چند رویا مانده تا طلوع رنگین کمان

by سیدعلی صالحی

چند رویا مانده تا طلوع رنگین کمان مجموعه اشعار سید علی صالحی شاعر نوگرای معاصر است. اشعار سیدعلی صالحی مضامینی متنوع و متفاوت از عاشقانه تا اجتماعی و فلسفی دارند.
شعرهای صالحی عموما پیرو موج ناب و شعر گفتار و شعر فراگفتار هستند و صالحی خود یکی از پایه‌گذاران این جریانات ادبی محسوب می‌شود.

Genres: Poetry

130 pages, Paperback

First published January 1, 2012

About the author

سیدعلی صالحی در ۱ فروردین ۱۳۳۴ در روستای مَرغاب از توابع ایذه بختیاری در استان خوزستان در خانواده‌ای کشاورز به دنیا آمد. پدر او کشاورز، شاعر و شاهنامه خوان بود؛ و در سال ۱۳۴۰ به دلیل شیوع حصبه در مرغاب همراه با خانواده به مسجد سلیمان اقامت کرده و در سال ۱۳۴۷ در همان شهر وارد دبیرستان شد. در سال ۱۳۵۳ به دلایل تنبیه و تهدید از سوی مدرسه و مقامات ترک تحصیل کرد و یک سال بعد باز به مدرسه بازگشت و دیپلم ریاضی گرفت.

اولین شعرهای او در سال ۱۳۵۰ به اهتمام ابوالقاسم حالت در مجله محلی شرکت نفت چاپ شد. او در سال ۱۳۶۰ قصه‌گوی کودکان در مهدکودک لیلی شد که توسط پرویز رجبی و همسرش اداره می‌شد. او خود را و سرنوشت خود را مدیون این دو می‌داند و می‌گوید پاییز سال ۱۳۶۰ خورشیدی بود که آنجا کنار عزیزانم آرام گرفتم از جهان و اضطراب آن. حتی پدر و مادر و بستگانم نیز نمی‌دانستند من کجای این زندگی مفقود شده‌ام.

سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۴ صالحی همراه چند نفر از شاعران هم‌نسل خود جریان «موج ناب» را در شعر سپید پی‌ریزی می‌کند. منوچهر آتشی و نصرت رحمانی در تهران از این جریان پیشرو حمایت می‌کنند.

وی در اردیبهشت سال ۱۳۵۸ برای اقامت دایم به تهران می‌رود و در پاییز ۱۳۵۸ در کنکور رشتهٔ ادبیات دانشکده هنرهای دراماتیک قبول می‌شود. در همین زمان با حمایت اسماعیل خویی، غلامحسین ساعدی، نسیم خاکسار و عظیم خلیلی به عضویت کانون نویسندگان ایران درمی‌آید و در مطبوعات آزاد مشغول به کار می‌شود.
وی در جریان انقلاب فرهنگی زخمی می‌شود و سپس در مسجد سلیمان محاکمه شده و مورد کیفر قرار می‌گیرد.

در سال ۱۳۶۳ با نقض تقطیع سنتی و سطربندی کلاسیک در شعر سپید، پیشنهاد «تقطیع هموار و مدرن» را مطرح کرد. سرانجام موفق می‌شود این روش تقطیع را همه گیر کند که تا امروز مورد قبول است.
یک سال بعد «جنبش شعر گفتار» را با ساده کردن زبان شعر معرفی می‌کند که با آغاز دهه هفتاد به جریانی مقبول در شعر فارسی تبدیل شد. وی در این باره گفته‌است: «ریشه شعر گفتار به گات‌های اوستا بازمی‌گردد. معمار نخست آن حافظ است و نیما و شاملو هم چند شعر نزدیک به این حوزه سروده‌اند. اما فروغ دقیقاً یک شاعر کامل در « شعر گفتار» است. من تنها برای این حرکت «عنوانی دُرُست» یافتم و سپس در مقام تئوریسینِ مؤلف، مبانی تئوریک آن را کشف و ارائه کردم. همین! »

Reviews

[Sara Kamjou · Rating 4 out of 5]

این شعرها رو خیلی دوست داشتم: گنگ مطلق تماشا اما نزدیک به تنفس معطر نور، ثبت یک اتفاق ساده، سایه، سخن مرا بشنوید، سرانجام، از بی کو چرای هر چه جواب!.
شعرهایی داشت که اصلا دوست نداشتم اما چون این شعرها برام درخشان بودن و اسم کتاب رو خیلی دوست داشتم، یک امتیاز بیشتر دادم.
--------------------
یادگاری از کتاب:
کسی انگار
کسی را گم کرده از ازل،
و او که گمشده‌ی دیگری ست
خود نیز هزاره‌هاست که از پی ما می‌پرسد:
این تمام چیست و
خلاص این همه خستگی
کدام است؟
...
ما باید نزدیک‌تر ِ هم بیاییم
نزدیک... نزدیک... خیلی نزدیک،
تنها راه تحمل این تاریکی
همین است.
...
من یاد گرفته‌ام
هرگز چشم به راه کسی نباشم.
‌...
همین اتاقک بی‌کرانه کافی است
تا جهان
به عیادتم بیاید و
برایم باران و بوسه بیاورد.
...
آدمی آیا روزی سرانجام
آرام خواهد گرفت؟
همین است که هرچه پیش می‌رویم
باز می‌بینیم راهی نیست
راه نجاتی نیست.
ما از دوست داشتن خویش
هراسانیم.
...
همه آمده‌اند
تا کلمات سربریده‌ی تو را
به تماشای بی‌مگو ببرند.
...
در این ظلمات بی‌ازل
شب
حتی شب نیز
از شمارش ستارگان مرده‌ی خود
می‌ترسد.
...
دیگر هیچ کاری از دست این کلمات خسته برنمی‌آید.
...
با من مدارا کن،
بعدها
دلت برایم تنگ خواهد شد.
...
از پی این همه زندگی
که ارزان گذشت،
ما
چه گران زیسته‌ایم دوست من!

[Zohreh Hanifeh · Rating 3 out of 5]

من
هرگز
نومید نمی‌شوم،
زیرا هر بیراهه‌ی بی دلیلی
تا ابد
بیراهه نخواهد ماند.

[Amin Dorosti · Rating 3 out of 5]

این اولین مجموعه شعریست که از سید علی صالحی می‌خوانم، پیش از این گه‌گاه تک و توک شعرهایی از او خوانده بودم! گاه پسندیده بودم و گاه نه! حکایت این کتاب شعر هم همین است! تقریبا نیمی از اشعار را پسندیدم، نیمی را نه! از میان آن‌هایی که نپسندیدم، برخی را هم اساسا نفهمیدم! البته، به نظرم در این مجموعه شعر، هیچ شعری نبود که «شاهکار» باشد! شعری نبود که بعد از خواندنش دست‌کم نتوانی تا یکی دو روز یا حتی یکی دو ساعت شعرِ دیگری بخوانی!! یا دست کم من چنین شعری در آن نتوانستم پیدا کنم! به نظرم در یک مجموعه شعر دست کنم باید یک شعر شاهکار باشد! مثلا در مجموعه شعرهای شاملو، همیشه در هم مجموعه‌ای دست کم یکی دو شعر شاهکار پیدا می‌شود! یا در مجموعه شعرهای اخوان.
به هر روی شعرها تا حد زیادی به دل می‌نشست، همه‌شان ساده و صاف و بی‌ریا بودند. در آن‌ها از درشت‌نویسی و واژه‌های دهن‌پرکن ولی بی‌مایه خبری نبود! از پیچ‌وتاب‌هایی که شاعران به زور واژه‌های عاریتی به کلام می‌دهند تا بگویند ما خیلی شاعریم هم خبری نبود! از دل برآمده بود، و بر دل هم می‌نشست! به نظرم شاعری باید همین‌گونه باشد، صاف و ساده و بی‌ریا! و به دور از زیورهای زورکی و فخرفروشی‌های خودبینانه! شاعر باید بگوید برای فهمیده شدن! و نه برای اینکه مخاطبش او را نفهمد و از این نفهمیدن خودش بهراسد و پیش خود بگوید «وای! عجب شاعری! آنقدر می‌فهمد و بلد است که من حتی نمی‌توانم بفهمم که چه میگوید!». شاعر باید شعر بگوید تا خودش را و جامعه‌اش را و البته دیگری را (مخاطبش را) بیان کند، تا آینه‌ای برای مخاطبش باشد که هم او را و هم خودش را و هم جامعه‌اش را در آن ببیند! تا باشد از این شعرهای به دل نشستنی

دریغا
این مردمِ بُریده در باد
چه کرده‌اند مگر
که جز گریستن
هیچ سهمی از این جهانِ پدرسگ نبرده‌اند!

----------------------------

خودخواه، خسته، بی‌شکیب،
این
همه‌ی آن چیزی است
که از این جهان برایم باقی گذاشته‌اند.
با من مدار کن،
بعدها
دلت برایم تنگ خواهد شد.

---------------------------

[ZaRi]

اگر می‌گویم خسته‌ام
هزار بیراهه نرو!
می‌روی اشتباه می‌کنی بر‌می‌گردی
بعد می‌گویی
منظور ِ خاص ِ این عده همین است که هست وُ
همین است که بود!
من می‌گویم
من از دست ِ خودم خسته‌ام!
می‌فهمی ...؟
برای روشن کردن ِ چراغ
نیازی نیست
دستت به بالین ِ ماه برسد.
بزن روشن شویم
به شوق ِ همین خستگی.
البته
که حالی‌ام می‌شود گاهی،
می‌فهمم منظور ِ خاص ِ یک عده یعنی چه،
اما تو چرا ... ؟!
از پی این همه زندگی
که ارزان گذشت،
ما
چه گران زیسته‌ایم دوست من!
گاهی سکوت
مادر ِ برهنه‌ترین کلمات من است.
من آسانم
من آسان مطلقم
و از تو
از خودم
از همه خسته‌ام،
به دست‌های این مردم
نگاه کن
به دست‌های خسته‌ی این مردم
نگاه کن!
این دست‌ها
تنها زخم ِ پیشانی خویش را پنهان می‌کنند
در باد.
عجیب است
یک پرنده و ُ
این همه شاخه‌سار؟
همین است که شک می‌کنم!
آرامش آینه
گاهی
تحمل بی‌پایان سنگ را
یه یادم می‌آورد.
غر نزن دوست من!
در این سرزمین
مرا آن‌قدر شکسته‌اند
که دیگر نه سنگ را به یاد می‌آورم
نه آرامش ِ آینه را.
با این حال
من
هرگز
نومید نمی‌شوم،
زیرا هر بیراهه‌ی بی‌دلیلی
تا ابد
بیراهه نخواهد ماند.

[Nastaran · Rating 4 out of 5]

شعر، شعر، شعر برای من از همان آغازِ آغاز.. عین باران بود و عین باران است تا ابدالآباد! خوشا شفای همیشه، حلاوت همۀ سختی‌ها، رفیق راه و منزل موعود من! و هنوز، هنوز هم فرصت، هر فرصتی که پیش بیاید... باز یک جای دور، یک جای ماه، یک جای خوش...! راستی چند رویا مانده تا طلوع رنگین کمان؟

برای من این کتاب با خاطرۀ کودکی سیدعلی صالحی تا ابد موندگار میشه، برای بارونی زیرش دوید و شعری که نشنید...

آذر 1400

[Eman · Rating 4 out of 5]

دلتنگی هایت را
جایی
پشت پنهان ترین پرده ها
جا بگذار و بیا،
بسا زندگی
شرمنده ی اندوه من شود.

هی هور هور هزار و یک رود بی پایان
تا دیدی گریه هایت
آشکار کامل آسمان می شوند،
فورا به ابرها بگو
ردپای رفتنت را نشویند
ما کار داریم،
شاید پشیمان شدیم،
شاید خواستیم دوباره برگردیم.

می دانم
سخت است
تو
شب های بسیاری
بی ما گریسته ای.

فقط مرا نفرین کن
من مقصرم بابا!

علی صالحی

[Maryam gh · Rating 5 out of 5]

همکلاسی هایم می دانستند، دوستان نزدیکم، هم نیمکتی هایم خوب می دانستند زنگ انشا برای من، زنگ شعر است.

[Emma · Rating 3 out of 5]

گاهي سكوت
مادرِ برهنه ترين كلمات من است

[Abed · Rating 2 out of 5]

جز دو شعر خیلی خوب فقط سه شعر متوسط دارد و باقی آنها واقعا ضعیف است. بیان ضعیف و نگرش چپ محور.