In Ik dacht dat jij geeft Joke van Leeuwen een eigen stem aan een man die met machteloze macht probeert zijn vrouw lief te hebben. Hij lijkt zichzelf ervan te willen overtuigen dat hij met reden woedend en jaloers kan worden, en dat terwijl hij haar regelmatig toevertrouwt zoveel van haar te houden. En ze kunnen toch samen lachen? Nou dan.
Zo mooi als de liefde begon, zo beklemmend wordt de manipulatie in deze pageturner, die vol vaart op een onontkoombaar maar onverwacht einde afkoerst.
Het interne leven van de hoofdpersoon (eerdergenoemde gruwelijke man) zoals door Van Leeuwen geschreven overtuigt niet helemaal. Volgens mij zit er een weeffout in het boek: de man heeft geen enkele vorm van zelfinzicht. Dat maakt dat het boek snel eentonig wordt (zelfs met deze korte lengte), en dat de man iets teveel naar een cartoon figuur nijgt. Zeker als het de bedoeling is dat we enige vorm van milde empathie met de man krijgen, zoals Van Leeuwen onlangs in een Volkskrant interview zei wel te willen.
Mijn ervaring met dit soort mannen, is dat ze lijden onder een alles verzengende zelfhaat - alle manieren hoe ze denken gefaald te hebben, tegenover welke mensen ze gefaald hebben, de rap verschrijdende tijd etc. Die haat blaast er dan uit tegenover andere personen. Ik zou het geloofwaardiger hebben gevonden als de man wel het beetje zelfinzicht zou hebben om deze zelfhaat zo nu en dan te verwoorden, maar weer te weinig zelfinzicht zou hebben om die zelfhaat te verbinden met hoe hij zijn partner, Zigi, kapot maakt. Dan heb je ook meteen meer spanning in de tekst.
Het verhaal rond zijn dochter, Bella, die hij al meer dan tien jaar niet heeft gezien, en nu weer probeert te vinden, geeft wel een extra dimensie aan het verhaal
Voor iedereen die wil weten hoe psychisch geweld is, maar dan vanuit het perspectief van de dader. Hoe een slachtoffer langzaam op eieren moet lopen, (deels) afgezonderd raakt van de buiten wereld en in dienst moet staan van de narcist. Ik vond het enorm confronterend én frustrerend om te lezen. Ik snap nu wel beter waarom deze man zo onuitstaanbaar is geworden.
2.5 ster! Kort, maar best boeiend verhaal over een in-en-in nare man, vanuit zijn perspectief - ook nog eens! Het verhaal biedt best een interessant inkijkje, maar het stoorde ondanks de korte stukjes al vrij snel. De gedachte: “ja, ja, nu weet ik wel dat je een klootzak bent” kreeg ik vanaf bladzijde 20 ongeveer en ging niet meer weg. Dat is knap, want je storen aan een persoon die niet bestaat is wonderlijk, maar ik had ‘meer’ psychologie gewild; meer diepgang, meer achtergrond, meer van die spanning. Minder over de zoektocht naar zijn dochter, overigens. Dat voelde geforceerd. Door de eendimensionale personages bleef het voor mij wat oppervlakkig, maar het idee is krachtig en op sommige stukken subliem uitgevoerd.
Joke van Leeuwen is blijkbaar in 1978 begonnen in het cabaret in het Camerettenfestival. Dat wist ik nog niet maar hier (https://www.youtube.com/watch?v=zQtZe...) is er een geluidsopname van te vinden op YouTube. Ondertussen is ze een van de meest veelzijdige schrijvers voor kinderen en volwassenen van de lage landen. Als auteur van proza en poëzie, performer en illustrator werd zij voor haar veelzijdige werk onder prijzen bedolven, onder andere met de Gouden Ganzenveer, de Constantijn Huygensprijs, de C. Buddingh-prijs, enkele Zilveren Griffels en een Gouden Uil. Een interessant interview uit De Standaard (DSL-magazine) over ‘De kunst van het leven’ met Jelle Van Riet zet haar carrière en een aantal van haar werken in de schijnwerpers. (https://www.standaard.be/cnt/dmf20230... - betaalmuur)
In haar nieuwste korte roman Ik dacht dat jij geeft ze onverwacht en gedurfd een stem aan een naamloze man, die met alle macht en regelmatig probeert zijn nieuwe vrouw Zigi ervan te overtuigen dat hij van haar houdt. Maar van op de eerste pagina heb je door dat hij, een mislukte kunstschilder, een egoïstische en jaloerse kleinzielige man is die Zigi, een knappe talentvolle violiste die het inkomen binnenbrengt en af en toe in het buitenland optreedt, niet verdient. Hij vindt zichzelf net zo goed als Van Gogh maar in werkelijkheid stelt hij slechts een paar werken tentoon in een nieuw geopend buurtrestaurant waar hij slechts één schilderij kan verkopen.
Hij ziet enkel hoe hij alles hebben wil en houdt totaal geen rekening met de anderen rondom hem. Je vindt hem een afschuwelijke narcistische man en toch blijf je verder lezen hoe Joke van Leeuwen ontrafelt op welke manier hij de schuld telkens op anderen probeert af te schuiven en zijn geliefde tracht te manipuleren dat zij het is waardoor hij zo afziet. Zodoende gaat Zigi aan zichzelf twijfelen, dit is wat men nu in de psychologie ‘gaslighting’ noemt. Af en toe neemt hij je mee naar zijn jeugd waardoor je een blik kan werpen op het gezin waar hij zelf in opgegroeid is, in hetwelk hij even hard leerde schreeuwen als zijn ouders en van zijn vader al geen goed voorbeeld kreeg.
Vele scènes zijn veelzeggend voor de lezers om het karakter van de man te kunnen doorgronden, hoewel hij zelf niet inziet dat hij het probleem is en het net daarom is dat zijn eerste vrouw er samen met zijn dochter Lotta vandoor is gegaan naar Oostenrijk. De belangrijkste verhaallijn in deze korte roman is dat hij Lotta tracht terug te vinden. Hoe het komt dat Zigi wél zo lang bij hem blijft, begin je je ook af te vragen naarmate je die man minder en minder kan verdragen. Zo stevent de roman in een snelle vaart af naar een onontkoombaar maar nogal verwacht einde. Joke van Leeuwen overtuigt met haar beklemmende toon en het consequent aanhouden van het perspectief van de dader in het verhaal. Daardoor blijft wat je leest veel langer plakken dan je van dit dunne maar oh zo veelzeggende boek in eerste instantie zou verwachten.
Uitstekend geschreven portret van een vreselijk personage. Zeer goed voorgelezen door Wilbert Gieske, maar het was anders ook op het lijf van Hans Kesting geschreven (voor altijd alle slechteriken sinds de vertheatering van 'Een klein leven'). Ik heb het geluisterd tijdens de avondlijke cirque van koken en opruimen en brooddozen en boekentassen en vaatwasser-in-en-uit en opvoeden. Ideaal boek daarvoor, omdat het 2u duurde, wat blijkbaar ook de tijd is die ik nodig heb om alles te doen wat moet op een doordeweekse dinsdagavond (insert popcornhoofd). Langer dan 2u had ik ook echt niet willen doorbrengen met deze man. Ocharme Zigi.
Toen ik jonger was, wou ik geen dunne boeken lezen. 'Dun' was minder dan pakweg 300 bladzijden, want ik wou lekker lang in de sfeer van een (goed) boek blijven hangen. Nog maar recent heb ik mezelf bevrijd van die ik-lees-geen-dunne-boekenregel, want laat ons eerlijk zijn, het is gewoon belachelijk. Eraan vasthouden had betekend dat ik dit pareltje van Joke Van Leeuwen nooit ontdekt had. Er schuilt veel humor in dit tragische relaas, soms moest ik er proestend van lachen en viel ik mijn lief en kinderen lastig door passages luidop voor hen te herhalen. Nu ga ik alvast verder met het verkennen van het oeuvre van Van Leeuwen, dat mij schandelijk te onbekend is.
Wie nog niet weet wat “gaslighten” betekent, vindt hier 125 pagina’s vol aan voorbeelden. Knap dat een boek geschreven vanuit het perspectief van een zo hatelijke man toch humoristisch en zelfs realistisch over kan komen.
Hoe je op een zuinige manier kunt weergeven hoe een possessieve, arrogante en egoïstische man zijn liefhebbende vrouw langzaam doodknijpt. Prachtige korte roman van Joke Van Leeuwen. Zou moeten gelezen worden door alle vrouwen die door hun partner worden gedomineerd en aanzien worden als vervelende plezierbedervers die er enkel op uit zijn hun partner het leven zuur te maken.
Beklemmend verhaal dat precies lang genoeg duurt. De geschetste situaties zijn herkenbaar voor iedereen die geleefd heeft met zo’n iemand. Het is verleidelijk om te speculeren wat de “ik” van het boek nu allemaal mankeert.
Wat een akelige man. Toch miste ik misschien ook wat momenten waarin hij dit niet was, zodat het ergens ook geloofwaardig blijft dat Zigi haar geduld niet verliest.
Wat een bizar, bijzonder en frustrerend boek. Het boek wordt geschreven vanuit een mannelijk hoofdpersoon, die ik wel door elkaar wil schudden. Wat een vreselijke man. Alles ligt buiten hem en manipuleert alles en iedereen. Het is zo interessant en boeiend om het vanuit dit oogpunt te lezen. Maar jemig, wat een vreselijke man!!
Prachtige, rijke taal. Het hoofdpersonage heeft geen mooi karakter en kroop beklemmend dicht onder mijn vel. Een perfect ongemakkelijk gevoel dat de verhaalinhoud passend versterkte.
Indringend verhaal over een man die zijn vrouw psychisch onderdrukt en niet inziet hoe zijn handelingen slachtoffers maakt. Hoewel de hoofdpersoon een vreselijk mens is, houdt Van Leeuwen de lezer toch geboeid. Bij tijd en wijle is ze ook grappig.
Een fascinerend boek dat me langer bezighoudt dan ik dacht dat het zou doen toen ik het las.
Ik dacht dat jij is in de ik-vorm geschreven en gaat over een kerel, een kunstenaar. Hij is gescheiden, heeft tot zijn verdriet het contact met zijn tienerdochter verloren en probeert dat op zijn manier te herstellen. Ondertussen heeft hij een nieuwe vriendin die hij behandelt als zijn bezit, zoals mannen zo vaak doen. Volgens de achterflap gaat het boek over de liefde maar ik las er een veel grotere vertelling in.
Het is natuurlijk helemaal de bedoeling, lijkt me, maar wat een nare naamloze verteller. Van Leeuwen geeft ijzersterk weer wat gaslighting heet. De lezer gaat op in het hoofd van de verschrikkelijke verteller, maar hoort soms een zacht tegengeluid van Zigi. De humor in het boek lag mij niet zo, misschien werd ik te veel afgeleid door de toon van de verteller. Desondanks leest het heel fijn weg. Ik raad dit boek zeker aan.
Vanaf pagina 1 de behoefte om de manipulatieve, zichzelf op een voetstuk plaatsende hoofdfiguur toe te schreeuwen dat een stukje zelfreflectie best eens waardevol zou kunnen zijn.
Beklemmend boek over een manipulatieve man die zijn vriendin en waarschijnlijk ook zijn ex-vrouw en dochter terroriseert met wangedrag, intimidatie en gaslighting. In een mooie compacte stijl geschreven.
Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Eén grote spoiler.
“Wie schildert, kan dat alleen, ik heb er geen enkele behoefte aan om met een stelletje andere schilders samen te gaan staan schilderen, dat is ook omdat wij scheppend zijn, Zigi is uitvoerend, en die uitvoerenden voeren samen iets uit van één scheppende.” Dit citaat vat kernachtig de verhouding tussen hoofdpersoon en zijn vriendin samen. Hij is kunstschilder en waant zich een hele pief, zij is violiste in een orkest en moet zijn intimidaties, manipulaties en gaslighting ondergaan. Hij zegt een aantal keer dat er één captain op het schip moet zijn, waarmee hij bedoelt dat hij de baas is. “In Duitsland kon ik gelukkig sneller rijden, honderdtachtig was geen probleem, zeker nu Zigi niet naast me zat, want die zou er vast wat van zeggen, dat ik te hard reed naar haar zin, en als ze er niets van zei, als ze stil naast me zat, dan wist ik dat ze er eigenlijk iets van wilde zeggen maar het niet deed.” Provoceren, beschuldigen, uitlokken en nooit kan zij het goed doen… het is gekmakend. Dit is manipulatie en gaslighting, Van Leeuwen vangt het feilloos in prachtige zinnen over een uitermate lelijk onderwerp - zinnen die zo goed getroffen zijn dat de waanzin van de manipulator je bij de keel grijpen.
Van Leeuwen laat in een korte alinea doorschemeren dat haar hoofdpersoon, de manipulerende man, altijd al een beetje vreemd is geweest en/of een slecht voorbeeld had in zijn ouders. Hij was als kind blijkbaar gefascineerd door eenvoudige technische spullen zoals een asbak met een knop om te openen en te sluiten. Zijn vader: “Laat die jongen maar, tot ik er te lang op sloeg en het mechanisme het begaf. Je gaat altijd te ver, zei hij dan, alsof mijn ouders zelf nooit te ver gingen, alsof ik hen nooit tegen elkaar had horen schreeuwen, nou ja, niet tegen elkaar, mijn vader soms tegen mijn moeder, mijn moeder hoorde ik dan nauwelijks, die was te slap om te reageren, en soms maakten ze ruzie over mij en dat hoorde ik dan.”
De hoofdpersoon drinkt zomaar een paar flessen wijn op een avond (!) maar denkt dat hij alcoholtolerant is, dus dat hij niet dronken wordt. Toch wordt hij regelmatig zomaar wakker op de keukentafel naast een omgevallen glas en fles, of met zijn gezicht deels in zijn eten… Vervolgens geeft hij zijn vriendin er via een waanzinnige gedachtenkronkel de schuld van. Die vriendin neemt hem tot twee keer toe mee naar een psycholoog. Beide keren is hij achteraf boos dat die psych hem beledigde, en is niet bereid terug te gaan.
Hoofdpersoon heeft een dochter die met haar moeder en diens nieuwe partner in Oostenrijk woont. Hij zoekt haar op op het laatste adres dat hij van haar heeft. ze wonen er niet meer. Op de school waar de dochter les had, weten ze dat haar vader geen contact meer met haar mag hebben.
Natuurlijk draait het uit op huiselijk geweld. Hij weet niet meer hoe zijn vriendin schreeuwend op de grond belandde.
Joke van Leeuwen heeft maar enkele pagina’s nodig om een knoop in je buik te leggen van ongemak. Hier is ze in het hoofd gekropen van een egocentrische, jaloerse, wijn zuipende, miskende kunstschilder. Vanuit die enge plek observeert ze de interacties met zijn vrouw. Hij ziet haar als een verlengstuk van zichzelf, hij vernedert haar achteloos en begrijpt niet dat ze buiten zijn aanwezigheid nog iets zou willen. Joke van Leeuwen staat garant voor mooie, verzorgde taal, een sprankeltje humor en hier voegt ze er een deken van dreiging aan toe dat over het hele boek(je) hangt. Knap!