To "Μονοπάτι προς την κρύπτη" είναι μια σειρά διηγημάτων για τη σκοτεινή πλευρά της ζωής και το μυστήριο που κρύβεται καλά μέσα στις ζωές καθημερινών ανθρώπων. Είναι παραμύθια για ανθρώπους της διπλανής πόρτας που όμως είναι απροσδόκητα διαφορετικοί, καθώς ισορροπούν με μια επικίνδυνη αστάθεια ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, τη φαντασία και την αλήθεια. Μυαλά σαλεμένα, πρόσωπα που ξεπηδούν από εφιάλτες που ξαφνικά ζωντάνεψαν, θρύλοι από καιρό ξεχασμένοι που παίρνουν σάρκα και οστά, αγάπες νοσηρές και ραγισμένες μάσκες που αποκαλύπτουν τη ζοφερή εικόνα των κατόχων τους. Ο κόσμος των ιστοριών της Κρύπτης είναι ζωγραφισμένος με τα ερεβώδη χρώματα που στην αρχή σε σαστίζουν, αλλά στο τέλος τους παραδίνεσαι.
Το ντεμπούτο βιβλίο της Χρύσας Μπαχά κυκλοφόρησε το 2007 και αυτό το κάνει κατευθείαν άξιον αναφοράς για τον ελληνικό τρόμο. Όσοι ασχολούνται από παλιά με το είδος, θα θυμούνται ότι εκείνα τα χρόνια οι αντίστοιχες κυκλοφορίες ήταν ελάχιστες, κυριολεκτικά μετρημένες στα δάκτυλα του ενός χεριού.
Πρόκειται για μια συλλογή συνολικά έντεκα διηγημάτων, αρκετά εκ των οποίων ανήκουν και σε άλλα υποείδη του φανταστικού. Κάποια μπορούν να χαρακτηριστούν και θρίλερ ή και μυστηρίου, ενώ υπάρχει και ένα fantasy. Το όλο συγγραφικό τους μοτίβο ωστόσο παραμένει κοινό. Η ταυτότητα της συγγραφέως εξακολουθεί να είναι αναγνωρίσιμη.
Το πλέον χαρακτηριστικό κοινό των διηγημάτων είναι η πένθιμη ατμόσφαιρα που τα διακατέχει. Όλες οι ιστορίες κουβαλούν σεβαστές δόσεις θλίψης, ενώ τα φινάλε συνήθως, αν όχι μονίμως, δεν κρύβουν το ''happy ending'' μέσα τους. Παρόλα αυτά, όσο οξύμωρο και αν ακούγεται κάτι τέτοιο, το βιβλίο διαβάζεται ευχάριστα. Ο συνειδητοποιημένος αναγνώστης εξάλλου γνωρίζει τι επέλεξε να προσθέσει στη συλλογή του.
Σαν κορυφαία των διηγημάτων βρήκα τα “μαύρα πανιά”, τα “όνειρα λευκής πορσελάνης” και τους “εφιάλτες”. Αυτές ωστόσο είναι οι προσωπικές μου επιλογές και τις περιόρισα αυστηρά σε τρεις. Η συντριπτική πλειοψηφία των διηγημάτων στριφογυρίζει ακόμα στο μυαλό μου.
Στα πολύ θετικά επίσης, το μακρόστενο στυλ του βιβλίου και το όλο στήσιμό του. Δημιουργείται αμέσως η αίσθηση του τρόμου, (και ειδικά σε συνδυασμό με τις καταπληκτικές γκραβούρες του εσωτερικού, όλες δημιουργημένες από τον πολυτάλαντο Γιάννη Βλαζάκη).
Κλείνοντας, δηλώνω ότι έκλεισα πολύ χαρούμενος αυτό το μακάβριο βιβλίο...
Ένα must-have για την ελληνικοφανταστική βιβλιοθήκη σας! (κάποιες σκψεις για ‘’Το μονοπάτι προς την κρύπτη’’ της Χρύσας Μπαχά)
Γνώρισα την Χρύσα πρώτα από την πένα της και μετά από κοντά. Πρώτη μου επαφή ήταν η συλλογή της ‘’σκοτεινά μονοπάτια’’, με την οποία είχα ενθουσιαστεί, έπειτα με το γκεστ διήγημα ψυχοπλάνης που μας έγραψε στο οποίο πέρα από συγκίνηση ένιωσα και ανατριχίλα και έγινε το χατ τρικ, με ένα καφέ που ήπιαμε στο μοναστηράκι και κάμποσα τηλεφωνήματα.
Ό,τι και να πω γι αυτή την γυναίκα είναι λίγο! Πέραν του σοκαριστικού γεγονότος ότι γράφει τρόμο με απίστευτη ικανότητα και μου είχε πει από κοντά ότι δεν διαβάζει βιβλία τρόμου και δεν βλέπει πολλές ταινίες του είδους, μέχρι το επίπεδό της και τα αναγνωστικά της ερεθίσματα που πραγματικά είναι… τρομερά!
Είναι πανέμορφο όταν σε ενθουσιάζει ο συγγραφέας και μετά ο άνθρωπος!
Ας μπω όμως στο προκείμενο:
Μαύρα πανιά: ξεκινάμε με ένα διήγημα για ένα μυστηριώδες μαύρο πλοίο που φτάνει σε ένα μικρό νησί. Η παρουσία του δημιουργεί ενδιαφέρουσες αντιδράσεις στο νησάκι. Μου θύμισε κάπως το πλοίο στον Δράκουλα.
Σκηνοθέτης της κακιάς ώρας: ένας σκηνοθέτης που έχει απελπιστεί από την κατάστασή του, προσλαμβάνεται σε μία δουλειά που θα δώσει μία συνταρακτική τροπή στην ζωή του. Το τέλος ήταν υπέροχο με την ανατροπή του!
Επιστολή: ένα συγκινητικό κείμενο, με χροιά επιστημονικής φαντασίας και νοσταλγίας για το παρόν, με έντονο οικολογικό μήνυμα. Πολύ όμορφο!
Το τελευταίο στοίχημα: ο Αήττητος, μια ζωή έβαζε στοιχήματα, μα ξάφνου μια μέρα έπαυσε. Όλοι είχαν μάθει για την φήμη του και για την περιουσία που έχτισε από αυτά. Όταν αποφασίζει να αποκαλύψει τον λόγο σε έναν δημοσιογράφο, καταλαβαίνει και ο αναγνώστης γιατί δόθηκε ένα τέλος στην… τρέλα του. Έντονη γοτθική αισθητική που την εκτίμησα ιδιαίτερα.
Ο καλύτερός μου φίλος: μου θύμισε τρομερά ένα δικό μου κείμενο! (βρίσκεται στην ανθολογία των weird side daily) Καθώς και το ‘’ένα παιδί στον ουρανό’’. Αγαπημένο θέμα και πολύ όμορφα γραμμένο!
Όνειρα λευκής πορσελάνης: το μεγαλύτερο διήγημα της συλλογής μέχρι στιγμής. Η Τάνια και η Μάγδα είναι φίλες εικονογράφοι και η μία εξ αυτών βασανίζεται από εφιάλτες. Είναι σίγουρη ότι τα όνειρα που βλέπει είναι προφητικά και διάφορα γεγονότα γύρω της ισχυροποιούν αυτή την αίσθηση. Οι εναλλαγές ονείρου-πραγματικότητας ήταν όμορφες και μου θύμισαν το ‘’Σκοτεινές Μέρες’’ του Μάριου Δημητριάδη. Δεν μου πολυάρεσε όμως ο διάλογος ανάμεσα στις δύο φίλες –όποτε αυτός λάμβανε χώρα- και ίσως και να μπορούσε να είναι λίγο μικρότερο.
Το βραχιόλι: σχεδόν σαν παραμύθι αυτό το διήγημα. Μου άρεσε πολύ η σχέση των δύο ηρωίδων και το κλείσιμο της ιστορίας. Όμορφο.
Παραμύθι: πολύ όμορφο παραμύθι. Σε κάποια σημεία η γλώσσα είχε κάποιους εκσυγχρονισμούς που μου κλώτσαγαν λίγο αλλά η αφήγηση είχε κάτι πολύ γνώριμο από Ντίσνεϋ σχεδόν!
Πανσέληνος: έντονη γοτθική αισθητική και μια πολύ ωραία οπτική σε έναν από τους κλασικότερους μύθους τρόμου. Μου άρεσε πολύ.
Μικρά ψέματα: νουάρ αισθητική και ένα έγκλημα πάθους. Ωραία ατμόσφαιρα, μα μη όντας φαν του είδους γενικότερα, δεν ενθουσιάστηκα.
Εφιάλτες: οι δύο φίλες και το επαναλαμβανόμενο όνειρο μου θύμισε κάπως την ‘’πορσελάνη’’ άνωθεν, αλλά από τον υπνωτισμό και μετά παίρνει μια πολύ διαφορετική τροπή. Γεμάτο συναισθήματα και η ηρωίδα είχε πολύ ενδιαφέρον ψυχικό κόσμο.
Δεν μπορώ να μην τονίσω το όμορφο παιχνίδι των περιεχομένων με τους τίτλους των διηγημάτων και την εικονογραφική δεινότητα του Βλαζάκη. Θα σας πρότεινα, μαζί με Μπαχά να διαβάσετε και Κικίδου, Θεοδώρου, Παπουτσάκη… θα τις απολαύσετε εξίσου και αξίζουν την προσοχή σας!