Suikerland

by Henna Goudzand Nahar

De Afrikaanse Esi, haar broertje en hun slaaf Lano worden in het dorp door twee mannen ontvoerd en naar de kust gebracht, waar een slavenschip wacht. De kinderen worden samen in het ruim opgesloten en komen terecht op een suikerplantage aan de andere kant van de oceaan. Daar moet Esi een bezemkamer delen met Jantje, zoon van een Amsterdamse opzichter en een zwarte vrouw. Als Esi geheimen over Jantje te weten komt die zijn leven op stelten zetten, kunnen ze niet anders dan een vluchtplan bedenken.

Suikerland mijdt alle clichés en wil aan kinderen vertellen hoe mensen in slavernij leefden. Zowel de Afrikaanse als de Europese geschiedenis van slavernij zijn deel van het verhaal.

Genres: Childrens

360 pages, Kindle Edition

Published January 1, 2023

About the author

Henna Goudzand Nahar schrijft voor volwassenen en kinderen. In De geur van bruine bonen, haar laatste roman, staat het leven centraal van een groep Surinaamse migranten die na de onafhankelijkheid van hun geboorteland naar Nederland kwam. Met het jeugdboek Op de rug van Bigi Kayman won ze verschillende prijzen. Het jeugdboek Suikerland staat op de shortlist voor de Thea Beckmanprijs.

Reviews

[Mireille · Rating 5 out of 5]

Wat de uitgeverij over dit boek vertelde, klopt in dit geval echt: Suikerland mijdt alle clichés en vertelt hoe het leven in slavernij was.
Het is een volledig verhaal, met de Europese en ook Afrikaanse handel erin verwerkt. Tevens is het wat mij betreft een goede kanshebber voor de Thea Beckmanprijs 2024. Lees hier waarom ik dat vind.

[Hannelore Gorter · Rating 5 out of 5]

Indrukwekkend verhaal over drie Afrikaanse kinderen die worden ontvoerd en verkocht aan slavenhandelaars. Aangekomen in Amerika, Suriname, volgen wij Esi. Zij werd verkocht als huisslaaf aan een suikerplantage.
Het verhaal wordt afgewisseld met mooie illustraties die de harde waarheid van de slavernij nog echter maakt.

[Martijn Nicolaas · Rating 4 out of 5]

Heel mooi hoe de schrijfster aan een verhaal over de slavernij in Suriname een positief einde kan geven. Het verhaal geeft heel goed en concreet weer hoe de slavenhandel van de Nederlandse VOC heeft plaatsgevonden maar laat ook zien dat die er in sommige Afrikaanse landen al was. De ontwikkeling van hoofdpersonage Esi is geloofwaardig en maakt het nuchtere historische verhaal spannend en levendig.

[Kelly van Kempen · Rating 4 out of 5]

Dit is een mooi en belangrijk verhaal dat jonge lezers veel leert over het slavernijverleden.
Wel is de schrijfstijl erg droog en écht niet spannend. Daardoor is het best een karwei om er doorheen te komen. Maar als je het boek op school wil inzetten is het zeker heel waardevol!

[Elsvandaele · Rating 4 out of 5]

Jaren geleden las ik als kind De Negerhut van oom Tom. Dit boek, Suikerland, deed me er sterk aan denken, maar de boeken zijn toch ook weer erg verschillend.

Suikerland vertelt over het leven in slavernij en hoe vreselijk dat was.
We volgen Esi die samen met haar broertje Yaa en hun slaaf Lano in Afrika door twee mannen worden ontvoerd en naar een slavenschip gebracht.

Esi komt terecht op een suikerplantage aan de andere kant van de oceaan. Daar moet ze een hele kleine kamer delen met Jantje, zoon van een witte opzichter en een zwarte vrouw. Alhoewel Jantje eerst niets van Esi wil weten en zich superieur voelt omdat hij de zoon is van een witte vader, ontstaat er geleidelijk een goede band tussen hen en zal blijken dat ze elkaar nodig hebben en kunnen helpen.

Apart aan dit boek is dat Esi en Yaa eerst in Afrika zelf een slaaf hadden, dit kwam ik nog niet eerder tegen in een jeugdboek. Dan komt Esi plots zelf als slaaf in een ander land terecht en beseft ze voor het eerst hoe onheus ze haar slaaf Lano behandelde. Dit is een aparte en originele insteek en belicht een onbekend aspect van Afrika, namelijk de Afrikaanse slavernij.

Ook lezen we hoe vreselijk het leven op de suikerplantage was voor de slaven en hoe hard de witte mensen hun slaven behandelden. Mishandeling, vernedering, te weinig eten, … best wel bittere onderwerpen voor kinderen maar zeker belangrijk dat ze leren dat zulke praktijken jammer genoeg bestaan hebben. De auteur beschrijft vooral de gemoedstoestand en de gedachten van de kinderen in het verhaal en ze vertelt de fysieke mishandelingen en ontberingen niet te specifiek.

Opmerkelijk is ook het verhaal van Jantje. Ondanks het feit dat hij een witte vader heeft, wordt hij toch als “neger” beschouwd (in het voorwoord duidt de auteur duidelijk dat ze woorden als ‘neger’ toch gebruikt omdat ze gekozen heeft voor de taal uit die tijd). Als zijn vader teruggaat naar Amsterdam, wil hij zijn zoon niet meenemen en wordt Jantje net als alle andere slaven behandeld.

Henna Goudzand Nahar is een Surinaamse schrijfster, ze schrijft ook onder het pseudoniem Amber Nahar en schrijft zowel voor kinderen als volwassenen. Ze werkte als docente Nederlands in Paramarino voor ze in 1989 naar Nederland trok. In 2022 won ze een Bronzen Griffel voor haar boek ‘Op de rug van Bigi Kayman’.

De illustraties in Suikerland zijn van Renate Siepel en maken het boek ook heel speciaal. Vaak staan er tussen twee hoofdstukken verschillende pagina’s met paginagrote afbeeldingen en een klein stuk tekst, een beetje in stripvorm, die dan grote delen van het verhaal vertellen. De afbeeldingen vertellen dan vooral de gruwelijke gebeurtenissen.

Suikerland is een boek dat elk kind (en enkele volwassene) zou moeten lezen, want dit zijn verhalen die nooit vergeten mogen worden.

[Rebekka Elsinga · Rating 5 out of 5]

De voorkant ziet er misschien niet zo aantrekkelijk uit. Tenminste, dat vond ik. Maar dit boek nam mij vanaf de eerste letter mee in een indrukwekkend verhaal over een inktzwarte bladzijde in de geschiedenis. Het vertelt over de kinderen Lano, Esi en Yaa. Lano is met zijn ouders slaaf op het landgoed van de eveneens Afrikaanse Esi en Yaa. Waar ze vroeger heel veel lol en plezier hadden, omdat de vader van Esi en Yaa het goed vond dat ze samen speelden, is dat ineens veranderd. Esi gedraagt zich als een meester richting Lano en doet erg onaardig. Dan gebeurt het ondenkbare. De drie kinderen worden ontvoerd. Ze worden per schip vervoerd naar een ander werelddeel om daar tot slaaf te worden gemaakt. Daar moet Esi een bezemkamer delen met Jantje, zoon van een Amsterdamse opzichter en een zwarte vrouw. Als Esi geheimen over Jantje te weten komt die zijn leven op stelten zetten, kunnen ze niet anders dan een vluchtplan bedenken. Gaat het lukken om te vluchten?

Het verhaal wordt wisselend verteld vanuit het perspectief van één van de kinderen. Terwijl je leest, kun je je een klein beetje voorstellen wat deze mensen hebben moeten ondergaan.

Dit boek brengt je bij dat dit nooit meer mag gebeuren en dat het ontzettend belangrijk is om met respect en liefdevol met elkaar om te gaan. Wie je ook bent, wat je ook doet, waar je ook vandaan komt.

[Daisy Hendrikx · Rating 4 out of 5]

Suikerland is een heftig, confronterend historisch verhaal. Het beschrijft de slavernij vanuit de beleving van kinderen met vele vreselijke facetten die er bij hoorden.
Het verhaal is vlot geschreven en erg pakkend. Ik had het in een dag uit.

De verhalende hoofdstukken worden afgewisseld met bladzijdes vol illustraties met weinig tekst ernaast. Dit maakt het lezen dynamisch en deze geïllustreerde fragmenten brengen je nog meer in het verhaal.

Het is ontzettend goed dat er nu jeugdboeken worden geschreven over het slavernij verleden. Wel denk ik dat dit boek (bij de bibliotheek een B boek) voor sommige jonge lezers erg heftig kan zijn. Maar dat was nu eenmaal ook de realiteit van deze historische periode. En dat je soms een steen op je maag krijgt tijdens het lezen van dit verhaal is misschien juist goed.

[Leesjuf V]

Zeer indrukwekkend boek. Dit is een boek voor de goede lezer, die interesse heeft in het verleden en ook een doorzettingsvermogen heeft. Het boek volgt een meisje met alles wat zij meemaakt in de tijd van de slavernij. Er worden geen doekjes om gewonden over hoe heftig deze tijd was. In het voorwoord wordt ook duidelijk benoemt waarom ervoor is gekozen bepaalde woorden die we tegenwoordig niet meer gebruiken in dit boek wel benoemd worden. De vormgeving is bijzonder. Hele hoofdstukken tekst worden afgewisseld met pagina's met tekeningen aan de ene kant en 1 a 2 zinnen aan de andere kant. Ook echt wel een boek dat interessant is voor volwassenen die geïnteresseerd zijn in de slavernij.

[Joanne · Rating 5 out of 5]

Aantrekkelijk boek over een onaantrekkelijk onderwerp. Prachtige vormgeving en begrijpelijke taal; door het verhaal heen worden dingen uitgelegd in tekst en beeld, waardoor je als lezer zowel meegezogen wordt in de beleving van de hoofdpersonen als een indruk krijgt van de heftigheid en de wreedheden van het verleden. De illustraties zijn sterk in eenvoud. Veel meer mensen, volwassen en kind zouden kennis moeten maken met de boeken van Goudzand Nahar, de inhoud is pijnlijk maar raak en onlosmakelijk verbonden met wie we vandaag zijn.

[Leonarda · Rating 4 out of 5]

Het is me goed bevallen om tijdens de Kinderboekenweek weer kinderboeken/jeugdliteratuur te gaan lezen. Suikerland is een interessante poging om slavernij door kinderogen te laten zien. Het gebruik van illustraties is beslist origineel en geeft vaart aan het verhaal. Suikerland zou zo maar een kinderklassieker kunnen worden!

[Lia Van · Rating 3 out of 5]

Een jeugdboek over slavernij. Goed dat dat op een eerlijke manier beschreven wordt. Ik vind het ook leuk dat er stukjes inzitten waar tekeningen en korte stukjes tekst zijn. Dat breekt het vertellen mooi terwijl het verhaal tegelijk ook door gaat.

[Celina · Rating 3 out of 5]

Een belangrijk onderwerp, goed dat kinderen kunnen lezen over slavernij. Alles wordt zeer uitgebreid beschreven, het is daardoor heel leerzaam. De illustraties spreken mij niet zo aan.

[Inge Meijs · Rating 4 out of 5]

Een mooi verhaal over het echte leven in de slavernijperiode. Ik vond het fijn dat her verhaal mooi afgerond is aan het einde.

[Marloes Schonewille · Rating 4 out of 5]

Interessant boek, nog niet eerder gelezen over dit onderwerp maar het was erg interessant. Wel een boek die gelezen moet worden door kinderen die al wat verder zijn met het lezen want het kan een uitdaging zijn.

De schrijver heeft op een mooie verhalende manier de geschiedenis over gebracht. Door de manier van schrijven leef je erg mee met de personages en realiseer je weer even hoe verschrikkelijk het destijds geweest moet zijn.

Het boek heeft hele sterke punten, ook onderdelen wat ik jammer vond. Bijvoorbeeld dat je begin met het lezen door de ogen van een bepaald personage, en dat die later helemaal niet meer terug komt. Verder erg sterk geschreven boek.

[Daphne kinderboeken · Rating 4 out of 5]

Heftig boek over de echte en rauwe kant van de slavernij. Ik vind het geen kinderboek en de dingen die gebeuren zijn niet voor kinderen. Een mooi, maar heftig en zwaar boek