Когато Либорио Урибе разбира, че ще умре, той пожелава да види за последен път картината на Аурелио Артета. Целия си живот прекарва в открито море, браздейки водите му на борда на „Двама приятели“и подобно на сина си Хосе, капитан на „Токи Архиа“, участва в незабравими истории, погребани завинаги в забравата. Години по-късно и застанал срещу въпросната картина, внукът Кирмен, белетрист и поет, се рови в тези семейни разкази, за да напише роман.
Действието на „Билбао – Ню Йорк – Билбао“се развива за времето на един полет от летището на Билбао до летище „Кенеди“в Ню Йорк и разнищва историята на три поколения от една фамилия. Писма, дневници, имейли, стихотворения и речници създават мозайка от спомени и разкази, които представляват преклонение пред един свят, практически изчезнал, като същевременно възпяват всекидневието на живота.
С този роман, носител на Националната награда за проза 2009, на Националната награда на критиката 2008 на баски език, на Наградата на фондация „Рамон Рубиал“и на Наградата на Сдружението на книжарите на Еускади, Кирмен Урибе дебютира по бляскав начин в панорамата на испаноезичната белетристика. Смятан за един от най-изтъкнатите обновители на съвременната литература, той задълбава във водите на автохудожествеността с богата, пълна, въздействаща и наистина вълнуваща проза.
Kirmen Uribe Urbieta (Ondárroa, Vizcaya, País Vasco, España, 5 de octubre de 1970) es un escritor vasco que escribe en euskera.
Nació en una familia vinculada a la pesca. Uribe se licenció en Filología Vasca en Vitoria y cursó estudios de posgrado de Literatura Comparada en Trento (Italia). Su primer premio literario importante lo recogió en 1995 cuando estaba cumpliendo condena por ser insumiso y negarse a ir al servicio militar obligatorio. El 14 de octubre de 2009 se le concedió el Premio Nacional de Narrativa 2009 por su obra Bilbao-New York-Bilbao.
"Los peces y los árboles se parecen. Se parecen en los anillos." Esta primera frase es genial. Tras leer un poco más, no me lo pensé dos veces y compré este libro.
Con esta novela Kirmen Uribe intenta dar testimonio de tres generaciones de una familia, los Uribe, al tiempo que nos habla de una época y una forma de vida en vías de extinción, la de los pescadores tradicionales. Las tradiciones se pierden. Las nuevas generaciones dejan los pueblos costeros en busca de nuevas oportunidades en las grandes ciudades. Pero esto no es todo, Uribe escribe en primera persona contándonos al mismo tiempo cómo va creando el libro.
La historia transcurre durante el viaje en avión que realiza Kirmen desde Bilbao hasta Nueva York. Durante este viaje el autor irá relatándonos cómo surgió la idea de escribir sobre su abuelo, Liborio Uribe, patrón del Dos amigos, de conocer la procedencia de este curioso nombre para una embarcación. ¿Quién sería el otro amigo? También nos cuenta la historia de su padre, José, patrón del Toki Argia. Pero ésta no es sólo una historia familiar, también incluye todas las historias que le fueron contadas personalmente, y las que le llegan a través de entrevistas con familiares y amigos supervivientes de una época que ya acaba; del pintor Aurelio Arteta, cuyo cuadro 'En la romería' entusiasmaba a su abuelo; de Ricardo Bastida, amigo de Arteta, gran arquitecto y mejor persona, y de muchos más personajes.
Y para ello Kirmen utiliza cartas, fragmentos de diarios, Internet, e-mails, sin hacerse una lectura pesada en ningún momento, ya que las historias son sencillas y cortas, cambiando de escenario constantemente, entrelazando las historias, como si al autor se le viniesen los recuerdos en ese momento, pero sin perder el hilo narrativo. Resulta un libro agradable de leer, bien escrito, que proporciona información más o menos interesante.
This book caught my eye because of the author's unusual name. I found out it was a Basque novel and I was immediately intrigued. I don't know anything about Basque country or its language so I was happy I accidentally stumbled upon this one.
In the beginning I found it a bit hard to keep track of who was who exactly, so I kept putting it away after brief periods of reading it. But in the end it turned out to be the coolest meta piece of literature I have read so far (but to be honest I haven't read a lot meta stuff before). The author is the narrator and protagonist, and I especially loved the parts where his author's voice shone through; when he was musing on writing in general and writing this novel in particular.
Bilbao - New York - Bilbao is a sometimes odd but very lovely melting pot of the author's family history, stories about fishing, slightly random but very interesting anecdotes, dwellings on art and literature, life and fiction, and Basque culture and language. I had no expectations, but it turned out to be incredibly interesting, and it deserves another read since I lost track of the beginning a little bit.
This is a charming and intriguing novel translated into English directly from the Basque by Elizabeth Macklin, which must make it something of a rarity as many Basque books will arrive at their target language via the Spanish or even English translation. Not that there's anything wrong with that, it's just a point of interest.
Uribe's debut novel very much has a semi-autobiographical feel to it, indeed it is often hard to discern what might be fact and what might be fiction, but one suspects that that is rather the idea. Uribe is fascinated by the relation between fiction and memory and that certainly comes through.
The novel is rooted firmly in family history and the Basque fishing tradition but despite that it has a distinctly modern and international feel, aided by the clever framing device of the author's journey by plane from Bilbao to New York.
It is also a novel about the process of writing a novel. It is difficult to pin down and self-referential about it. We're not really supposed to know what kind of novel is being written, or has been written.
Art is a key theme in the book, too. So much so in fact that Uribe’s approach to writing it was influenced by a painting by Diego Velázquez.
While the Basque Country, its people, traditions, identity and its language, euskara, are important to the novel, Uribe does not confine our reading experience to the boundaries of Euskal Herria or even the Iberian Peninsula; the book's short chapters also take us to Scotland, Estonia, America and elsewhere.
I found the inconsistent translation of the name of the Basque city of Donostia quite interesting. It was referred to by the aforementioned Basque name, but also as 'San Sebastian' - as it commonly is in English - and by the Basque-Spanish styling 'Donostia-San Sebastián' that appears on road signs and such like in the Basque Country. I haven't had a chance to see the original text to compare but it would surprise me if a Basque writer writing in Basque wrote anything other than 'Donostia'. It made me consider once more the importance of, and the relationship between, place names, languages and identity.
It also naturally reminded me of my time working in rural Gipuzkoa (the province of which Donostia is capital) where the Spanish names of cities on road signs were routinely obliterated by black spray paint, leaving simply the Basque names. The signs would of course be cleaned by the authorities but they never stayed clean long. Language is important in a place where it was suppressed for so long.
We get a sense of the efforts made to revive and preserve euskara most notably when Uribe talks about his uncle who was interviewed as part of the process of creating the Biscayan Fishermen’s Lexicon.
The novel is full of anecdote, folk tales and reflections. One early comment on the Basque language was so brilliant I had to immediately photograph the page and send it to a couple of Basque-speaking friends. There are plenty of moments like that, little gems you’ll want to share.
A rich work of metafiction that successfully finds a new way to write family history. Highly recommended.
Desisti... É demasiadamente autobiográfico, demasiadamente disperso e demasiadamente Espanhol (ou devo dizer Basco)... Considerações acerca das vivências (diversas) familiares do autor incidindo em particular nas suas origens (Bilbau). Isto, se devidamente controlado, não é necessariamente mau. O problema é quando os autores se perdem e fazem com que os relatos sejam demasiado "regionais", não dizendo nada ao leitor (como foi o meu caso). Será para quem gosta do género. Para mim, que gosto de uma boa história, passo.
Kao malo koja knjiga, ova odiše šarmom naivnosti i toplinom koja iz takve iskrenosti neizostavno buja i osvaja.
Iskrenost pak izbija iz istinitosti pripovedanja, oslonjene na porodičnu istoriju ribarenja kroz nekoliko pokoljenja, fantastičnih priča koje iz tog pomorskog života kuljaju. Naslovnicu originalnog izdanja krasi nasukani ribarski brod, prelepa je.
Autoru ne nedostaje baskijskog temperamenta, nepatetične emotivnosti, radoznalosti koja ga je odvukla u istraživanja, u slušanje bapskih priča koje ipak negde dalje dobiju smisao, i koje su tako nenametljivo razbacane i inkorporirane u priču.
A priča teče tokom prekookeanskog leta, prepuna je sećanja, osvrta, jednostavnih mudrosti, divnih informacija o životu ispod mora, na moru, u frankovoj i postfrankovoj baskiji. Teče i sleti na JFK, mirno, prirodno i umereno kao današnji osunčani dan.
«Zerbait magikoa izan omen zen, leherketa gogor baten ondoren ehunka txori kantari kalean libre. Gertaera latz baten ondotik, beldurraren ondotik, suntsiduraren ondotik, une batean alaitasuna jabetu zen kale haietaz.»
Erreferentziak interesgarriak diren arren ez dut uste istorio hau aurrera eramateko gai direnik. Oroimen sakabanatuez eraikitzen du Uribek lan hau, eta nolabaiteko kohesioa mantentzea lortzen badu ere, irakurtzen jarraitzeko motibaziorik ez du ematen.
me ha gustado bastante :) he disfrutado mucho de todas las pequeñas historias de la "vida cotidiana" que cuenta el autor (algunas más duras que otras) y el primer acercamiento a la literatura vasca ha sido genial. sin embargo, hay algo que me ha faltado para encantarme y no sé exactamente qué es.
Debo confesar con verguenza que mi primera aproximación a este autor fue por el apellido que lleva. Igual al mío, algo raro en un escritor. Leí primero su libro de poemas, que me pareció muy bueno, pero es esta novela que conseguí en una librería de viejo de Lima con los que me puedo considerar un lector en el futuro devoto. No por nada, ganó premios importantes. Una novela que parece construirse a la marcha. Pequeñas historias que van surgiendo, mientras el autor trata de indagar en su pasado, y en el de toda una sociedad. Como dice una de las reseñas, hunde sus raíces en el País Vasco, pero a la vez es muy universal. Si lo viera en estos momentos al autor sólo le podría decir: Gracias
Este libro no lo calificaría ni de novela, es una sucesión de anécdotas familiares del autor cuyo único interés es conocer algo de la historia pesquera vasca. Una decepción total que me ha costado terminar. Si se hubiera anunciado claramente como una biografía familiar, que es lo que ofrece, no lo habría leído y todos contentos.
No se me ocurre nadie a quien recomendárselo, quizá a gente entrada en años con la necesidad de recordar viejos tiempos.
Me es bastante difícil hablaros de este libro porque trata tantísimos temas que intentaré hacerlo lo mejor posible. Para empezar diré que no se trata de una novela al uso, ya que es el propio autor el que nos va contando la historia mientras transcurre un vuelo de Bilbao a Nueva York. El tema principal podríamos decir que es la familia, ya que Kirmen nos habla de tres generaciones diferentes a lo largo del libro.
Reconozco que al principio me sentía bastante perdido con casi todo ya que no me lo esperaba así (cosas de ir lo más a ciegas posible). Pero cuando entras en "su juego" todo va muy bien.
Leer este libro es como sentarte a tomar un café con un amigo a que te cuente su vida. Un amigo que sabe mucho y que muchas veces se va por los cerros de Úbeda, pero ojo, que esto es un piropo, porque hacer que todas o casi todas las cosas que te cuenta, tan diferentes entre ellas, te gusten es un grandísimo logro. Te empieza hablando un párrafo de las ballenas en el Atlántico y lo termina con la película 'Pequeña Miss Sunshine' (muy recomendable por cierto).
¿Lo recomiendo? Sí, pero sabiendo que no te vas a encontrar una novela más y que tienes que dejarte llevar por el autor.
Empecé este libro sin ninguna expectativa. Buscaba algo ligero y ameno que leer para desconectar un poco y dejarme llevar. Al finalizar la lectura debo decir que encontré eso, y por suerte, mucho más.
En unas 200 páginas, Kirmen consigue reconstruir la historia de su familia, remontándose 3 generaciones atrás, realizando entrevistas, buscando información y atando cabos. Con una prosa ligera pero llena de significado, va desgranando los entresijos de la historia, descubriendo cosas de su pasado, presentándoselas al lector y consiguiendo envolverte en la atmósfera del libro. De hecho, hubo un momento que me atrapó tanto, que más que leyendo un libro, parecía que iba sentado al lado del autor en el avión, y era él el que me contaba la historia. Además, he aprendido mucho con este libro, tanto de ilustres personajes que aparecen, como de costumbres y tradiciones vascas que me ha encantado conocer. Valoro mucho cuando un libro muestra este tipo de cosas.
Lo que más destaco de la trama, es que no está contada de manera lineal, y eso le da aún más realismo y cercanía a la historia. Va dando saltos, de aquí para allá, como si estuviese tejiendo una red para pescar en los recuerdos e ir rescatándolos poco a poco, según vaya surgiendo. Las anécdotas e historias que se narran en libro me han traído muy buenos recuerdos de mis abuelos, sus historias y sus manías. Este libro nos habla de eso, de los recuerdos, y de lo importante que es conservarlos, completarlos si están borrosos y esclarecerlos si están turbios, pero recordar, porque tarde o temprano ciertos momentos de nuestra vida solo existirán en nuestra memoria.
Interessant proposta en què l'autor t'implica en el procés de redacció de l'obra, en la qual es barregen elements de tota índole (anècdotes familiars, fets històrics, llegendes, reflexions personals, descripcions d'art, etc.). Sovint aquests elements estan ben travats mitjançant associacions i jocs de memòria, tot i que algun cop no sigui així i el seu encadenament resulti un pèl forçat. Potser el que no m'acaba de fet el pes és que a vegades allò de què es parla es menciona de forma massa tangencial, deixant la sensació que se n'hauria pogut treu més suc, encara que fos a través de una invenció que -d'altra banda- continuaria sent absolutament lícita en aquest tipus d'obra que juga amb la realitat i la ficció.
Un retrat intergeneracional preciós d’escenes d’una família i diversos personatges bascos, que juga amb un estil fragmentari i metaliterari, que exigeix al lector ser part activa del trencaclosques d’escenes que et proposa l’autor. Les imatges que aconsegueix crear Uribe són precioses i són un cant d’amor a la literatura i a l’art d’explicar històries.
Autor ütleb teksti sees ise sedasi: "... raamatu keskmes on siiski lennureis Bilbaost New Yorki. Eesmärk on rääkida ühe perekonna kolmest põlvkonnast, aga mitte XIX sajandi romaanide vaimus. Näidata raamatu kirjutamise protsessi ja fragmentaarselt, väga fragmentaarselt kolme põlvkonna lugu." / lk 88
Tegemist oli totaalse in-situ lugemisega - alustasin raamatut Baskimaal ja lõpetasin lennukis. Sobis mõlemasse keskkonda imehästi. Sain lugemiselamuse, isuäratavalt natuke teada Baskimaast ja kirsiks tordi peal on imeline luuletus sellest, kuidas sündis 13aastane laps.
Interessant au début mais la fin est bad longue. Après je l’ai lu en espagnol donc y’a moyen j’ai loupé les info un peu mais j’en pouvais plus tellement j’arrivais pas à trouver la finalité que voulais nous faire comprendre l’auteur
Libro sin una estructura clara y con una historia que no es tal y aún así, engancha en cada una de sus pequeñas partes. Original y recomendable sin duda.
Bilboz despeditzeko irakurriet, kurtsoa donostin hasi aurretik. Eneuken espektatibaik ta azkenen Bilboi buruz berri gutxi jasoitut (Igual ona da jaja). Beti izango naiz herri txikitako anekdotan fana. Asko gustau zait.
Primera novela que leo de un autor Vasco y primera vez que oigo el nombre del idioma euskera. Bilbao-New York-Bilbao narra la historia de un viaje que transcurre durante un vuelo en el presente, donde se cuenta la historia de generaciones que son parte de una comunidad pequeña vascohablante que lucha por mantener su identidad colectiva.
La narración es fragmentada y las cortas historias saltan de tiempo y lugar rápidamente sin seguir una trama concreta. No es fácil seguirle el hilo a lo que acontece, especialmente al principio del libro. Esta narrativa poco convencional al estilo de textos o extractos de datos leídos en el internet la hace novedosa y mantiene al lector interesado en hacer la conexión. El autor utiliza la técnica de la autoficción donde como narrador nos cuenta su proyecto para escribir la novela con anécdotas que podrían o no ser parte de la vida del autor. Un especie de autobiografía donde el escritor nos cuenta el proceso para crear su obra mientras nos transporta una época y a un modo de vivir de una comunidad tan ligada a la pesca y al mar que sucumbe tras la búsqueda de un futuro mejor. Los recuerdos de la guerra civil, la posguerra, y el franquismo son parte de la ruinas y la nostalgia de una comunidad que lucha por sobrevivir en la memoria de la nueva generación. En palabras del autor: "El reto consistía en hablar de tres generaciones distintas de una familia sin volver a la novela del siglo XIX. Expondría el proyecto de escritura de la novela, y fragmentariamente, muy fragmentariamente, historias de esas tres generaciones."
Interesante desde el punto de vista histórico de una comunidad de la que poco conozco en un estilo novedoso, aunque algo difícil de seguir, interminable y no necesariamente disfrutable o de mi preferencia.
O típico parágrafo desse livro segue: historinha que se torna ocasião para metáfora clichê > explicação da historinha para reforçar a metáfora clichê > reiteração da metáfora clichê > explicação da metáfora clichê. Em outras palavras: óbvio e redundante.
Isso poderia ser compensado pela história curiosa: um relato multi-geracional de famílias bascas afetadas pela Guerra Civil e pelo franquismo. Problema: o livro também é uma auto-ficção, e o autor dedica tanto tempo a relatar de maneira absolutamente banal coisas (banais) que ele fez que a saga familiar resulta superficial e mal desenvolvida.
Isso poderia ser compensado pela estrutura inventiva: trata-se de um livro fragmentário, que usa diários, emails, trechos da wikipédia para compôr sua narrativa. Problema: o autor parece acreditar que basta usar um recurso para que seu livro seja considerado "inovador" - quando na verdade é preciso usar o recurso bem. No caso, essa "fragmentação multimídia" não é usada bem, e não leva a nada. Outro problema: essa estrutura na verdade não tem nada de inovadora, já tem gente fazendo isso há... bem, séculos (o livro é de 2008).
Dado curioso: o livro ganhou o Premio Nacional de Narrativa do Ministério da Cultura espanhol em 2009. A mediocridade ganha prêmios.
Empieza muy bien, consigue transmitir, pero me parece que la historia no daba para tanto. Al final es bastante soso y, personalmente, me importaba cero la historia de la familia de este señor. Me habían hablado muy bien de este libro y por eso le di preferencia ante otros, pero al final han sido unos días perdidos.
No ha estado mal, un montón de historias dentro de la misma, pero le falta argumento, un hilo conductor, un inicio, desarrollo y desenlace. Las historias que cuenta son entretenidas, está bien. Fácil de leer, ligero.
I read the Spanish version in an attempt to broaden my vocabulary (success), understand more about the Basque lands from which my family name derives (success), and gain perspective on how best to write a story grounded in a specific time and place that offers value to global readers (possibly successful). Rising to the demand to leap across various threads of experience, often within a single page, this reader gradually came to understand the "blasted" intellectual landscape the writer seems to convey as a context particular to the Basque experience and increasingly generalized to the writer's creative community, stretching from Estonia to New York. Reflecting on these experiences offers some hope of gaining a foothold on how best to build a meaningful life from our increasingly airborne, transcontinental lives.
Leí la versión española intentando ampliar mi vocabulario (éxito), entender más sobre las tierras vascas de las que deriva mi apellido (éxito) y lograr perspectiva sobre la mejor manera de escribir una historia basada en una época y lugar que también ofrece valor a los lectores globales (poco concluyente). Alcanzando a la demanda del escritor de saltar entre varios hilos de experiencia, a veces dentro de una sola página, este lector gradualmente llegó a comprender el paisaje intelectual "explotado" que el escritor parece transmitir como un contexto particular a la experiencia vasca y cada vez más generalizado a la comunidad creativa del escritor, que se extiende desde Estonia hasta Nueva York. Reflexionar sobre estas experiencias ofrece cierta esperanza de obtener un punto de apoyo sobre la mejor manera de construir una vida significativa a partir de nuestras vidas cada vez más aerotransportadas y transcontinentales.
(btw this review refers to the English translation forthcoming from Coffee House Press, 8/22)
I am completely smitten with this novel. It's what I'd like to call "true" fiction, not because it is maybe based on the author's life. I have no interest in following up what was real and what he made up. But it's "true" because it is honest about what fiction is versus what life is. What fiction can do and what it cannot. We believe we're going to learn the true nature of the author's grandfather, "a person full of contradictions" and yet we eventually learn this will not happen. This is not a contrived tale or a puzzle box to crack open. It's a "true" tale taken from life and thus we will be frustrated, and left without answers. As is true so often in life.
The author inserts himself into the story as narrator, making clear about 2/3rds of the way through the book what he has done: "How to speak about those closest to me without appearing in the book myself....What's most important will not be that still-unwritten novel, what's most important isn't the writer....the movement is the most important thing, the process that leads the writer to write the novel."
But it isn't for ego stroking or flattery that he is in the story, but merely as connective tissue, as the medium binding the elements together. Someone compared this book to a fisherman's net, with no central plot but rather an interconnectedness. And I think that is very true. When reading, imagine you're reading a net.
And as I read I smiled again and again. For instance the story of the old man depositing antique words into a safe deposit box at the bank, precious as they were to him. I physically SMILED so many times.
Just a joy to read.
This entire review has been hidden because of spoilers.
L'auteur, Kirmen Uribe, un poète basque espagnol raconte au cours d'un vol entre Bilbao et New York, comme dans un journal de bord, ses démarches et ses recherches pour écrire un roman qui aurait pour toile de fond la vie dans un petit village basque de pêcheurs au début du vingtième siècle. Il ressuscite une multitude de souvenirs concernant ses grands parents et ses parents, des anecdotes racontées par les membres de sa famille et de nombreuses légendes basques.
C'est bien écrit, souvent poétique et l'auteur restitue avec talent un mode de vie disparu.
Malheureusement il saute sans arrêt d'un personnage à l'autre et va même souvent jusqu'à décrire pendant quelques lignes un personnage qui ne réapparaît pas dans les pages suivantes.
L'auteur reconnaît qu'il a volontairement rendu son texte décousu, mais au final, sans réelle armature, sans moyen de se souvenir si telle anecdote trente pages plus tôt concernait le grand-père, son cousin ou quelqu'un d'autre, j'ai eu vraiment beaucoup de mal à m'accrocher.
J'aurai aussi pu le relire en entier. Mais, sauf à effectuer des recherches approfondies sur la civilisation basque, reconstituer le schéma général semble vain et laborieux.
C'est comme si j'avais lu en vrac 200 légendes et anecdotes d'une page chacune concernant la civilisation basque.
C'est tour à tour poétique, amusant et touchant, mais au-delà des lecteurs connaissant déjà la culture basque, ça ne suffit pas à constituer une œuvre littéraire.
Tout est certainement évident pour l'auteur, mais trop confus pour moi.