Vader

by Ap Dijksterhuis

Dag vader,

Hier ben ik dan. Je zoon.

Lange tijd wist ik weinig over je. Twintig jaar nadat ik de blikken trommel vond in moeders secretaire durfde ik hem eindelijk te openen. Ik bekeek de foto's, ik las de brieven die moeder en jij elkaar stuurden en ik legde ze op een denkbeeldige tijdbalk die begon in 1957 en eindigde in 1973. Ik diepte oude fotoalbums op waarvan ik wist dat ze op zolder stonden, en ik sorteerde de andere documenten die ik aantrof in de trommel; krantenknipsels, ambtelijke stukken, rechtbankverslagen.
Ik begon te lezen en het leek alsof ik terechtkwam in een overwoekerde kasteeltuin.

In Vader laat Ap Dijksterhuis zien hoe een vreselijke gebeurtenis het leven van een gezin voor altijd ontwricht. Hoe ga je om met een verleden dat je niet goed kent maar waarvan je weet dat het zowel verwarrend als gruwelijk is? Wil je alles weten, of is het soms maar beter om dingen niet te weten? En kan dat? Kun je je verleden uit de weg gaan? In dit pijnlijke en tegelijkertijd ontroerende boek, dat vrijwel volledig op de werkelijkheid berust, schetst de schrijver hoe hij omging en omgaat met zijn ongewone familiegeschiedenis.

Vader is ontroerend en grimmig, liefdevol en gruwelijk.

Ap Dijksterhuis (1968) is hoogleraar psychologie, schrijver en een van de invloedrijkste psychologen van Nederland. Eerder schreef hij Het slimme onbewuste, Op naar geluk, De merkwaardige psychologie van een wijndrinker, Wie (niet) reist is gek, Maakt geld gelukkig?, het kinderboek Tussen je oren, Wegwee, de novelle Bart en Inspiratie. Van zijn boeken zijn meer dan 200. 000 exemplaren verkocht.

Kindle Edition

Published June 8, 2023

About the author

Albert Jan (Ap) Dijksterhuis (Zutphen, 12 november 1968) is schrijver, spreker en psycholoog. Hij is gespecialiseerd in het onbewuste, in inspiratie, en in geluk. Hij heeft verschillende succesvolle bedrijven opgericht en woont samen met zijn vriendin in Nijmegen. Ook heeft hij een zoon.

Reviews

[Geke Niemeijer · Rating 5 out of 5]

Op vakantie bijna onafgebroken zitten lezen. Verrassend hoe openhartig de schrijver zijn persoonlijke levensgang deelt. Het boek had ook moeder kunnen heten. Ik vond het een ontroerend boek. Ingrijpende gebeurtenissen blijven je immers altijd bij, ook al kleur je de betekenis anders in.
Laatste opmerking: de schrijver observeert niet alleen goed, hij heeft de gave om die observatie met een paar woorden op te roepen!

[Mirjam Dijksterhuis · Rating 5 out of 5]

Dit las echt als een trein. Ik heb geen idee of het feit dat Ap verre familie is meespeelt, maar ik snapte zijn gedachtegang. Ik zag de situaties en omstandigheden voor me. Het boek zet me aan het denken over familie, op een goede manier. Ben nu ook benieuwd naar de andere boeken van deze Dijksterhuis.

[Ivar Visser · Rating 4 out of 5]

Het lezen van dit boek voelde als een wervelwind van emoties die behoorlijk wat stof heeft doen opwaaien. Op een prachtige, persoonlijke, diepgaande, rauwe, ontroerende en nuchtere manier werkt dit boek toe naar zijn gruwelijke conclusie. Wat een moed en doorzettingsvermogen h eeft dit boek gekost, waarvan wij als lezer respectvol onderdeel hebben mogen uitmaken.

Ik ben ervan overtuigd dan Jan en Amaryllis onmetelijk trots zouden zijn.

[Merel · Rating 4 out of 5]

Bijzonder hoe je in deze familiegeschiedenis wordt gezogen. Het voelt heel persoonlijk en intiem door de openhartige briefvorm. Prachtige ode aan zijn ouders.

[Marieke Brouwer · Rating 2 out of 5]

In tegenstelling tot wat eerdere reviews meldden, vond ik dit boek totaal niet meeslepend of interessant. Het verveelde me. Het lijkt dat de schrijver voor zijn eigen verwerking brieven heeft geschreven voor zijn vader en deze later heeft laten publiceren. Dat laatste was mijn inziens niet nodig geweest.

[Marlie Verheggen · Rating 5 out of 5]

Wat heerlijk om weer eens een boek in 1 ruk uit te lezen.
Spannend verhaal, mooie vorm, fantastische zinnen en geweldige flow (van Ap? Van mij? Is dat iets wat schrijver en lezer samen doen?).
En dan de gedachte dat het allemaal echt gebeurd is, zo persoonlijk, zo schokkend.
*gaat het boek heel voorzichtig in de kast zetten*

[Hans Moerland · Rating 3 out of 5]

Net als eerdere recensenten op deze site ben ik van mening dat de brieven van Ap Dijksterhuis aan “Vader” boeiend zijn en ook nog eens lekker weg lezen. Onverdeeld enthousiast over het boek ben ik echter niet, met name door het af en toe wat onbeholpen taalgebruik. “Ik denk niet dat ze dit [moeder zou een roman hebben geschreven] met je heeft gedeeld” (p. 59). Psychologenjargon? “Ik beleefde aan de meest kleine dingen plezier” (p. 94). Invloed van het Engels wellicht? Een spreekbeurt ‘geven’? Dijksterhuis zal ongetwijfeld veel colleges en lezingen hebben gegeven, maar bij de spreekbeurt op pp. 137-138 is ‘houden’ toch veel meer op zijn plaats? En een zinsnede als “Als het boekenbal geen reet aan is” (p. 138) of het betitelen van een ‘ijsje’ als ‘de’ mijne (p. 212) is natuurlijk hoe dan ook incorrect. Ergens kwam ik ook nog een zinsconstructie tegen à la ‘de dag die je wist dat zou komen’.
Waar Dijksterhuis in het laatste deel van het boek strafrechtelijke aangelegenheden aan de orde stelt, begeeft hij zich –niet anders overigens dan het merendeel van de literaire auteurs die leek zijn op dat terrein– op ijs dat hem veel te glad is. Als ik ooit zou willen lezen dat een gevangenisstraf van beperkte duur ‘een blamage [is] voor ons rechtssysteem’ (p. 299), dan kan ik daarvoor waarschijnlijk wel in ‘De Telegraaf’ terecht. Van een gerenommeerd gedragswetenschapper verwacht ik zo’n uitspraak niet.
In die laatste hoedanigheid verbaast Dijksterhuis me dan weer door te schrijven (p. 113) over de door zijn vakgenoot Maslow (1908-1970) geïntroduceerde ordening van ‘motieven’. Weliswaar vormt die ordening, de bekende piramide, de kern van een motivatietheorie, maar die betreft toch iets wat van oudsher is opgevat als en zich beter laat begrijpen als universele menselijke ‘behoeften’.

[Evert Wolters · Rating 4 out of 5]

Qua vorm niet echt verrassend, denk je wellicht. Een roman bestaand uit de brieven van een zoon aan zijn vader. Maar die brieven blijken heel onderhoudend, boeiend zelfs.

Kleine egodocumentjes van iemand met een tegelijk groot èn klein ego. Ogenschijnlijk koketterend met feitjes en anekdotes over zichzelf (en veelal ook over moeder). Maar eigenlijk heeft alles een welgekozen plek in deze roman. Of moet ik zeggen autobiografie? Allebei denk ik. Want de compositie van hoe feiten en anekdotes worden opgediend, staat helemaal in het teken van de spanningsboog en het verhaal. En dat maakt er een echte roman vam. “Je vliegt erdoorheen” zegt Philip Huff op de achterflap. En voor mij klopte dat helemaal.

Wat beklijft is een tragische en tegelijk levenslustige geschiedenis van de wording van Ap. In wat hij schrijft over zijn eigen angst voor het vaderschap herken ik veel. Op een dieper niveau was er bij mij - toen die angst ook in mij welig tierde, zo tot ongeveer mijn 40ste - ook nog iets ander levend, wat ik dus pas rond mijn 40ste ontdekte: een heel heel groot verlangen naar een echte, ware relatie met mijn kind.

Waar ik ècht bang voor was - zo ontdekte ik - was niet het kind, maar dat mijn relatie met mijn kind heel anders zou uitpakken dan in dat grote verlangen. Dat die relatie zou lijken op de niet-relatie die ik met mijn eigen ouders ervoer. Dat was mijn echte angst. En toen ik dat doorhad, wist ik ook wat ik ècht wilde: vader worden van een kind. En met haar (ja, ze is gekomen!) een relatie ontwikkelen.

Dat het vaderschap om allerlei redenen trouwens ook helemaal anders kan lopen (ook redenen waarop je géén invloed kunt uitoefenen) leert dit boek. Een mooi boek is het. En Zutphens bovendien. Zelf woon ik toevallig ook in zo’n jaren 70 woning in Zuidwijken. Daar loop ik vanaf nu toch wat anders door de straat, denk ik.

[Elianne · Rating 4 out of 5]

Erg mooie autobiografie. Het is een soort briefroman waarin Ap Dijksterhuis brieven schrijft aan zijn vader. Het verhaal ontvouwt zich langzaam, doordat er steeds meer puzzelstukjes aan het grote geheel worden toegevoegd. Dit is heel goed gedaan, omdat het daardoor spannend blijft, maar ook doordat je op deze manier een beetje hetzelfde proces doormaakt als Ap had toen hij de trommel opende. Naast het interessante verhaal, schrijft Dijksterhuis mooi en is het leuk om te lezen waar bijv. de inspiratie voor zijn boek Bart vandaan is gekomen. Echt een aanrader.

[Dymphie · Rating 4 out of 5]

Ap zet hier een monument neer voor zijn ouders. Hij vertelt over zijn leven 'zonder vader' maar eigenlijk is zijn moeder centraal: wat een bijzondere vrouw.
Autobiografisch neem ik aan, wat een sterk ego om zo te schrijven. Gaandeweg vermoed je wel wat er gebeurt is, maar het is en blijft toch erg heftig.
Deze vorm - brieven- is niet mijn favoriete genre, maar in dit geval toch erg toepasselijk.

[Harold Bekkering · Rating 5 out of 5]

Het boek “Vader” van Ap Dijksterhuis gaat over het echte leven, zijn leven. Brief voor brief komen we te weten hoe dat leven tot stand is gekomen en welke belangrijke rol zijn vader hier in heeft gespeeld. Ook lees je als in een thriller welk drama zijn vader is overkomen. Prachtige brieven, met een indrukwekkende eerlijkheid en zelfinzicht geschreven.

[Hanneke · Rating 4 out of 5]

Intrigerend autobiografisch liefdevol portret bestaande uit brieven van de schrijver aan zijn vader die hij niet gekend heeft. De schrijver durft na decennia een trommel met brieven over zijn vader te openen, je voelt dat die inhoud van die trommel allesbepalend is geweest en het boek houdt die spanning tot het eind vast.

[Mies · Rating 2 out of 5]

De helft vh boek overgeslagen. Ik wilde het wel lezen, maar er waren teveel letters voor het verhaal. De beschrijvingen die ik wel las, waren de nw stukken. Een goede redacteur had het boek sterk kunnen verbeteren.

[Kalien Blonden · Rating 4 out of 5]

Ontroerend en verbijsterend. O ja, en liefdevol! Dit boek dat minstens zoveel over zijn moeder als over zijn vader gaat. En over Dijksterhuis als zoon, die de ene na de andere onthulling over zijn afkomst en zijn vader moet zien te verwerken.

[Marije · Rating 4 out of 5]

Ik wil eigenlijk 3,5 geven.

[Agnes · Rating 4 out of 5]

Knappe verteller, ik heb het geboeid gelezen. Voelde als een ontdekking. Aanrader.

[Louise Haeck · Rating 4 out of 5]

Interessant in briefvorm

[Angela Schellekens · Rating 5 out of 5]

Ongelooflijk verhaal, indrukwekkend.