Μια ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου

by Vrasidas Karalis, Βρασίδας Καραλής, Αχιλλέας Ντελλής (Translator)

Το βιβλίο αυτό αφηγείται την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου από τη γέννησή του, στις αρχές του 20ού αιώνα, μέχρι τις μέρες μας. Επιχειρεί να ξεκαθαρίσει το υλικό ―το οποίο είναι τεράστιο και σε εντυπωσια­κό βαθμό ανεξερεύνητο―, με σκοπό να παρουσιά­σει, πέρα από το εξειδικευμένο ή το περιστασιακό, το απόσταγμα: αυτό που ξεχωρίζει και που καθίσταται σύμβολο μιας γενικής τάσης, ψηφίδα μιας συλλογικής απάν­τησης.

Στόχος είναι να αναδειχθούν τα ίδια τα κινηματογραφικά έργα, οι προσω­πικότητες πίσω από αυτά, το ιστορικό πλαίσιο, και η συνάφεια με τις διεθνείς τάσεις. Το βιβλίο σχετικοποιεί τη διάκριση μεταξύ εμπορικού σινεμά και κινηματογράφου τέχνης, μελετώντας και είδη όπως η κωμωδία, το μελό­δραμα ή το μιούζικαλ. Παράλληλα, εξετάζει ερωτήματα σχετικά με την κοινωνική τάξη, την πολιτισμική μνήμη και το φύλο, προτείνοντας ερμηνείες στο ευρύτερο πλαίσιο της εγχώριας πνευματικής ιστορίας και της ιστορίας των ιδεών στην Ευρώπη.

Ο ελληνικός κινηματογράφος υπήρξε αναμφίβολα εξαιρετικά παραγωγικός και λαοφιλής: για ένα διάστημα παρήγε περισσότερες ταινίες ανά άτομο από το Χόλλυγουντ, ενδεχομένως και απ’ οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο, ενώ υπήρχαν χρονιές που στην Ελλάδα κόβονταν πάνω από 100 εκατομμύρια εισι­τήρια. Την ίδια στιγμή μαστιζόταν από μια διαρκή τάση προς την εσωστρέφεια, η οποία ωστόσο δεν συνοδευόταν από μια διάθεση κριτικής αυτοεξέτασης, αλλά συχνά εκφυλιζόταν σε μια παιδιάστικη και άγονη ­αυτοϋποτίμηση.

Το βέβαιο είναι ότι το ελληνικό σινεμά έδωσε πολλές θαυμάσιες ταινίες, ορισμένες εκ των οποίων θα μπορούσαν άνετα και με σιγουριά να χαρακτηριστούν «μεγάλες ταινίες» του ευρωπαϊκού ή ακόμη και του παγκόσμιου κανόνα. Το σημαντικότερο επίτευγμα, πάντως, του ελληνικού κινηματογράφου ―επίτευγμα που κατέστη δυνατό χάρη στο επίμονο όραμα και το ηθικό σθένος ορισμένων εξαιρετικών κινηματογραφιστών― ήταν ότι κατά­φερε να διαμορφώσει και να εδραιώσει ένα εικονοπλαστικό ιδίωμα ικανό να αποτυπώσει την ελληνική εμπειρία, με όλη της την αντιφατικότητα και πολυσχιδία, σε μια συνεκτική οπτική γλώσσα.

Genres: Nonfiction, Film

442 pages, Paperback

First published January 1, 2012

Reviews

[foteini_dl · Rating 4 out of 5]

Την ώρα που αυξάνονται οι ελληνικές ταινίες -μικρού ή μεγάλου μήκους, με διεθνείς αξιώσεις ή όχι-, δεν είχαμε ένα σύγχρονο βιβλίο που να κάνει μια επισκόπηση του ελληνικού κινηματογράφου των τελευταίων 100 περίπου χρόνου. Και να που έσκασε τα ελληνικά τούτο εδώ το βιβλίο του Βρασίδα Καραλή.

Μιλάμε για μια Εισαγωγή στον ελληνικό κινηματογράφο Ι για όποιον θέλει να ανατρέξει στην εγχώρια παραγωγή και να θυμηθεί, αλλά και να μάθει, ταινίες του 20ού και τμήματος του 21ου αιώνα -και κάποιες ίσως να τις δει -γιατί όχι;- και με άλλο μάτι. Αν με ρωτάς, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι το ότι ο συγγραφέας προσπαθεί να συνδέσει την κινηματογραφική εξέλιξη με το πολιτικο-κοινωνικό υπόβαθρο της κάθε περιόδου.

Και είτε συμφωνείς με την ανάλυσή του είτε όχι, δεν μπορείς να αρνηθείς ότι έλειπε ένα τέτοιο βιβλίο.

[Γιάγκος Πλατής · Rating 5 out of 5]

Η απόσταση του συγγραφέα / καθηγητή χαρίζει μια παραπάνω διεισδυτική ματιά στα ενδότερα. Ο κινηματογράφος ήταν ανέκαθεν ένας προσιτός τρόπος ψυχαγωγίας, σε παγκόσμιο επίπεδο, που έχει επηρεάσει γενιές και έχει σχηματίσει πρότυπα και στάσεις ζωής.

Αυτό το βιβλίο, πέρα από την εγκυκλοπαιδική γνώση που προσφέρει με πολύ ανοιχτό μυαλό και όρεξη για περαιτέρω συζήτηση, είναι και μια κοινωνιολογική ματιά στη σύγχρονη Ελλάδα. Αναμφίβολα, είναι ένα από τα ομορφότερα βιβλία που έχω διαβάσει. Το έχω διαβάσει δύο φορές. Η πρώτη ήταν στα αγγλικά, πολύ πριν κυκλοφορήσει στα ελληνικά, σε πλαίσιο πανεπιστημιακού μαθήματος. Η δεύτερη ήταν στα ελληνικά για προσωπική απόλαυση.

Είναι μια ωραία αφορμή για προβληματισμό, αποτέλεσμα και στοχασμό πάνω σε δεκάδες ερωτήματα όπως :
Γιατί αντιμετωπίζουμε τέλος πάντων τόσες γραφειοκρατικές δυσκολίες στην Ελλάδα;
Γιατί οι Έλληνες δημιουργοί είχαν πάντα ελάχιστη κρατική βοήθεια;
Γιατί οι εκπρόσωποι αυτού που αποκαλούμε «εμπορικό» και αυτού που αποκαλούμε «ποιοτικό» αλληλοσπαράζονται; Μπορούν να συνυπάρξουν αυτά τα δύο;
Είναι οι Έλληνες ανοιχτοί στο καινούριο και το διαφορετικό;
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη;
Εκφράζουν οι ταινίες το περιβάλλον της εποχής;
Μπορεί το σινεμά τελικά να κάνει καλύτερη τη ζωή μας;

[Unicorn · Rating 5 out of 5]

This book is the most useful, cohesive and comprehensive analysis i have found on greek cinema. I mostly used it to understand film during the greek dictatorship but every chapter I read made me get more engaged in the workings of greek society and cinema, so i think it is a great book!

[Makis Kapsis · Rating 5 out of 5]

Μια πολύ ενδιαφέρουσα επισκόπηση του ελληνικού κινηματογράφου, πραγματικά γραμμένη σαν μια απλή ιστορία στην οποία έχουμε νικητές, ηττημένους, σταρ και ίντριγκες. Αυτή είναι η ελληνική κινηματογραφική βιομηχανία.

[Pps · Rating 5 out of 5]

Πολύ ενδιαφέρον, εξαιρετική δουλειά.