετε είναι ελάχιστες και με πολύ κακό τρόπο παρουσιασμένες. Υπάρχουν πολύ καλύτερα βιβλία σχετικά με το αντικείμενο.
March 8, 2020
Ενδιαφέρον ανάγνωσμα για αυτούς που θέλουν να μάθουν λίγο για τον τρόπο λειτουργίας σκέψης και προσαρμογής των φυτών στο περιβάλλον τους. Σε μερικά σημεία γίνεται αρκετά πεζό, λαϊκίστικο χρησιμοποιώντας όρους και εκφράσεις εντυπωσιασμού.
Σε γενικές γραμμές όμως συστήνεται ανεπιφύλακτα σε αναγνώστες που έχουν ενδιαφέρον για φυτά. Ακόμα και σε άτομα που δεν ασχολούνται με το θέμα θα φανεί ενδιαφέρον καθότι παρουσιάζει διαφορετικό τρόπο επίλυσης προβλημάτων σε σχέση με τον ανθρωποκεντρικό τρόπο σκέψης. Γνώσεις φυσιολογίας ή ανατομίας δεν είναι απαραίτητα για την πλήρη κατανόηση του.
Σε γενικές γραμμές όμως συστήνεται ανεπιφύλακτα σε αναγνώστες που έχουν ενδιαφέρον για φυτά. Ακόμα και σε άτομα που δεν ασχολούνται με το θέμα θα φανεί ενδιαφέρον καθότι παρουσιάζει διαφορετικό τρόπο επίλυσης προβλημάτων σε σχέση με τον ανθρωποκεντρικό τρόπο σκέψης. Γνώσεις φυσιολογίας ή ανατομίας δεν είναι απαραίτητα για την πλήρη κατανόηση του.
December 28, 2020
Αγόρασα την Αλίκη με πολλές προσδοκίες. Θέλω να πιστεύω ότι σε ένα παράλληλο σύμπαν τελικά έγινα βιολόγος (μάλλον ζωολόγος ή ταξινόμος). Σε αυτό το σύμπαν, τρελαίνομαι για βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης (pop science). Δυστυχώς, αυτά τα δύο δεν ήταν αρκετά για να απολαύσω το συγκεκριμένο.
Ίσως έχω καλομάθει με τον Bill Bryson και τα καταπληκτικά του Μικρή Ιστορία του Κόσμου και Το Σώμα. Διαβάζοντας το βιβλίο του κ. Μανέτα, αναρωτιέμαι μήπως είναι εκ φύσεως σχεδόν ανυπέρβλητο εμπόδιο για έναν επιστήμονα να γράψει για μη-επιστήμονες με έναν τρόπο πραγματικά αξιομνημόνευτο. Για του λόγου το αληθές, Ο Bill Bryson είναι δημοσιογράφος, οπότε ξέρει τους αναγνώστες του. Ο κ. Μανέτας σε αυτό το βιβλίο φάνηκε μάλλον μπερδεμένος σχετικά με τον όρο «εκλαϊκευμένη επιστήμη». Γράφει κυρίως επιστημονικά, σε άλλα σημεία εκλαϊκευμένα (κάπου-κάπου σχεδόν υποτιμητικά), αλλά δεν θα έλεγα ότι κατάφερε να παντρέψει αυτά τα δυό και να προσφέρει ένα κείμενο το οποίο θα ήταν προσβάσιμο από το ευρύ κοινό.
Με άλλα λόγια, δεν είδα τη χώρα των φυτών μέσα από τα μάτια της Αλίκης (η οποία παρεμπιπτόντως δεν αναφέρεται πουθενά στο κείμενο και αναρωτιέμαι πώς και προέκυψε ο συγκεκριμένος τίτλος). Αντιθέτως, είδα τη χώρα των φυτών μέσα από τα μάτια ενός καθηγητή φυσιολογίας φυτών που δυσκολεύεται πολύ με τα ELI5. Δεν με κέρδισε. Ίσως με λίγο πιο προσεκτική και λακωνική επιμέλεια και με πιο περιορισμένη χρήση τεχνικής ορολογίας να τα κατάφερνε καλύτερα.
Δίνω πάντως ένα αστεράκι για τις πολύ χρήσιμες επικεφαλίδες στο πλάι του κειμένου. Είναι μια σπουδαία έμπνευση που θα έπρεπε να χρησιμοποιούν περισσότερα μη-λογοτεχνικά βιβλία.
Ίσως έχω καλομάθει με τον Bill Bryson και τα καταπληκτικά του Μικρή Ιστορία του Κόσμου και Το Σώμα. Διαβάζοντας το βιβλίο του κ. Μανέτα, αναρωτιέμαι μήπως είναι εκ φύσεως σχεδόν ανυπέρβλητο εμπόδιο για έναν επιστήμονα να γράψει για μη-επιστήμονες με έναν τρόπο πραγματικά αξιομνημόνευτο. Για του λόγου το αληθές, Ο Bill Bryson είναι δημοσιογράφος, οπότε ξέρει τους αναγνώστες του. Ο κ. Μανέτας σε αυτό το βιβλίο φάνηκε μάλλον μπερδεμένος σχετικά με τον όρο «εκλαϊκευμένη επιστήμη». Γράφει κυρίως επιστημονικά, σε άλλα σημεία εκλαϊκευμένα (κάπου-κάπου σχεδόν υποτιμητικά), αλλά δεν θα έλεγα ότι κατάφερε να παντρέψει αυτά τα δυό και να προσφέρει ένα κείμενο το οποίο θα ήταν προσβάσιμο από το ευρύ κοινό.
Με άλλα λόγια, δεν είδα τη χώρα των φυτών μέσα από τα μάτια της Αλίκης (η οποία παρεμπιπτόντως δεν αναφέρεται πουθενά στο κείμενο και αναρωτιέμαι πώς και προέκυψε ο συγκεκριμένος τίτλος). Αντιθέτως, είδα τη χώρα των φυτών μέσα από τα μάτια ενός καθηγητή φυσιολογίας φυτών που δυσκολεύεται πολύ με τα ELI5. Δεν με κέρδισε. Ίσως με λίγο πιο προσεκτική και λακωνική επιμέλεια και με πιο περιορισμένη χρήση τεχνικής ορολογίας να τα κατάφερνε καλύτερα.
Δίνω πάντως ένα αστεράκι για τις πολύ χρήσιμες επικεφαλίδες στο πλάι του κειμένου. Είναι μια σπουδαία έμπνευση που θα έπρεπε να χρησιμοποιούν περισσότερα μη-λογοτεχνικά βιβλία.
March 5, 2022
Διαβάζοντας το βιβλίο του Γιάννη Μανέτα "Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών", ο αναγνώστης υιοθετεί μια λεπτομερή και αρκετά ενδιαφέρουσα άποψη για την λειτουργία των φυτών, τις διαφορές και τις ομοιότητές τους σε σχέση με τον άνθρωπο και τα ζώα καθώς και την συμβίωση τους αλλά και τον ανταγωνισμό με τους άλλους περιβαλλοντικούς οργανισμούς, την αναπαραγωγή τους και πολλά άλλα ενδιαφέροντα θέματα που απασχολούν τα φυτά. Η αλήθεια είναι ότι προσωπικά ο συγγραφέας με κέρδισε από τον πρόλογο του βιβλίου, όπου ο ίδιος εξηγεί γιατί εμείς σαν αναγνώστες πρέπει να διαβάσουμε ένα βιβλίο για τα φυτά αλλά και πως ο ίδιος σαν φοιτητής αποφάσισε να ασχοληθεί με μεταπτυχιακό στην Βιολογία φυτών αφού ο ίδιος ήθελε να σπουδάσει Φυσική αλλά δεν κατάφερε να εισαχθεί στο Φυσικό Τμήμα.
Το βιβλίο παρουσιάζει ενδιαφέρον εξηγώντας ο συγγραφέας ότι τα φυτά είναι έμβια όντα τα οποία αναπαράγονται, αναπνέουν, συμβιώνουν με άλλους οργανισμούς και αμύνονται ενάντια άλλων οργανισμών με τους δικούς τους μηχανισμούς άμυνας. Για να πω την αλήθεια σε ορισμένα σημεία του βιβλίου όπως το κεφάλαιο με τα Σαρκοφάγα Φυτά παρουσιάζει δυσκολία στην αφομοίωση του κειμένου αλλά αυτό δεν πρέπει να απασχολεί ιδιαίτερα τον αναγνώστη γιατί όλο το βιβλίο περιλαμβάνει όλους τους μηχανισμούς που αντιπροσωπεύουν τα φυτά και αξίζει να διαβάσει ο αναγνώστης. Επίσης θεωρώ ότι ο επίλογος που είναι ένας φόρος τιμής στον Κάρολο Δαρβίνο περιέχει χρήσιμες πληροφορίες. Θα κλείσω αυτό το άρθρο με το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου, αν δηλαδή το φυτό είναι ευφυής οργανισμός. Αν και το φυτό δεν διαθέτει εγκέφαλο όπως τα ζώα και ο άνθρωπος παρόλαυτα επικοινωνεί με το περιβάλλον και τους οργανισμούς με τον δικό του τρόπο (αναπνοή, αναπαραγωγή, θρέψη κτλ) μπορεί να μην είναι απόλυτα ευφυής οργανισμός αλλά είναι εν μέρη.
Το βιβλίο παρουσιάζει ενδιαφέρον εξηγώντας ο συγγραφέας ότι τα φυτά είναι έμβια όντα τα οποία αναπαράγονται, αναπνέουν, συμβιώνουν με άλλους οργανισμούς και αμύνονται ενάντια άλλων οργανισμών με τους δικούς τους μηχανισμούς άμυνας. Για να πω την αλήθεια σε ορισμένα σημεία του βιβλίου όπως το κεφάλαιο με τα Σαρκοφάγα Φυτά παρουσιάζει δυσκολία στην αφομοίωση του κειμένου αλλά αυτό δεν πρέπει να απασχολεί ιδιαίτερα τον αναγνώστη γιατί όλο το βιβλίο περιλαμβάνει όλους τους μηχανισμούς που αντιπροσωπεύουν τα φυτά και αξίζει να διαβάσει ο αναγνώστης. Επίσης θεωρώ ότι ο επίλογος που είναι ένας φόρος τιμής στον Κάρολο Δαρβίνο περιέχει χρήσιμες πληροφορίες. Θα κλείσω αυτό το άρθρο με το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου, αν δηλαδή το φυτό είναι ευφυής οργανισμός. Αν και το φυτό δεν διαθέτει εγκέφαλο όπως τα ζώα και ο άνθρωπος παρόλαυτα επικοινωνεί με το περιβάλλον και τους οργανισμούς με τον δικό του τρόπο (αναπνοή, αναπαραγωγή, θρέψη κτλ) μπορεί να μην είναι απόλυτα ευφυής οργανισμός αλλά είναι εν μέρη.
January 2, 2022
απο τα πιο ομορφα βιβλία που έχω διαβάσει . Πραγματικά οι γνώσεις που σου δίνει αυτο το βιβλίο για ο κόσμο των φυτών είναι απίστευτες. Ευκολοδιάβαστο ακόμη και για τον μη μυημένο. Το συστήνω ανεπιφύλακτα.
September 8, 2018
Εξαιρετικό, εάν δεν εχεις σχέση με το αντικείμενο σου δίνει μια πολύ ενδιαφέρουσα οπτική δοσμένη με τρόπο που σου κρατάει το ενδιαφέρον
December 31, 2014
Το διάλεξα από το ράφι απερίσκεπτα- ούτε που φαντάστηκα ότι θα έβγαινε τόσο καλό! Και έψαχνα καιρό, ένα βιβλίο σαν και αυτό... Οπότε, πως να μη συγχαρώ το συγγραφέα, αφού νιώθω ότι είναι σχεδόν "παραγγελιά" (ο τόνος στο α); Πέραν τούτου όμως.. .
Απολαυστική γραφή που τρέχει, προσγειωμένο ύφος, άμεσο, έξυπνο και κριτικό (αλλά όχι "εξυπνακίστικο"), οι πληροφορίες γίνονται άμεσα κατανοητές -ακόμα και από μη καταρτισμένους- και οι ιστορίες του εμπλέκονται η μια με την άλλη, σαν καλογραμμένο script από documentary του Attenborough.
Οι αναλογίες που χρησιμοποιούνται για επεξήγηση μου φάνηκαν τόσο ακομπλεξάριστες και ταιριαστές, που έκαναν την ανάγνωση όντως διασκεδαστική και -σημαντικότερο- τις πληροφορίες πιο ευμνημόνευτες. . . Άρα, είχαν και παραείχαν διδακτική αξία.
Οι πλαγιότιτλοι είναι μια εξαιρετική ιδέα την οποία χαίρομαι να βλέπω εφαρμοσμένη ούτως ή άλλως, εν προκειμένω όμως, βρίσκονται και σε πολύ ωραίο παιχνίδι με την παράγραφο που συνοδεύουν.
Λίγο παραπάνω editing, το ήθελε, η αλήθεια είναι, γιατί υπάρχουν επαναλήψεις με τρόπο που σου δημιουργεί την εντύπωση ότι πρόκειται για σύνθεση κειμένων που συγγράφηκαν αυτόνομα -- καθώς και ορισμένα σημεία που κάπως πλατιάζουν, αλλά τίποτα από αυτά δεν καταλογίζεται ως πραγματικά αρνητικό.
Μονολεκτικά:
Συγχαρητήρια. . .
Υ.Γ. Επίσης! Υπέροχες εικονογραφήσεις(!), πολύ καλός σχεδιασμός μακέτας εξωφύλλου, όλες οι βιβλιοδετικές κ συνθετικές επιλογές (χρώμα, χαρτί, γραμματοσειρά κλπ) σε πολύ καλό επίπεδο για τα ελληνικά δεδομένα! Ευχαριστούμε για το σεβασμό στην αισθητική του αναγνώστη. . .
Υ.Γ.2. Εννοείται, θα θέλαμε και λίγο παραπάνω -καλά φιλοτεχνημένο- οπτικό υλικό, αλλά εαν δεν υπήρχε διαθέσιμο κάτι αισθητικά συμβατό, καλύτερα που έλειπε, γιατί ενισχύεται η "λογοτεχνική" διάσταση, που είναι και αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει ως εγχείρημα, νομίζω. Μπράβο, μπράβο, και άλλα τέτοια και εις ανώτερα!
Απολαυστική γραφή που τρέχει, προσγειωμένο ύφος, άμεσο, έξυπνο και κριτικό (αλλά όχι "εξυπνακίστικο"), οι πληροφορίες γίνονται άμεσα κατανοητές -ακόμα και από μη καταρτισμένους- και οι ιστορίες του εμπλέκονται η μια με την άλλη, σαν καλογραμμένο script από documentary του Attenborough.
Οι αναλογίες που χρησιμοποιούνται για επεξήγηση μου φάνηκαν τόσο ακομπλεξάριστες και ταιριαστές, που έκαναν την ανάγνωση όντως διασκεδαστική και -σημαντικότερο- τις πληροφορίες πιο ευμνημόνευτες. . . Άρα, είχαν και παραείχαν διδακτική αξία.
Οι πλαγιότιτλοι είναι μια εξαιρετική ιδέα την οποία χαίρομαι να βλέπω εφαρμοσμένη ούτως ή άλλως, εν προκειμένω όμως, βρίσκονται και σε πολύ ωραίο παιχνίδι με την παράγραφο που συνοδεύουν.
Λίγο παραπάνω editing, το ήθελε, η αλήθεια είναι, γιατί υπάρχουν επαναλήψεις με τρόπο που σου δημιουργεί την εντύπωση ότι πρόκειται για σύνθεση κειμένων που συγγράφηκαν αυτόνομα -- καθώς και ορισμένα σημεία που κάπως πλατιάζουν, αλλά τίποτα από αυτά δεν καταλογίζεται ως πραγματικά αρνητικό.
Μονολεκτικά:
Συγχαρητήρια. . .
Υ.Γ. Επίσης! Υπέροχες εικονογραφήσεις(!), πολύ καλός σχεδιασμός μακέτας εξωφύλλου, όλες οι βιβλιοδετικές κ συνθετικές επιλογές (χρώμα, χαρτί, γραμματοσειρά κλπ) σε πολύ καλό επίπεδο για τα ελληνικά δεδομένα! Ευχαριστούμε για το σεβασμό στην αισθητική του αναγνώστη. . .
Υ.Γ.2. Εννοείται, θα θέλαμε και λίγο παραπάνω -καλά φιλοτεχνημένο- οπτικό υλικό, αλλά εαν δεν υπήρχε διαθέσιμο κάτι αισθητικά συμβατό, καλύτερα που έλειπε, γιατί ενισχύεται η "λογοτεχνική" διάσταση, που είναι και αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει ως εγχείρημα, νομίζω. Μπράβο, μπράβο, και άλλα τέτοια και εις ανώτερα!
July 9, 2017
Είναι εξαιρετικό. Ίσως το καλύτερο ελληνόγλωσσο βιβλίο που έχω διαβάσει μέχρι τώρα. Είναι μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα: δεν εκλαϊκεύει απλά την επιστήμη της βιολογίας φυτών (να καταλάβεις πως λειτουργεί ο κόσμος γύρω σου), αλλά Ευαισθητοποιεί το ευρύ κοινό για την σημαντικότητα των φυτών στον πλανήτη.
Χωρίς φυτά, δεν υπάρχει ζωή!
Είναι από τα βιβλία που θα πρέπει να είναι υποχρεωτικά αναγνώσματα σε επίπεδο Πανεπιστημίου (Γεωπονία, Βιολογία) χωρίς να το κάνει δυσανάγνωστο σε αναγνώστες άλλης ειδικότητας. Φαντάζομαι ότι εάν κάποιος είναι από θεωρητικές επιστήμες θα το διαβάσει πιο αργά. Απλά θα δυσκολευτεί στην αφομοίωση του. Όμως, σκοπός του βιβλίου δεν είναι να μάθεις βιολογία φυτού αλλά κυρίως να ευαισθητοποιηθείς για την σημαντικότητα τους!!!
Έχοντας περάσει και από τις δύο σχολές, άφησα το βιβλίο να "περάσει από μέσα μου" σαν μία μετουσίωση όλης αυτής της θεωρητικής "ξερής" γνώσης των δομών και λειτουργιών των φυτών.
Φαίνεται η βαθιά γνώση αλλά και αγάπη του Δρ. Μανέτα για τα φυτά, στο ότι θέλει πραγματικά να την μεταδώσει στον αναγνώστη! Η συγγραφή είναι εξαιρετικά προσεγμένη χωρίς να δημιουργούνται παρερμηνείες από "την εκλαΐκευση" της (πολύ συχνό λάθος σε άλλα βιβλία). Μπορεί να μην άρεσε σε κάποιον το περιεχόμενο ή να μην τον ενδιέφερε τελικά να μάθει για την σημαντικότητα των φυτών, αλλά όσο αφορά τον τρόπο γραφής ή την ποιότητα, τα κακοπροαίρετα σχόλια είναι αβάσιμα.
Το εντυπωσιακότερο -ίσως- όλων είναι ότι υπάρχει και σε Αγγλική έκδοση από γνωστό πολύ καλό οίκο...
http://www.springer.com/us/book/97836...
Χωρίς φυτά, δεν υπάρχει ζωή!
Είναι από τα βιβλία που θα πρέπει να είναι υποχρεωτικά αναγνώσματα σε επίπεδο Πανεπιστημίου (Γεωπονία, Βιολογία) χωρίς να το κάνει δυσανάγνωστο σε αναγνώστες άλλης ειδικότητας. Φαντάζομαι ότι εάν κάποιος είναι από θεωρητικές επιστήμες θα το διαβάσει πιο αργά. Απλά θα δυσκολευτεί στην αφομοίωση του. Όμως, σκοπός του βιβλίου δεν είναι να μάθεις βιολογία φυτού αλλά κυρίως να ευαισθητοποιηθείς για την σημαντικότητα τους!!!
Έχοντας περάσει και από τις δύο σχολές, άφησα το βιβλίο να "περάσει από μέσα μου" σαν μία μετουσίωση όλης αυτής της θεωρητικής "ξερής" γνώσης των δομών και λειτουργιών των φυτών.
Φαίνεται η βαθιά γνώση αλλά και αγάπη του Δρ. Μανέτα για τα φυτά, στο ότι θέλει πραγματικά να την μεταδώσει στον αναγνώστη! Η συγγραφή είναι εξαιρετικά προσεγμένη χωρίς να δημιουργούνται παρερμηνείες από "την εκλαΐκευση" της (πολύ συχνό λάθος σε άλλα βιβλία). Μπορεί να μην άρεσε σε κάποιον το περιεχόμενο ή να μην τον ενδιέφερε τελικά να μάθει για την σημαντικότητα των φυτών, αλλά όσο αφορά τον τρόπο γραφής ή την ποιότητα, τα κακοπροαίρετα σχόλια είναι αβάσιμα.
Το εντυπωσιακότερο -ίσως- όλων είναι ότι υπάρχει και σε Αγγλική έκδοση από γνωστό πολύ καλό οίκο...
http://www.springer.com/us/book/97836...
September 13, 2016
Ενα ωραίο βιβλίο. Αρκει να σε ενδιαφερει το αντικείμενο.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews