คู่มือรัฐประหาร

by พันศักดิ์ วิญญรัตน์, สุชาติ สวัสดิ์ศรี (Introduction), ไชยันต์ รัชชกูล (Introduction)

เหตุใดหนังสือเล่มนี้จึงเคยเป็น 'หนังสือต้องห้าม'

เพราะมันบอก วิธีทำรัฐประหาร หรือ
เพราะมันบอก วิธี 'ป้องกัน' รัฐประหาร หรือ
หรือเพียงเพราะชื่อของมันที่ทำให้ใครบางคน 'ระคายเคือง' โดยที่ยังไม่ต้องเปิดอ่าน

หาคำตอบได้ใน คู่มือรัฐประหาร เล่มนี้เท่านั้น!
------------------------------------
"คณะรัฐประหารต้องทำให้ประชาชนเชื่อว่าคณะรัฐประหารนั้นไม่เป็นอันตรายต่อประชาชนแต่อย่างใด อันที่จริงแล้วจะช่วยปกป้องประชาชนเสียอีก...เป็นคณะรักชาติ รักประชาชน..."

152 pages, Paperback

First published October 1, 1974

About the author

นายพันศักดิ์ วิญญรัตน์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจ และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรีด้านโยบายเศรษฐกิจ ในรัฐบาล พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร เป็นผู้อยู่เบื้องหลังนโยบายสำคัญหลายนโยบายในรัฐบาลทักษิณ 1 และทักษิณ 2 เช่น นโยบายพัฒนาเศรษฐกิจแบบคู่ขนาน (Dual Track) หรือที่เรียกกันอีกชื่อหนึ่งว่า "ทักษิโณมิกส์"

ในช่วงปี พ.ศ. 2531 ถึง พ.ศ. 2534 นายพันศักดิ์ เคยดำรงตำแหน่งเป็น ประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี พล.อ.ชาติชาย ชุณหวัน มาก่อน และอยู่เบื้องหลังนโยบายที่มีชื่อเสียงของรัฐบาลชาติชาย คือ "นโยบายเปลี่ยนสนามรบเป็นสนามการค้า" และเคยดำรงตำแหน่งเป็น ที่ปรึกษา (น.พ.สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี) รองนายกรัฐมนตรี และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในรัฐบาลนายสมัคร สุนทรเวช

นายพันศักดิ์ มีลักษณะเด่นในการแต่งกายที่เป็นเอกลักษณ์คือการ ผูกหูกระต่าย ซึ่งทำให้บางครั้งสื่อมวลชนเรียกนายพันศักดิ์ว่า "หูกระต่าย"

Reviews

[Thanawat · Rating 5 out of 5]

เห็นภาพเป็นฉากๆ เลย

หนังสือ “คู่มือรัฐประหาร” เล่มนี้ ส่วนตัวขอให้คุณค่าเป็นทั้งหนังสือวิชาการแบบเสียดสี และหนังสือประวัติศาสตร์ฉบับปัจเจก

ส่วนที่เป็นวิชาการฉบับเสียดสี นอกจากจะปูความรู้เรื่องนิยามพื้นฐานระหว่างรัฐประหารกับปฏิวัติแล้ว ยังเสนอให้เห็นแนวคิดเบื้องหลัง กระบวนการต่างๆ นานา รวมไปถึงอุปสรรค ที่เหล่า “เผด็จการโลกที่สาม” ต้องฟันฝ่าไปจนได้รับชัยชนะในการยึดอำนาจ มันครอบคลุมตั้งแต่วินาทีแรกที่จินตนาการถึงการยึดอำนาจ ไปจนถึงวินาทีที่ได้อำนาจมาครอบครอง
จะต้องสร้างความชอบธรรมอย่างไร จะต้องใส่ “ข้ออ้าง” แบบไหน จัดมาให้หมด
อีกทั้งวิเคราะห์ถึงหลักการจัดการกำลังคน การแทรกแซง การควบคุมสื่อ การควบคุมตัวละครหลักทางการเมือง รวมไปถึงการควบคุมประชาชน เรียกได้ว่าจัดเต็ม อัดแน่น ในหนังสือเล่มบางเฉียบ มันมีความเสียดสีเพราะชื่อบอกว่าเป็น “คู่มือสำหรับรัฐประหาร” แต่จริงๆ แล้วดูจะเป็นการ “แบไต๋ ลากไส้” ซะมากกว่า

ส่วนที่บอกว่าเป็นหนังสือประวัติศาสตร์ฉบับปัจเจกนั้นก็เพราะ ผู้อ่านที่เป็นบุคคลร่วมสมัยในแต่ละครั้งของการทำรัฐประหาร ที่สนใจข่าวสารการเมืองซักหน่อย (ไม่จำเป็นต้องถึงขั้นระดับฮาร์ดคอร์) จะมองเห็นภาพในหัวเป็นฉากๆ เลย ว่า อ้อ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง
คุณสามารถเอาตัวละครทางการเมืองที่ตัวเองรู้จักใส่เข้าไปกับทฤษฎีในหนังสือเล่มนี้ได้ตามใจชอบ มันจะ flashback วาบๆ เลยว่าตอนนั้น คนนั้นทำอย่างนั้น คนนี้ทำอย่างนี้สินะ ซึ่งมันเป็นอภิสิทธิ์ของผู้อ่านแต่ละคนเลยว่าคุณจะเห็นภาพตัวละครเป็นใคร

อนึ่ง หนังสือเล่มนี้ไม่ได้กล่าวเจาะจงถึงรัฐประหารครั้งใด หรือในประเทศไหนเป็นพิเศษ สามารถอ่านเอาเป็นความรู้ได้เพลินๆ ตามรสนิยมทางการเมืองของท่าน

[Kin · Rating 4 out of 5]

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า รัฐประหารจะสำเร็จไม่ได้เลย หาก

1. คณะรัฐประหารไม่ได้วางแผนอย่างยอดเยี่ยม ถึงขนาดที่ว่าสามารถควบคุมจุดยุทธศาสตร์ทางการเมืองทั้งหมดของฝ่ายตรงข้ามได้ และเฉลียวฉลาดพอที่จะชักจูงให้ประชาชน ซึ่งสำหรับบางประเทศ หมายถึงเฉพาะ คนเมืองหลวง เห็นชอบด้วย

หรือ 2. คณะรัฐประหารมิได้ยอดเยี่ยมอะไร แต่ได้รับการหนุนหลังที่ดี จากผู้ควบคุมเกมการเมืองแต่ละฝ่าย (ตำรวจ ทหาร ข้าราชการ สื่อมวลชน สหภาพแรงงาน กรรมกร ชาวนา พรรคการเมือง นักธุรกิจ ฯลฯ) แม้ไม่ใช่ท้งหมด ซึ่งอาจรวมถึง "ผู้มีชื่อเสียงทางการเมือง" ที่พร้อมจะยอมให้เกิดรัฐประหารได้ หากตัวเองได้ประโยชน์หรือพวกตัวเองเป็นคนทำ ผู้ซึ่งมีน้ำหนักทางการเมืองเพราะเขายืนอยู่ในจุดที่ปกป้องและเทิดทูนสถาบันของชาติสถาบันใดสถาบันหนึ่ง ที่ประชาชน ซึ่งสำหรับบางประเทศ หมายถึงเฉพาะ คนเมืองหลวง ซึ่งมักถูกกล่อมเกลาจนเชื่อว่าตัวเองคือคนส่วนใหญ่ของประเทศ และมักอ้างเสียจนเคยชินเป็นสันดานว่าเสียงของตนนั้นแทนได้กับเสียงของ 'ปวงชน' ให้การยอมรับ

[Rajita P. · Rating 3 out of 5]

เล่มนี้ไม่ใช่หนังสือของเราในช่วงเวลานี้...