Żyj wystarczająco dobrze

...wystarczająco dobrze

by Agnieszka Jucewicz (Interviewer), Grzegorz Sroczyński (Interviewer)

Agnieszka Jucewicz (redaktorka naczelna Wysokich Obcasów) i Grzegorz Sroczyński (dziennikarz Gazety Wyborczej) przeprowadzili 20 rozmów z najlepszymi polskimi psychologami i terapeutami. Są to Wojciech Eichelberger, Ewa Woydyłło-Osiatyńska,Andrzej Wiśniewski, Bohdan W.Wasilewski, Danuta Golec, Zofia Milska-Wrzosińska, Barbara Arska-Karyłowska, Ewa Chalimoniuk, Bartłomiej Dobroczyński, Lubomira Szawdyn, Marta Lizis-Młodożeniec, Ewa Trzebińska oraz Tatiana Ostaszewska – Mosak.

Ze wstępu od autorów:
Czytając naszą książkę możecie się poczuć miotani sprzecznymi diagnozami na swój własny temat. O to nam chodziło, abyście w kolejnych wywiadach zobaczyli kawałek siebie, własnych dziwactw, lęków, natręctw i namiętności.

Każdy człowiek ma w sobie wszystko. Najzdrowszy i najbardziej zrównoważony egzemplarz składa się z kawałka narcyza, odrobiny neurotyka w stylu allenowskim, ćwiartki paranoika, a to wszystko z domieszką zmiennej osobowości borderline. Ten galimatias całkowicie sprzecznych cech jakoś łączymy w sobie w jedność. I żyjemy sami ze sobą we względnej zgodzie.

Ta jedność bywa jednak krucha. Kiedy przychodzi kryzys w ważnych relacjach, w postrzeganiu samego siebie, w pracy – zaczyna kołatać w głowie pytanie: Jak żyć?

Rozmawiamy z najlepszymi polskimi terapeutami i psychoanalitykami, którzy pomogli tysiącom ludzi stanąć na nogi. Pytamy ich o to, dlaczego boimy się być sobą? Jak docenić to, co mamy? Jak sobie radzić z zawiścią i zazdrością? Jak nie zapracować się na śmierć? Jak przetrwać kryzys w związku? Co nam dali rodzice? Dlaczego uciekamy w uzależnienia? Czytajcie i dziwcie się samym sobie!

Genres: Psychology, Nonfiction, Polish Literature

264 pages, Paperback

First published February 15, 2013

Reviews

[Radek Gabinek · Rating 5 out of 5]

osinskipoludzku.blogspot.com

Ostatnia z serii, którą wziąłem swego czasu na tapetę i była to decyzja jak najbardziej trafiona. Wcześniej przeczytałem "Kochaj wystarczająco dobrze" i "Wybieraj wystarczająco dobrze". Niniejszy zbiór rozmów z czołowymi polskimi postaciami jeśli chodzi o psychoterapię i rozwój osobisty jest na równie wysokim poziomie co poprzednie pozycję. Dla każdego kto interesuje się mechanizmami dotyczącymi funkcjonowania człowieka pod kątem jego zasobów i deficytów warunkujących skuteczność tego rozwoju, będzie to prawdziwa uczta dla ducha i umysłu.

Właściwie wypadałoby zacząć od końca, bo to właśnie ostatnia z rozmów, czyli "Zachwyt nad fałdą spodni" jest jak dla mnie kwintesencją tego zbioru. W rozmowie tej Grzegorz Sroczyński przepytuje dr. hab. Bartłomieja Dobroczyńskiego odnośnie recepty na to jak być szczęśliwym. Pewnie dla każdego kto choć trochę siedzi w temacie nie będą to refleksje szczególnie odkrywcze aczkolwiek sam sposób przekazu ich przez bohaterów tej rozmowy zasługuje na uznanie i myślę, że nawet jeśli nie macie zamiaru czytać tej książki w całości to warto poświęcić choćby kilkanaście minut na zapoznanie się z tym tekstem. Całość "Żyj wystarczająco dobrze" utrzymana jest w klimacie tej właśnie rozmowy, to jest tego jak bardzo istotna jest odpowiednia perspektywa i rozumienie siebie oraz otaczającego nas świata dla osiągnięcia satysfakcji z życia. Bardzo jest mi bliski taki sposób myślenia, bo mimo tego, iż z pewnością ma znaczenie to w jakich warunkach przyszło nam się rozwijać i kto pokazywał nam wzorce ( patrz rozmowy: "Bądź taka jak ja tylko lepsza", "Ojciec, którego nie było" ) to jednak ostatecznie my sami podejmujemy decyzje o tym, czy będziemy skupiać się na pogoni za wielkimi celami po to żeby w ostateczności przeżywać rozczarowanie, czy też będziemy cieszyć się życiem na tu i teraz.

Bardzo wartościowe i wiele wnoszące dla osób zainteresowanych poprawie jakości życia w interakcjach rodzinnych będą teksty "Kompromis przeważnie jest zgniły", "Dziecko rodzi się w głowie", czy też "Troje na huśtawce". Są to rozmowy bardzo aktualne jeśli chodzi o zakres problemów przeżywanych obecnie w związkach przez współczesne pary. Rzucają nowe światło na zrewidowane przez procesy społeczne i cywilizacyjne związki, które wiążą się jednak z coraz większą potrzebą partnerstwa i otwartości na siebie niż miało to miejsce kiedyś, kiedy facet wychodził z jaskini na polowanie a tą samą maczugą którą zatłukł wcześniej zwierzę domagał się potem zaspokojenia potrzeb własnych od kapłanki domowego ogniska. W dzisiejszym społeczeństwie nie ma już miejsca na takie twory, role się przemieszały czy to się komuś podoba czy nie, a kwestie związane z orientacją seksualną, światopoglądem, emancypacją nie są już tak łatwe do zamiecenia pod dywan. Patriarchat odchodzi w zapomnienie, co wiąże się z rewolucją w ramach podstawowych ról społecznych, w tym rodzinnych i dlatego brak elastyczności i otwartości w tej kwestii będzie skutkował rozmaitymi kryzysami. Jeśli ktoś jest zainteresowany tymi kwestiami to znajdzie tu sporo refleksji, a nawet gotowych rozwiązań w obliczu takich kryzysów.

"Zyj wystarczająco dobrze' to jednak nie tylko zbiór wartościowych rozmów na szeroki zakres tematów dotyczących poprawy jakości życia. Nie jest to też typowy poradnik, który potrafi czasem wnieść więcej szkody niż pożytku, ale bardziej zbiór przemyśleń zachęcających do większej refleksyjności na własny temat pod kątem relacji z innymi, celów życiowych i światopoglądu. Nie bez przyczyny i chwała autorom za to książka rozpoczyna się od rozmowy na temat różnic pomiędzy poradnictwem, przyjacielskim wsparciem, a profesjonalną terapią. Nie wszystkie problemy bowiem można załatwić w sposób łatwy i przyjemny, a w dobie ekspresowego dostępu do informacji czasem może się okazać, że natkniemy się najzwyczajniej na świecie na stek bzdur. Tym bardziej warto się zorientować czy przeżywane przez nas trudności są w zakresie naszych możliwości adaptacyjnych i wystarczy przewartościowanie celów i zmiana perspektywy czy też wymagają one profesjonalnej pomocy psychoterapeutycznej, gdyż są wynikiem głębszych zaburzeń. Bardzo polecam tą książkę każdemu, kogo aspiracje sięgają dalej niż konsumpcja hamburgera i piwa w towarzystwie TV.

[Łukasz · Rating 4 out of 5]

Trochę tę część stawiam niżej w hierarchii książek Jucewicz, może Sroczyński mi tam przeszkadzał. A może dotykają etapów życia, do których się jeszcze nie doczołgałem. Niemniej jest tu jak na festiwalu - tekst otwarcia i zamknięcia to najlepsze rzeczy, jakie mogłem swojej głowie zafundować. Kolejna rozkosz!

[Anita Zielińska · Rating 3 out of 5]

3.5 - fajny pomysł na format, ale rozmowy bardzo nierówne, kilka naprawdę świetnych, kilka całkiem odklejonych XDD

[L.L. · Rating 4 out of 5]

Książka ciekawa, chociaż po tytule myślałem że to będzie bardziej poradnik :D nie jest, są to luźne dialogi prowadzone z różnymi specjalistami, więc nie ma tu jakichś rad wprost (choć tego można by się spodziewać po tytule) ale za to czyta się lekko, szybko, są interesujące, więc łatwo mi było skupić się na treści, no i może nie wszystkie są super-odkrywcze ale można wynieść ciekawe informacje. Szczególnie interesujące wydały mi się tematy, o których się nie mówi - np. że czasem matka nie lubi swojego dziecka, opiekuje się i dba ale nie lubi - tak też bywa.
Książka nie jest może jakąś rewolucją, którą trzeba przeczytać, ale dla mnie był to dobrze spędzony czas i moim zdaniem warto.

Jeszcze trochę ciekawych cytatów sobie wypisałem:

"*Są jakieś koszty tej zmiany?* [chodzi o zmianę w wyniku psychoterapii]
Najważniejsze są koszty emocjonalne. Trzeba się rozstać z obecnym sobą. A człowiek się do siebie przywiązuje, nawet do swoich wad, których w głębi duszy nie znosi, a bez których żyć nie może. I to pożegnanie zwykle jest trudne. "
(s. 24)

- to prawda...

"Jak się posłucha tego, co się mówi o ludziach sukcesu w Polsce, to w zasadzie można dojść do samych przykrych wniosków.
Znowu powołam się na prof. Wojciszkego, który sprawdzał kiedyś, czy ludzie uważają, że tym, którzy zarabiają dużo pieniędzy, te pieniądze się należą. W Polsce chyba 85 proc. uważało, że te pieniądze im się nie należą, że doszli do nich jakąś pokrętną drogą. Najlepiej chyba wyraża to słynna fraza: „Jeśli ktoś ma pieniądze, to
skądś je ma”. Natomiast w USA znaczna większość badanych twierdziła, że bogaci ludzie mają pieniądze, bo sobie na nie uczciwie zapracowali, więc one im się jak najbardziej należą."
(s.57)

- no tu bym miał pewne wątpliwości ;) bo jednak no... te pieniądze skądś są na pewno. I pytanie tylko jakim kosztem zostały "sobie zapracowane"... No nic nie poradzę na to, że mam przed oczami prezesów modowych koncernów zarabiających setki tysięcy $ podczas gdy szeregowa szwaczka w jakimś Bangladeszu szyjąca dla tego koncernu pracuje po kilkanaście godzin na dobę i ledwie wiąże koniec z końcem... No ja nie wątpię, że sobie ten prezes na swoje pieniądze naprawdę zapracował (w końcu żeby wymyślić i/lub utrzymać taki system wyzysku i dać radę to unieść psychicznie, to trzeba mieć zdrowie), tylko jakby jednak troszkę mniej ciężko niż ta szwaczka... i z tym mam problem.
Ale dobra, rozumiem przekaz i nie chciałem psuć ;)

I jeszcze o (dobrych) związkach:

"(…) cenią swoją niezależność, dają sobie dużo wolności. Szanują uczucia partnera, nie oceniają go pod byle pretekstem. Dostrzegają swoją wzajemną wyjątkowość. Potrafią bez lęku powiedzieć do siebie: „Chcę z tobą być, chociaż wcale nie jesteś mi potrzebny, aby żyć. Będzie mi ciężko, przykro, ale dam sobie radę, gdyby twoje uczucia się skończyły”. Wtedy czują się wolni, wybrani, są spontaniczni, akceptują swoje braki i ograniczenia. Uważam, że zdania, które przytoczyłem przed chwilą, to największy komplement, jaki można powiedzieć drugiej osobie. Przecież one mówią, że jest jedyna i niepowtarzalna!!!"
(s.120).

- dokładnie. "Nie mogę żyć bez ciebie!" - to żaden komplement :D (bez jakiegoś guza, którego usunięcie zagrażałoby życiu też nie można żyć ;) ), ale "Mogę żyć bez ciebie ale CHCĘ żyć z tobą" - to jest dopiero komplement :)

I dalej:

"*Co oznacza to „nie potrzebuję cię”?*
To, że ja nie potrzebuję obsługi i potwierdzenia w ten sposób mojej wartości. Nie potrzebuję poświęceń. Nie potrzebuję, żebyś mi gotowała, sprzątała, zabiegała o mój dobry nastrój. Chcę, żebyś wierzyła, że jest w tobie to coś, co jest cenniejsze niż to wszystko, i dla tego czegoś chcę właśnie z tobą być.
Niestety, ta metafora potrzebności czy też taka narracja związkowa, która opiera się na tej potrzebności, tej wymianie towarowej, kompromisach, w wyniku których ludzie, zamiast pojechać nad morze albo w góry, lądują w Kielcach i są niezadowoleni, jest jakimś przekleństwem zatruwającym nasze umysły. Ciągle słyszę i widzę
nieporadne próby przeprowadzenia umów społecznych, tworzenia kontraktów rodzinnych, gdzie stoi czarno na białym: ty wyprowadzasz psa, ja idę po zakupy, ty odprowadzasz dzieci, ja myję wannę – i tak dalej aż do potężnej awantury wywołanej ciągle powracającym poczuciem, że znowu zostałem wykorzystany. A przecież związek, miłość, jak stoi napisane w Biblii, jest po to, żeby ludzie czuli się w nim wolni. Ale oczywiście ludzie się boją tej wolności.
*Bo?*
Bo jak dam partnerowi wolność, to on zaraz pryśnie, bo nie wierzę, że można ze mną być.
Dobre związki przeważnie mają ci ludzie, którzy czują się dobrze sami ze sobą. Czują, że życie ma sens, że mają różne kłopoty, ale potrafią z nich wychodzić. Są niezależni. Potrafią przekraczać jakieś wygórowane czy nadmierne oczekiwania środowiskowe."
(s.120-121)

A na koniec jeszcze taka historia:

"Opowiem pani historię, którą słyszałam od pacjenta, 50-letniego mężczyzny, który od umierającej matki dowiedział się, że jego ojciec nie jest jego prawdziwym ojcem, nie wie o tym i ona synowi przekazuje tę tajemnicę życia, z zaznaczeniem, że ma się tym ojcem na starość opiekować.
Jego prawdziwym ojcem jest natomiast sąsiad."

- no ja sobie pomyślałem, że po co to było, mogła już zabrać tą tajemnicę do grobu, a nie przewracać życie 50-latka i człowieka, którego uważa za ojca, a tamten za syna... ale ta historia ma ciąg dalszy:

"Dla tego mężczyzny to było niezwykle poruszające doświadczenie. On sobie przypomniał, że jako dziesięcioletni chłopiec topił się w jakimś potoku i ten sąsiad go uratował i w taki sposób przytulił, że odczuć, których wtedy doznał, nijak nie umiał sobie wytłumaczyć. Po tym, czego się dowiedział od matki, wszystkie puzzle mu się ułożyły. Koniec tej historii był taki, że na stare lata ten mężczyzna przyjął pod swój dach i ojca biologicznego, i tego, z którym spędził całe życie. Obydwoma staruszkami do końca się zajmował i oni jakoś sobie po męsku tę sytuację ułożyli. Więc ta prawda, taka nawet niesamowita i początkowo bolesna, zaofiarowała mu coś bezcennego."
(s.175)

- historia faktycznie niesamowita :)

(czytana/słuchana: 18-22.07.2024)
4+/5 [7/10]

[Zembroo · Rating 4 out of 5]

To dobry wstęp do tego, by zacząć się interesować tematami związanymi z psychiką człowieka i tym, dlaczego zachowujemy się tak, jak się zachowujemy. Jestem wdzięczna autorom, że zadbali o przystępną formę tej publikacji - wszystkie terminy psychologiczne zostały wyjaśnione na przykładach, dzięki czemu doskonale zrozumiałam to, o czym czytałam. Na pewno sięgnę po pozostałe dwie części serii.

Jedyne, czego mi trochę brakuje, to pogłębienia tematów dotyczących rysów psychologicznych - omówiony został tylko typ narcystyczny (i pogłębiony przez analizę borderline), pozostałych jednak nawet nieruszono. 

[Joasia · Rating 4 out of 5]

Po przeczytaniu niektórych rozmów czułam się, jakbym znów wyszła od terapeuty z głową bolącą od intensywnego myślenia. Świetnie było zobaczyć swoje odbicia w niektórych zaburzeniach, ale w bardzo zdrowy sposób, bez narzucania sobie autodiagnozy, „bo kilka zdań do mnie pasuje, więc na pewno jestem wariatką”. Na minus zdecydowanie zbyt heteronormatywne podejście do kwestii rodzicielstwa (narzucanie nieszczęścia dzieciom wychowującym się bez ojca).

[Konrad Plechowski · Rating 3 out of 5]

Ciekawe. A jednak.. z jakiegoś powodu nie aż tak dobre jak miałem nadzieję. Kilka tematów bardziej, kilka zdecydowanie mniej mnie interesujących (a raczej takich które wzbudziły zainteresowanie gdyż odnosily się do mojej własnej sytuacji). Ale nawet te wywiady które wydawały się ciekawsze pozostawiały niedosyt.

[Patrycja · Rating 3 out of 5]

Przyznam na wstępie, że gdybym tak po prostu natrafiła na tą pozycję w księgarni, na pewno bym się nią nie zainteresowała. Głównie dlatego że tego typu tytuły i hasła działają na mnie jak płachta na byka i trzymam się od nich z daleka. Brakuje w tytule tylko jakiegoś dodatku typu “10 zasad” albo “12 prostych reguł” i reklama miernej książki gotowa. Dlatego kiedy trafiłam na polecenie tej książki gdzieś wśród blogów które śledzę, byłam mocno zaskoczona. Stwierdziłam jednak że sprawdzę czy faktycznie książka jest fajna i godna polecenia, bo w końcu nie powinnam oceniać pochopnie książki po tytule (mimo że często niestety mierny tytuł pokrywa się z jeszcze bardziej mierną treścią) i cóż, tym razem nie zawiodłam się.

Książka stanowi zbiór wywiadów z polskimi psychologami i psychiatrami o sporym dorobku i doświadczeniu co zresztą jest pokrótce opisane na wstępie. Każdy z nich przedstawia nam swoją opinię na temat przeróżnych zagadnień - wychowania dzieci, wpływu środowiska na wychowanie, problemu alkoholizmu czy ogólnie uzależnień, relacji międzyludzkich, różnorodnych osobowości i ich wpływie na samych zainteresowanych oraz ich otoczenie i kilku innych, z których każdy był naprawdę ciekawy. Bardzo przyjemnie było czytać wypowiedzi ludzi znających się na swojej pracy, odpowiadających spokojnie na zadawane pytania i zarzucającymi nas przy okazji garściami faktów, przemyśleń a także przykładów z życia wziętych. Wzmagało to tylko moje zainteresowanie tematami i skłaniało do przemyśleń, bo każdy z opisywanych problemów w ten czy inny sposób można odnieść do własnej rzeczywistości. Co niekiedy było mocno odkrywcze, żeby nie powiedzieć przerażające.

Jedynym minusem który mogłabym w tej książce znaleźć to właśnie rozpiętość tematyczna. Ogólnie zamysł na nią był świetny bo czytało się ją z ogromnym zainteresowaniem a przy tym lekko i miło, natomiast miałam czasem wrażenie że za szybko przeskakuję z jednego tematu na kolejny. A każdy z nich jest spokojnie bazą do pisania opasłych tomów naukowych (zresztą wielu z rozmówców napisało niejedną książkę na omawiany temat) przez co raz że miałam uczucie niedosytu po prawie każdym rozdziale, a dwa odczuwałam niekiedy chaos myślowy. Dlatego polecam czytać ją na spokojnie i powoli, absolutnie nie na jedno posiedzenie bo wiele można na tym stracić, a szkoda bo to skarbnica psychologicznej wiedzy którą autentycznie można zastosować we własnym życiu. Ogólnie zatem jak najbardziej polecam, ciekawa i pouczająca lektura.

[Gabriela Górska · Rating 3 out of 5]

Nie wiem o co chodzi z tymi polskimi książkami psychologicznymi, ale - szczególnie gdy mają formę wywiadów - często są pisane bardzo irytującym dla mnie językiem. Jakby nie przeszły korekty językowej. Jakby nikt nie wpadł na pomysł, że dosłowna transkrypcja słowa mówionego na książkę nie prezentuje się zawsze za dobrze.

Po drugie - niektóre pomysły terapeutów wydają mi się dość przestarzałe. Powiedzieć do dziecka które płacze na środku ulicy: „uspokój się i wstań!” wydaje mi się nieco bezsensowne. Nie chodzi o to, że należy dziecka nie stresować, ale co komu po „uspokój się!” jak już dostaje pierdolca?

Wydawało się, że terapeuci powinni o tym wiedzieć.

Poza tym większość osób odwołuje się do psychoanalizy. Czemu?

No to tak właśnie - takie sobie. Ale kilka stwierdzeń fajnych, wzięłam do siebie.

[Karo · Rating 2 out of 5]

Książka nie wniosła niczego nowego do mojego życia, a na pewno już w żaden sposób go nie polepszyła (nawet wystarczająco). Niektóre wywiady przekazują tyle wiedzy, co pierwszy lepszy artykuł z przeciętnego portalu zdrowotnego. Może dla osób, które pasjonują się psychologią, jest to książka bardziej wartościowa - mnie w każdym razie nie przekonała, a nawet powodowała u mnie sporadyczne przewracanie oczami.

[Kofeina · Rating 3 out of 5]

Zbiór rozmów warty poświeconego czasu. Pewnie dla każdego inna rozmowa będzie ciekawa. Mnie 2 bardzo poruszyły.

[Aneta · Rating 4 out of 5]

Ciekawa, łatwa do zrozumienia, warto poświęcić na nią chwilę.

[Piotr Michna · Rating 4 out of 5]

wywiady ciekawe, ale tytuł książki nieadekwatny.

[NarratOlka · Rating 4 out of 5]

Mądrych to aż miło posłuchać 👌

[Tomasz · Rating 2 out of 5]

Zdaje sobie sprawę że to seria wywiadow, jednakże pisząc o tak ważnych sprawach przydałby się przypisy lub odniesienia do źródeł które stanowią podstawy do wymienionych tu teorii lub porad.

[Rafal P · Rating 3 out of 5]

Trudno mi jednoznacznie ocenić tę pozycję, z jednej strony książka oferuje ciekawe spostrzeżenia na pewne aspekty naszego życia (np. relacje z rodzicami, relacje partnerskie) i z pewnością można coś z tego wyciągnąć dla siebie; z drugiej strony razi skrajność, a niekiedy wręcz indolencja niektórych rozmówców. Skłania to do zastanowienia się czy aby na pewno te osoby dobrze obrały swoją ścieżkę zawodową zostając psychologami i czy aby na pewno powinny komuś doradzać prowadząc psychoterapię. 3,5 / 5

[NerwSlowa · Rating 4 out of 5]

Coś mnie ostatnio wzięło na takie bardziej psychologiczne książki - zawsze rozróżniałam teksty "do nauki" (do szkoły czy na studia) od tekstów "w domu" (czyli głównie powieści); zmieniło się to dopiero w zeszłym roku, gdy właściwie odkryłam non-fiction. I dobrze, bo takie wywiady z psychoterapeutami naprawdę warto przeczytać, odnaleźć w nich fragment swojego życia, przemyśleć. Książka do refleksji.

PS. Nie wiem, kto wymyślił, by poszczególne wywiady były opatrzone głównie nazwiskiem przeprowadzającej je osoby zamiast nazwiskiem osoby, z którą ten wywiad się przeprowadza, ale nie wymyślił tego zbyt dobrze. Ale to tylko takie czepianie się szczegółów technicznych, po książkę naprawdę warto sięgnąć.

[Ksenia Siedlecka · Rating 5 out of 5]

amazing! a must read!

[Pawel · Rating 5 out of 5]

Czytałem z uśmiechem i refleksją nad sobą. Świetne są te wywiady. I świetny pomysł na książkę - 20 psychologów to jednak kopalnia wiedzy, w której każdy znajdzie coś o sobie.

[Anna Pen · Rating 5 out of 5]

swietna praca nad samoswiadomoscia

[Ewelina · Rating 3 out of 5]

ocena 3++

Pytania i tematy ciekawe, ale odpowiedzi w zależności od rozmówcy - albo ciekawe albo lanie plytkiej wody.

[Grzegorz · Rating 4 out of 5]

Ostatni rozdział "jak być szczęśliwym" najlepszy.