Als tienjarige trouwt Margaretha van Parma (1522-1586) met Allessandro de Medici, die na een jaar wordt vermoord. Haar daaopvolgende verbintenis met de hertog van Parma is een mislukking. De grootste inhuldiging te Brussel, waar haar vader afstand deed van de troon, blijft het hoogtepunt van haar leven. Ruim acht jaar zal zij aan het Brusselse hof verblijven: een vrouw te midden van mannen. Margaretha kent opwellingen van onvrede tegen de dienstbaarheid aan de dynastie van de Habsburgers, maar onder druk van haar overigens aanbeden vader zal zij altijd weer toegeven. Enkele jaren voor haar dood kiest ze, oud, ziek, teleurgesteld, definitief voor de vrijheid: een isolement in de Abruzzen, slechts omringd door enkele getrouwen. "Hoe een abstract leven door toedoen van een sensitief auteur waarachtig figuratief kon worden." - de Volkskrant
Wat een verschrikking om te lezen. Binnen één hoofdstuk verandert het perspectief van de verteller meermaals en zonder vooraankondiging. Margaretha praat tegen zichzelf in ik-vorm, de lezer wordt direct aangesproken met ‘je’ en drie zinnen later wordt er over haar gesproken door een alwetende verteller. Om het nog verwarrender te maken is het boek ook nog niet chronologisch geschreven en vlot het verhaal in de eerste 200 pagina’s totaal niet. We komen vooral brisante details te weten over haar fysieke verval en tandeloosheid, levenslange bereidheid tot zelfopoffering, naast haar ziekelijke angst voor de dood en de troost die ze vindt in het katholicisme. De figuren om haar heen komen op geen enkel moment echt tot leven en ook zijzelf wekt weinig sympathie. Natuurlijk is de schrijver niet verplicht ons te behagen, maar het zou het wel heel wat makkelijker maken door dit boek heen te kauwen. Mijn oordeel; onverteerbaar.
Het boek volgt de laatste weken, jaren, van Margaretha van Parma - eens de landvoogdes van De Nederlanden. In die laatste weken blikt Margaretha steeds terug op haar leven, haar handelen, haar familie.
Het boek is warrig, heden springt onduidelijk over in het verleden - vast te wijten aan de hoge leeftijd van Margaretha en haar aftakeling.
Wat een bijzonder en interessant verhaal had kunnen zijn, blijkt een opgave om te lezen.
Margaretha van Parma heeft zich, samen met een jonge gezelschapsdame / gedienstige aan het einde van haar leven teruggetrokken op een vervallen kasteel in Italië. Ze kijkt terug op wat ze in haar leven gedaan heeft en hoe ze het gedaan heeft. Hoe ze gebonden was aan haar vader Karel V en daarna aan haar halfbroer Philips II van Spanje. Ook lezen we hoe ze gemanipuleerd werd en we lezen over haar heimelijke liefde voor prins Willem van Oranje. Een boeiend boek dat een andere kant laat zien van een regentes der Nederlanden die wij vanuit onze schoolboekjes alleen als hard en streng kennen.
Het boek Margaretha van Jan Siebelink vertelt het verhaal van Margaretha van Parma, de onwettige dochter van keizer Karel V. Ze werd geboren op 22 juli 1522 in Oudenaarde en groeide op in een tijd van politieke intriges en machtsspelletjes. Vanaf jonge leeftijd werd haar leven gevormd door politieke huwelijken en haar rol als een pion in de machtsstrijd van de Europese adel. Aan het einde van haar leven, terwijl ze haar naderende dood voelt, blikt Margaretha terug op haar tumultueuze bestaan.
Margaretha's eerste huwelijk was met Alessandro de' Medici, de hertog van Florence, toen ze nog maar elf jaar oud was. Dit huwelijk was echter van korte duur, aangezien Alessandro al na een jaar werd vermoord. Haar tweede huwelijk, met Ottavio Farnese, was eveneens politiek gemotiveerd, maar ook dit huwelijk bracht haar weinig geluk. Ottavio was drie jaar jonger en het was een ongelukkig huwelijk waarin Margaretha zich vaak eenzaam en ongeliefd voelde. Ondanks de geboorten van haar zoon Alexander, bleef Margaretha’s leven in veel opzichten onbevredigend.
In 1559 werd Margaretha door haar halfbroer, koning Filips II van Spanje, aangesteld als landvoogdes van de Nederlanden. Hoewel ze officieel de macht had, was haar invloed in werkelijkheid beperkt. Kardinaal Granvelle, een invloedrijke adviseur, negeerde haar vaak en onderhield direct contact met Filips II, waardoor Margaretha buitenspel werd gezet. Ondanks haar pogingen om een actieve rol te spelen, zag ze zich genoodzaakt Granvelle uit de weg te ruimen door Filips II te overtuigen hem terug te roepen naar Spanje. Echter, zijn opvolger, de hertog van Alva, maakte haar positie alleen maar moeilijker.
De relatie tussen Margaretha en haar zoon Alexander Farnese was problematisch en werd uiteindelijk onherstelbaar beschadigd. Nadat Alexander was aangesteld als landvoogd van de Nederlanden, weigerde hij samen met zijn moeder te regeren en noemde hij haar zelfs een perfide moeder p. 327. Dit diepgaande verraad door haar eigen zoon was een klap die Margaretha niet te boven kwam. Ze werd gedwongen zich terug te trekken uit de politiek en keerde teleurgesteld en verbitterd terug naar Italië, waar ze de rest van haar dagen doorbracht.
Margaretha van Parma’s leven werd gekenmerkt door een constante strijd om erkenning en macht in een door mannen gedomineerde wereld. Habsburgse-Farnese? Haar herinneringen aan haar huwelijken, haar rol als landvoogdes, en haar gespannen relatie met haar zoon overschaduwen haar laatste jaren. Ondanks haar pogingen om invloed uit te oefenen, bleef ze vaak geïsoleerd en ongelukkig. Margaretha overleed op 63-jarige leeftijd op 18-1-1586, teleurgesteld in haar leven en met een diep gevoel van eenzaamheid en onvervulde ambities.
Het boek is ook een portret van de zestiende eeuw Calvijn, Luther, schilders Michelangelo p. 66, Antonio Moro p. 141, Jeroen Bosch p. 187 en Durer.
Grote conflict in Europa katholicisme-reformatie p. 276; protestantisme, inquisitie, ketters werden ter dood veroordeeld p. 151 en Beeldenstorm in Nederland 1566 p. 283 en de positie van hugenoten. De moordenaar Balthazar Gerards p. 32 maakte op 10 juli 1584 een einde aan het leven van Willem van Oranje.
Luther ideeën van Erasmus afkomstig zijn p. 210 In die tijd hadden ze behoefte aan moderne religie, die eigen verantwoordelijkheid accentueerde 210 anders dan de rooms-katholicisme.
Kritiek op het boek In Suezkade heeft D. Serdijn op 27-9-2008 in de VK kritiek geuit op Siebelink. Hij vindt passages in de roman Suezkade ongeloofwaardig vanwege anachronismen; feiten in de roman passen niet in de tijd waarin ze zich zouden moeten afspelen.
In Margaretha zijn vergelijkbare passages te vinden. Het gaat niet om het pistool op p. 124 of de granaten die op p. 187 worden gegooid. Het pistool en granaat zijn in de zestiende eeuw uitgevonden. Het gaat om het telegram op p. 137 (het eerste telegram werd pas in 1844 verzonden), en om de dierentuin op p. 145 (de eerste dierentuin in Wenen werd pas in 1752 geopend). Daarnaast is het logement Le Roi d’Espagne op p. 259 is pas in 1696 gebouwd, bijna honderd jaar na de dood van de hoofdpersoon.
Een mooie vertelling zonder opsmuk over het leven van Margaretha. Een vrouw die zelf geen keuze kon maken, alles werd voor haar besloten. Lukt het dan voldoening uit je leven te halen?
In de nasleep van Wildevrouw van Jeroen Olyslaegers las ik 'Margaretha'. Ik was wel geïntrigeerd geraakt door de vrouw die ten tijde van de inquisitie het Spaanse gezag vertegenwoordigde in de Nederlanden. Het portret dat Siebelink schetst zal wel blijven hangen maar het was geen fijne leeservaring. Er schortte precies iets met het vertelperspectief en de stem van het personage en het verhaal ging tergend traag vooruit en achteruit.
Margarathe geeft ons een kijk in het leven van landvoogdes van de Nederlanden: Margaretha van Parma. Het boek is geschreven in een soort van memoiresstijl die ons van de verhakkelde, aftakelende, labiele Margaretha naar de levenslustige en kwieke jonge Margaretha leidt. Het verhaal springt via de herinneringen van de oude Margaretha die ver weggestopt van het hofleven in een godvergeten fort zit, naar haar leven aan het hof in haar jonge dagen. Door middel van gedachtesprongen, lezen we hoe de jongere Margaretha uitgroeit van een keizerlijke bastaardsdochter tot een getrouwd kind, een jonge weduwe en opnieuw een bruid. We lezen hoe Margaretha haar sterke wil moet onderdrukken en moet luisteren naar haar vader. Hoe ze haar tweede man veracht, maar weet wat haar plichten zijn. Af en toe wordt de lezer terug gezogen naar haar geïsoleerde leven en ervaart men het contrast tussen hoe haar leven was en hoe het er nu uitziet.
Mijn mening
Voor ik aan het boek begon, wist ik amper iets over Margaretha. Ik wist enkel da ze in Oudenaarde, mijn geboortestad, geboren was en dat ze landvoogdes was van de Nederlanden onder het Habsburgse bewind. Na het lezen van het boek wist ik niet veel meer. Maar Sieblink heeft mij wel getriggerd om meer over haar op te zoeken. Ik had soms het gevoel dat je zonder voorkennis, veel zaken in het verhaal niet kon begrijpen. Zo is het moeilijk om de stambomen uit elkaar te houden en te onthouden wie nu wie is. Ik heb dan ook af en toe zaken op het internet moeten opzoeken om juist te begrijpen wat er zich afspeelde. Het verhaal van Margaretha vind ik interessant, de schrijfstijl vond ik jammer genoeg heel wat minder. Normaal gezien lees ik een boek snel uit, maar hier kon ik mij niet lang concentreren op het verhaal.
Toch is het boek een aanrader voor iedereen die in geschiedenis geïnteresseerd is en wie in Oudenaarde en omstreken woont!
Hoewel ik het een aardig boek vond, zag ik ook vooral veel gemiste kansen. Het feit dat Margareta al op zo'n jonge leeftijd weduwe werd en opnieuw huwde krijgt niet meer dan een paar bladzijdes, terwijl ik dat nou juist machtig interessant vind. Ook de geschiedenis van haar kleindochter wordt pas op het laatst even kort uit de doeken gedaan, hoewel er al het hele boek een aanloop naar was. Met 150 blz's meer over deze onderwerpen was het denk ik een prachtboek.
Verder had ik een beetje moeite met de typisch aanwezige thema's die me akelig deden denken aan Nederlandse boekverslagen op de middelbare school. Dit was voor het eerst sinds tijden een boek waarover ik zonder problemen zo'n verslag zou kunnen schrijven omdat alle vragen die we destijds moesten beantwoorden een eitje zouden zijn. Waarom vallen mij terugkerende voorwerpen en gedachtes nooit zo op in vertaalde of Engelse boeken? Als een thema niet een subtiel weergegeven gevoel of iets dergelijks is komt het zo geprobeerd over.
Ook vond ik het in het begin moeilijk dat er constant geswitcht wordt tussen 1e en 2e persoon. Dan is het weer "zij", dan weer "ik" en soms zelfs "jij" meen ik. Gewoon midden in een alinea zonder aankondiging. Dat leest even lastig, maar dat went snel, bleek. Geen ramp dus.
Maar eerlijk is eerlijk, de gevoelens en gedachtes en flashbacks van de oude, afgezonderde Margaretha, afgewisseld met de omgang met haar dienstmeid zijn mooi geschreven.
Accurate to history? Yes. Exciting? No. Yes, it was interesting to know how Margaretha van Parma lived during her stay on earth, including the letters which she shared with Willem van Oranje. Still, it read so extremely slow that I couldn't read more than one chapter without having a break. It was just not my type of book... But if you are a Dutch history freak I would recommend it to you;)