Brieven

by Madame de Sévigné, Ben Rekers (Translator)

De Franse literatuur kent grote briefschrijvers, maar een vroeg hoogtepunt van deze epistolaire traditie is de coorespondentie van de in 1696 overleden Madame de Sévigné. Deze brieven hebben de eeuwen overleefd: ze zijn nog zo leesbaar als een tekst in onze tijd maar kan zijn. Proust en Saint-Simon adoreerden de schrijfvaardige markiezin en Joseph de Maistre, zelf een groot briefschrijver, merkte op: 'Ik had de dochter alleen wel willen trouwen om alle brieven van de moeder als eerste te hebben mogen ontvangen en lezen. Wie zich thans een beeld wil vormen van de tijd van Lodewijk de veertiende, kan niet buiten de brieven van Madame de Sévigné. Ze zijn geestig, menselijk, authentiek, intelligent en bekoorlijk. In haar speelse conversatiestijl hanteerde zij vrijwel alle literaire trucs. Madame de Sévigné leefde als het ware haar leven in de brieven. Ze was op haar zesentwintigste jaar weduwe geworden en bleef overeind door al haar aandacht op haar twee kinderen en op de literatuur te richten. Als de geliefde dochter trouwt en zich ver buiten Parijs vestigt, schrijft ze wekelijks diverse, soms zeer lange brieven. Ze was een geboren vertelster. In haar handen wordt alles sprankelende literatuur. Haar brieven zijn dan ook meer dan een unieke spiegel van de zeventiende eeuw. Ze creëert zo'n spanning, haar karakter is zo spontaan, dat we in haar ons eigen leven herkennen.

244 pages, Paperback

First published January 1, 1948

About the author

Marie de Rabutin-Chantal, marquise de Sévigné aka Madame de Sévigné aka Marquise de Sévigné, was a French aristocrat, remembered for her letter-writing. Most of her letters, celebrated for their wit and vividness, were addressed to her daughter. She is revered in France as one of the great icons of French literature.

Marie de Rabutin-Chantal, marquise de Sévigné alias Madame de Sévigné est une aristocrate française, connue pour ses lettres. La plupart de ses lettres, célèbres pour leur esprit et leur vivacité, étaient adressées à sa fille. Elle est vénérée en France comme l'une des grandes icônes de la littérature française.

Reviews

[WillemC · Rating 3 out of 5]

Een keuze uit het werk van de beroemdste brievenschrijfster uit de Franse literatuur die wel wat te lijden heeft onder de selectie: alhoewel MdS wel degelijk boeiend kan vertellen als ze dat wil, zit er aan mijn tolerantie als lezer wel een grens. Hoeveel brieven waarin een moeder alweer zegt hoeveel ze haar dochter mist en hoeveel tranen ze al heeft vergoten kan een lezer aan? De beste teksten in deze bundel focussen uiteraard op iets anders... De roddels, de zorg om medische problemen, veldslagen, eenzaamheid en verveling, sterfgevallen, heksenprocessen, politieke intriges, ... En dat zijn er gelukkig voldoende om deze Privé-Domein toch het lezen waard te maken.

"Madame de La Fayette drinkt nu soep uit adders getrokken om weer op verhaal te komen [...]."

"Tot ziens, mooi en lief meisje; ik bezweer je dat je een huiverend ontzag moet hebben voor wat men reumatiek noemt."

"[...] de vrees voor slechte berichten en de nieuwsgierigheid die we toch hebben om ze te vernemen [...]."

"Ikzelf ben heel gezond, maar waartoe dient het? Om te hollen achter anderen die niet gezond zijn."

[Aletta · Rating 3 out of 5]

Er stond niets in deze brieven en toch las ik door. Wat een schrijftalent. Wel begon de selectie soms wat eenzijdig te voelen (zoveel liefde voor de dochter).

[Katrien Vermeersch · Rating 3 out of 5]

Dit jaar is het precies 400 jaar geleden dat Madame de Sévigné werd geboren. Ik ontdekte haar tijdens een trip naar Bretagne en een bezoek aan haar kasteel in Grignan. Nadat haar man in een duel om een minnares om het leven was gekomen, bleef ze alleen achter. Toen haar dochter naar de Provence verhuisde, ontstond er een intensieve briefwisseling tussen moeder en dochter.
Wat meteen opvalt, is hoe verrassend fris en toegankelijk haar schrijfstijl vandaag nog aanvoelt. Ze schrijft levendig en elegant over de seizoenen, over het gemis van haar dochter, over haar zoon en schoondochter, en over de perikelen aan het Franse hof ten tijde van Lodewijk XIV. Tegelijk is ze geestig, soms onverwacht scherp, en bij momenten zeer openhartig.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit dit fragment uit 1671:
‘Mijn zoon is nog steeds niet genezen van de kwaal die maakt dat zijn minnaressen aan zijn hartstocht twijfelen. Gisterenavond vertelde hij me dat hij het in de Goede Week zo verschrikkelijk bont gemaakt had in de liefde dat hij er nu een walging van had en dat zijn maag ervan opspeelde; hij wilde er niet meer aan denken, hij was er misselijk van. In zijn fantasie zag hij nog steeds hele partijen vrouwenborsten voor zich; en wat nog meer: tepels, dijen, bergen van zoenen, een overvloed van dat soort zaken, in zo’n hoeveelheid dat zijn hoofd ervan in de war was en dat nog steeds is; hij kan geen vrouw meer zien; hij voelde zich als een paard dat zich had overeten aan haver. En die ziekte is niet maar voor eventjes. Ik heb alle tijd genomen om daar een preekje over te houden en samen hebben we ons toen aan wat stichtelijke overwegingen gewaagd; dat gaat nog door zolang zijn walging blijft. Hij liet mij brieven zien die hij geschreven had aan die actrice. Ik heb nog nooit zoiets opwindends en hartstochtelijks onder ogen gehad. Hij huilde en brandde van liefde. Hij gelooft het allemaal als hij zit te schrijven en een moment later lacht hij erom. Die jongen is zijn gewicht in goud waard.’

Het is precies die combinatie van elegantie, humor en openheid die mij het meest aansprak in haar brieven