Ανθολογία ελληνικού διηγήματος του 20ου αιώνα

by Τηλέμαχος Αλαβέρας, Μήτσος Αλεξανδρόπουλος, Πέτρος Αμπατζόγλου

Μια ανθολογία ελληνικού διηγήματος του εικοστού αιώνα είναι, εκ των πραγμάτων, ένα εγχείρημα συνολικού χαρακτήρα. Οφείλει να αποτυπώνει μέσα από κατασταλαγμένες μορφές τόσο τις περιπέτειες της γραφής όσο και της γλώσσας αλλά και της χώρας που ανέδειξε τους επιλεγμένους διηγηματογράφους. Όσο απαραίτητοι είναι σε μια ανθολογία οι δημιουργοί-αγκωνάρια, οι δημιουργοί που σ’ αυτούς αναφερόμαστε αυθόρμητα, σχεδόν χωρίς σκέψη, άλλο τόσο ενδυναμώνουν την ανθολογία αυτή οι δημιουργοί ήσσονος σημασίας. Οι συγγραφείς δηλαδή που αποτυπώνουν «στιγμές» και «εικόνες» ταπεινές και φαινομενικά ασήμαντες, που συχνά ξεφεύγουν από τον χείμαρρο των καταστάσεων που αναδεικνύουν τα κορυφαία μεγέθη. Και στη μία και στην άλλη περίσταση πρόκειται για δημιουργούς που η ιστορία της λογοτεχνίας έχει ήδη κατακυρώσει. Γιατί μια ανθολογία που φιλοδοξεί να περικλείσει έναν αιώνα δεν είναι δυνατόν να αναφέρεται σε πειραματικές, ανιχνευτικές τάσεις, αλλά μονάχα σε ό,τι έχει ήδη καταξιώσει ο χρόνος και η μνήμη.

Περιεχόμενα
Πρόλογος του Κώστα Γεωργουσόπουλου
Τηλέμαχος Αλαβέρας: Εικόνα δεκακισχιλιοστή
Μήτσος Αλεξανδρόπουλος: Ρεμβασμοί στο σκοτάδι ..
Έλλη Αλεξίου: Ο Φραντζέσκος
Πέτρος Αμπατζόγλου: Από θέσεως ισχύος
Μέλπω Αξιώτη: Το σπίτι με το ρόπτρο
Ρένος Αποστολίδης: Η "Νόμιμη"
Βασίλης Βασιλικός: Το πηγάδι
Ηλίας Βενέζης: Ο ναυαγός
Γ. Μ. Βιζυηνός: Το αμάρτημα της μητρός μου
Δημήτριος Βικέλας: Ο παππα-Νάρκισσος
Δημοσθένης Βουτυράς: Το ερημόσπιτο
Αλκιβιάδης Γιαννόπουλος: Ο άγγελος με τα γιασεμιά
Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ: Κλεψύδρα
Πέτρος Γλέζος: Ένα φλυτζάνι
Γεράσιμος Γρηγόρης: Το φλεμόνι
Σωτήρης Δημητρίου: Πάσχα τ Απρίλη
Στρατής Δούκας: Επάνοδος
Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Πίστομα!
Ιουλία Ιατρίδη: Είναι κ' η νύχτα
Γιώργος Ιωάννου: Ο θείος Βαγγέλης
Γαλάτεια Καζαντζάκη: Πίσω από τη βιτρίνα
Τόλης Καζαντζής: Η θεία Φερενίκη
Μ. Καραγάτσης: Ο άνθρωπος με το φλεμόνι
Ανδρέας Καρκαβίτσας: Ο εκδικητής
Ιωάννης Κονδυλάκης: Ο επικήδειος
Μάρκος Λαζαρίδης: Η φίλη του Σεζάν
Μενέλαος Λουντέμης: Κάτω από μια λάμπα μόλις δεκαπέντε κηρίων
Χριστόφορος Μηλιώνης: Βιντεοκάμερα "Panasonic"
Κωστούλα Μητροπούλου: Επαρχία
Μιχαήλ Μητσάκης: Εις τρελλός
Στράτης Μυριβήλης: Ο "Παπανικολής"
Λιλίκα Νάκου: Το αμάρτημα της γιαγιάς
Νίκος Νικολαΐδης: Σα σκυλί
Δημήτρης Νόλλας: Ονειρεύομαι τους φίλους μου
Γρηγόριος Ξενόπουλος: Το μυστικό της Βαλέραινας
I. Μ. Παναγιωτόπουλος: Ηλιόγερμα
Κατίνα Γ. Παπά: Ο Λάμπης ο Κολυμπρής
Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλος: Ο Αμερικάνος
Έλλη Παπαδημητρίου: Προσφυγιά
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Ο έρωτας στα χιόνια
Όμηρος Πέλλας: Οι καρφίτσες
Γιάγκος Πιερίδης: Για να μπορούσε κι αυτός
Σπύρος Πλασκοβίτης: Το φράγμα
Εμμανουήλ Ροΐδης: Το ξεστούπωμα
Αντώνης Σαμαράκης: Ξανθός ιππότης
Γαλάτεια Σαράντη: Τέλος εποχής
Γιώργος Σκαμπαρδώνης: Με το στρατηγό, στο ασανσέρ
Γιάννης Σκαρίμπας: Σκλάβος στη Χαλκίδα
Τατιάνα Σταύρου: Η θαυματουργή ανθρώπινη παρουσία
Γιάννης Γ. Σφακιανάκης: Ο γυάλινος άνθρωπος
Περικλής Σφυρίδης: Μάτια σφαγμένου ζώου
Κώστας Ταχτσής: Μια επίσκεψη
Στρατής Τσίρκας: Γαλήνη
Καίη Τσιτσέλη: Η νύχτα χαίνει
Μάριος Χάκκας: Η φυλακή
Πέτρος Χάρης: Φώτα στο πέλαγος
Κώστας Χατζηαργύρης: Ο τρόμος του υπαλλήλου
Δημήτρης Χατζής: Το βάφτισμα
Γιώργος Χειμωνάς: Οι χτίστες
Χρήστος Χρηστοβασίλης: Ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια
Βαγγέλης Αθανασόπουλος: Δοκιμάζοντας τα όρια της αφήγησης
(Η αφήγηση που θέλει να είναι σύντομη)
Βιβλιογραφία
Βιογραφικά Σημειώματα

496 pages, Hardcover

First published October 1, 2009

About the author

Ο Τηλέμαχος Αλαβέρας ήταν δοκιμιογράφος και πεζογράφος που ανήκε στους συγγραφείς της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς της Θεσσαλονίκης. Γεννημένος στη Φιλιππούπολη, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Θεσσαλονίκη, όπου ανέπτυξε το συγγραφικό του έργο. Το πρώτο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων Τα αγρίμια του άλλου δάσους (1952), απέσπασε θετικές κριτικές. Το 1955 ίδρυσε το περιοδικό Νέα Πορεία, το οποίο διηύθυνε μέχρι το τέλος της ζωής του, τιμώμενος για την προσφορά του με το βραβείο Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, ενώ έργα του μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες. Η αφηγηματική του γραφή, βαθιά συνδεδεμένη με την ιστορία και την ταυτότητα της πόλης, αντλεί έμπνευση από τα βιώματα της κατοχής, της αντίστασης και του εμφυλίου. Τιμήθηκε με σημαντικά κρατικά βραβεία και με το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του.