Jump to ratings and reviews
Rate this book

Заан залуудай

Rate this book
ОРШИЛ:
Yvрийн туяа гэдэг тvvхэн роман анх vvсгэн бичихдээ, улсын сайн малчин Ширчин гэгчийн туулж єнгєрvvлсэн явдлы нь сонинд бичихийн улмаас, сонины товч мэдээнээ цухас гаргасан зvйлд тэр зоригт євгєний насан туршийн сонин явдлыг яахин багтааж болох ажээ. Чингээд, сэтгэлэг адил Зєвлєлтийн хєхдєєс зоригжуулсанд урмас орж, vvрийн туяаг бичин гvйцэх vес, надад нэгэн санаа тєрсєн нь :
Манж дайчин улс, олноо єргєгдсєний Монгол улс, Монгол ард улс ын энэ гурван тєрийн нvvр vзсэн євгєдийн хорьдугаар зууны эхэн хагасыг бараг шувтартал vзэж єнгєрvvлсэн явдлы нь дvрслэн vзvvлсэн. Yvрийн туяанаас цаашлаж, тvvх юvгээн бvтээгч ард тvмнийхээ vе vеийн байдлаас нэг нэг роман бичиж, эртнээс Yvрийн туяа хvртэл vргэлжилсэн нэгэн цуврал роман бичиж vзвэл зvгээр юмсан гэж бодогдлоо. Зєвлєлтийн алдарт эрдэмтэн, академич, профессор багш нар минь , монгол хэл бичгийн шинжлэлд насаа зориулан оролдох хvн , дан ганц монгол хэл бичгээр хязгаарлавал, учир дутагдалтай болно. Зорин эрхэлсэн хэл бичгийн шинжлэлд гvйцэд гvнзгий оролдох гэвэл , хэл бичигтэй салшгvй холбоотой бєгєєд харилцан шvтэн барилдсан шинжлэлийн зvйлийг уйгагvй оролдож, аман зохиолын зvй, угсаатны зvй, эртний судлал, тvvх зэрэг зvйлийг судлалцах хэрэгтэй. Чингэвээс, сая учир бvрдээд, хэл бичгийн судлалд нэмэр оруулж болохын дээр , бас уг судалсан зvйлээс єєр тєрлийн юм бичихэд хэрэглэх зvйл бvрдэнэ гэж чин сэтгэлээс сурган соёсон нь , надад одоо л их тус болж, миний зохиолч сэтэртэй болсон нь ч мєн тvvнээс vндэслэсэн билээ. Чингээд, єдгєє vсэн буурал болж, насны наран хэлбийж буй vес, эрдэмтэн багш нарыг шvтэн олсон хэлний шинжлэл, аман зохиол, угсаатны зvйн талаар гучин илvv жил оролдон цуглуулсан зvйлээ бие баахан танагтай байгаа дээр боловсруулан, амжиж авдаг бол, дуусган бичихийг мэрийхийн хажуугаар , тэдгээр цуглуулсан зvйлээс уран зохиолын зvйлд хэрэг болох юм єдий тєдий гарахыг тэвчин vл тvвдэх тул, цуврал роман бичих гэсэн санаагаа амжихын хирээр оролдож vзье хэмээн, хєндий цээжинд ургасан vзэгдлээ цааснаа буулгахдаа мєхєс биеийн алжаахыг хатуужин бичиж, хэдэн эхт юм vvсгэснээс, эхнээс нь дэс дараагаар нухаж vзье хэмээн , балар эртний чулуун зэвсгийн vеэс сэдэвлэсэн энэ Заан Залуудай гэдгийг урьдаар дуусгахаар зорилоо. Чулуун зэвсгийн vеийн манай дээдэс, єндєр євгєс, байгалийн тvмэн эрхшээлийн дунд чадал мєхєс, мэдлэггvйхэн, зэвсэг хэрэглэл нэн ядуу асан авч, харш зовлонгоос ангижирч, жаргалтай сайхан амьдрахын хvсэл мєрєєдєл байсан учир, орчин тойрны байгалийн аугаа хvчин vзэгдлийн vнэн учрыг мэдэхгvй боловч, хєдєлмєрийн хvчээр мичнээс хvн болж, бидний олоогийн vед зvглэсэн анхны мєр гаргасан тэр vеийг лvрслэн vзvvлэхэд надад сонин санагдсан билээ. Эртний чулуун зэвсгийн vеийн хvний эдийн боловсролыг эртний судлалч нар нээн vзvvлж, аман зохиол, угсаатны зvйч хvмvvс, олон угсаатны утга соёлын зvйлийг харшуулан гаргаж, дэлхийн олон улсын дунд бусдын адил шатны хєгжилд хvрч завдаагvй аймаг угсаатны соёл боловсролын зvйлийг судалсан нь , чулуун зэвсгийн vеийн хvний эдийн боловсрол, утга соёлын хир хэмжээ тодорхой болсон vvнд , тэдгээр зvйлийг баримжаалан , монгол аман зохиол, угсаатны зvйн сэдвээс бас хэрэглэж найруулан бичсэн vvнээ, зохиолчын хувьд надад санаа байвч, чадал хvрэлцээгvй зvйл байж болох юм. Тийм зvйлд уучлахыг єчмvv.
Балар эртний тvмэн харанхуйн vед бас буман мэдэхгvйн дунд оршиж байсан балрын хvмvvс, тэр мєртєє мєн ч хатан зоригтой тэмтэрч тэмтэрсээр одоогийн хєгжлийн зvг чадан ядан, унан дусан зvтгэж явсны нь уран саналгын vvднээс дvрслэн vзvvлж, тэр балар эртний хvмvvсийн дунд Европ зvгийн германы Неандерталын хєндийн балрын хvн, Дундад улсын Бээжингийн хvн гэж хvн судлалтан эрдэмтэн мєн эртний судлалтан эрдэмтэнд алдаршсан Ази, Европын хvний зэрэгцээгээр, мєн тэр хавилцаа vед нь манай энэ тунгалаг урсгалт Туул голын хавьд ч бидний єндєр євгє, чулуун зэвсгээ барин , аж тєрж, амь зууж явсны баримтыг Зєвлєлтийн эртний судлалч эрдэмтэн олж, Зайсан толгойн зvvн урд хормойд нь хvртэл чулуун зэвсгийн хvний орогнож байсан газар, чулуугаар vйлдвэрлэж байсан зэвсгий нь олсон тул, би германы Неандертал ч оролгvй, Бээжингийн балрын хvний орогносон газар чхvрч очилгvй, хаяанд маань тvмэн жилийн тэртээ оршиж байгсдын байдлаас дvрсэлж, vзье гэж зорин бодоод, сурах бичигтээ члуун зэвсгийн хvн гэж vздэг манай сургуулийн багацуулд ч энэ зvйл сонин байж юуны магад гэж бодож бичсэн хэрэг.
Уншигч нєхєд, та бvхнээ ийнхvv зориулан бичсэн vvнийг юун гэж болгоосон сэтгэгдлээ надад харамгvй, шуудангийн 119 дvгээр хайрцагт бичиж, цаашдаа vvний хойд дахь цуврал болох vйлд минь тусална уу. Yvний тул, эл оршлын хэдэн vг бичин нуржлаа.
Улаанбаатар, харагчин туулай жилийн
хаврын тэргvvн сарын сайн єдрєє .

Paperback

26 people are currently reading
272 people want to read

About the author

Бямбын Ринчен

17 books80 followers
Mонголч эрдэмтэн, Xэл бичгийн ухааны доктор, Зохиолч, Орчуулагч

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
61 (62%)
4 stars
21 (21%)
3 stars
9 (9%)
2 stars
2 (2%)
1 star
4 (4%)
Displaying 1 - 14 of 14 reviews
Profile Image for Ari.
44 reviews66 followers
October 13, 2018
Ринчен гуайн бүтээсэн цаг хугацааны машинаар эрт балар чулуун зэвсгийн үед очоод Шонхолой, Залуудай өвөгүүдтэйгээ цуг Байгаль далай хүртэл аялаад, бөөн адал явдал туулаад өчигдөрхөн л Улаанбаатартаа ирлээ шүү дээ :) Гайхамшигтай гэхээс өөр юу гэхэв. Түүхэн, адал явдалт, уран зөгнөлт хэв загваруудыг цоглоосон сайхан зохиол ажээ ...
Profile Image for Aminzul Shijir.
78 reviews39 followers
January 19, 2022
Ямар гоё мэргэн цэцэн, чихэнд сонсголонтой үг хэллэг вэ? Үнэхээр урнаар дүрслэн бичсэн зохиол болжээ.
Profile Image for Anu Batkhurel.
93 reviews11 followers
June 10, 2020
Эрт балрын ахуй, өвөг дээдсийн ёсон ийм сохирхол татам гайхалтай байна гэж санасангүй. Их бичгийн эрдэмтэн Ренчин гуйн зохиол учраас нэг ч үг өгүүлбэрт нь өчүүхэн төдий боловч эргэлзэлгүй амтархан уншлаа.

Ренчин гуйн хэлний талаарх судалгаа бүүр яван явсаар эрт балар, чулуун зэвсгийн үе рүү хөтлөөд тэндээсээ улбаалан энэ зохиолыг бичсэн юм байна. Одоо ч бидний өдөр тутамдаа хэрэглэдэг үгс, утга үндэсийг нь төдийлөн ухаардаггүй ёс заншлууд бүүр эртний гарвалтай, хүн байгалийн харилцан хамаарлаас улбаатай болохыг мэдэж авлаа.

Дахиад нэжгээд уншсан ч харамсахааргүй, хүүхэдтэй болвол хамгийн түрүүнд уншуулах хэрэгтэй юм байна гэж бодлоо.
Profile Image for Narantsogt Baatarkhuu.
Author 2 books8 followers
September 8, 2019
Жирэв жарав
Сандан мэндэн
Чичив татав
Айстал
Гээд гоё баялаг хэллэгүүдийнхээ эртний хувилбаруудыг сурч авлаа.

Гэхдээ уг гарваль нь худам бичгээр, кирилл рүү сийрүүлэхдээ редактор нь жаахан хуумгай хандсан юм шигээ. Нэжгээд хэсэг нөхцөл, өгүүлбэрзүйн цамаан байдал ажиглагдав. (Ооёоёо.)
Profile Image for Халиун А..
3 reviews
March 6, 2019
Заан Залуудай номын тэмдэглэл
Чулуун зэвсгийн үеийн өвөг дээдсийн амьдрал, хэв маяг, ёс заншил , дайн тулаан , сүсэг бишрэлийг уран яруу өгүүлснийг мөн шүлэглэснийг унших юунаас ч илүү сонирхолтой байлаа.
Хирс , арслан заантай зохицон бас тулалдан амьдрах тэр үеийн хүмүүсийн тухай уншиж эхлэх үед бичлэгийн хэлбэр нь ойлгомжгүй давтан унших хэрэг гарч байсан ч удалгүй өөрөө уншигдан амтанд нь орж эхэллээ.
Эд зүйлс бүрт нь сүнс бий гэж сүнс бүр эзнээ дагадаг гэх үзэл.
Нэг цаг үед амьдарч байгаа хэдий ч олон янзын омог аймгуудын талаар, нэг хэсэг нь цахиур цахин гал гаргаж байхад нөгөө хэд нь хүнийг барьж түүхийгээр нь идэх , түүнийхээ ялгаагаар хэл яриа тархины хөгжил бусдаасаа илүү бүдүүлэг байх. Харин гал түлж хоолоо болгож идэх овгууд биеийн ихэнх эрчим хүч түүхий биш болсон махыг боловсруулж байгаа учраас бага эрчмийг зарцуулан үлдсэн эрчмээрээ уураг тархи нь хөгждөг тухай. Гал гаргах аргыг олсноос хойш хүний хөгжил түргэссэнийг тухайн 2 аймгийн ялгаанаас харж болмоор.
Зэрлэг махчид нь бороохой ашиглан ан хийхэд , шарж болгож иддэг омгууд нум сумыг хүртэл ашиглан арслан зааныг ч агнах чадвартай байх. 1964 онд бичигдсэн энэ номоос Чулуун зэвсгийн үеийн түүхийг сурч, хүний хувьслын тухай мэдлэгийг авч байгаадаа номын зохиолчийн эрдэм мэдлэгийг бахдахгүй байхын аргагүй. Хорьдугаар зууны хаалттай, нээлттэй нийгмийн үед ийм их гайхамшигтай бүтээлүүдийг зохион бичсэн юм чинь бүхнийг олж мэдэх боломжтой одоо үед байсан бол юу юуг бүтээх болох байсан бол?
Ном дээрх үйл явдал Монгол оронд болж байгаа нь, Чулуун зэвсгийн үеийн олдвор манай нутгаас ихээр олддог тул үнэнээс зөрөхгүй гэж би бодлоо.
Profile Image for Ganbat Enhkbaatar.
51 reviews5 followers
April 26, 2017
Анх Залуудай хүү отог омгийг нь сүйд хийсэн хирсэнд мөргүүлж ухаан алдаж буйгаар зохиол эхэлдэг. Улмаар талын шар гэдэг хүний мах иддэг омгоос Шонхлой аавыгаа эсэн мэнд олж авна. Аав нь нум сумтай болсон байдаг бөгөөд омог отогтоо нум сум хийхийг зааж өгнө. Улмаар цуг дагаж ирсэн хол нутгийн нэгэн хүнийг буцаан нутагт авиачна гэж Залуудайг дагуулан явдаг. Ингэж явахдаа арсланд хөөгдөж буй 2 Хумка овогтоныг аварч тэдэнтэй хамт цааш явдаг. Явах замд нь нэгэн галаа вааранд хйиж авч явдаг овог аймаг таарч тэдэнтэй салан дээрээ байлдан ялж улмаар найзыгаа эсэн мэнд нутагт нь очуулна. Улмаар нутагтаа ирсэн найз нь охиноо хүүд нь бэлэг болгон өгдөг. Ингээд тэр 4 буцаад нутагтаа ирж байхдаа хэсэг бүлэг эмэгтэйчүүдтэй тааралдан тэдэнтэй хамт нийлдэг. Наашилж байх замд нь агуйд нь баавгай орсон хүмүүс, арслан заан авлаж буй хүмүүс, тахь авлаж улмаар өөр омогтой дайтах болж ялан найрамдаж буй хүмүүс, өтгөс буурлаа уул түшүүлж буй хүмүүс, цасан шуурганаар тэднийг бараадан ирсэн 4 том хүн 1 хүүхэд дайралдана. Эцэст нь тэд нутагт эсэн мэнд аюулгүй хүрч чаддаг
Profile Image for Togoldor Erdenebileg.
133 reviews23 followers
July 13, 2014
Үнэхээр их таалагдлаа. Ринчен гуайн уран цэцнийг биширлээ. Номын төгсгөл хэсэгт түүний тайлбарсанчлан их хэмжээний судалгаа хийж байж бичсэн нь уншигч бидэнд эрт дээр үеийн хүмүүсийн аж амьдрал, хэл соёл, зан заншил, сүсэг бишрэл зэргийн талаар сонирхолтой мэдээллүүдийг уг номонд багтаахад их хувь нэмэр оруулсан байх. Энэ сэдвүүдийн талаар илүү их судалж, дэлгэрүүлэн мэдэж авах хүсэл маш их төрлөө. Бас Ринчен гуайн бичгийн хэв маягт нь их таалагдсан. За ингээд болоо доо гээд л хуудас эргүүлэхэд дахиад тааварлаагүй адал явдлууд байнга угтаж байлаа.
Profile Image for Baaska Baaska.
282 reviews11 followers
February 2, 2020
2 удаа эхлүүлж, 3 дахь дээрээ уншиж дуусгалаа. Анх удаа Чулуун зэвсгийн үеийн тухай түүхэн зохиол уншиж байгаа болохоор өмнөх уншсан зүйлсээс их өөр бас сонин байлаа.
Заан Залуудай гэх залуугийн хэрхэн Аавын бийд хүнтэй танилцаж, газар үзэж эрийн цээнд хүрч байгааг харлаа. Үйл явдлаас төсөөлөн харвал Сэлэнгэ мөрөнг даган Байгаль нуур хүрээд буцаж ирж байгаа болов уу гэж бодогдлоо.
Profile Image for Shinekhuu Tumurjav.
3 reviews
February 3, 2019
Ном бүхэн өөрийн гэсэн ид шидтэй, хүнд заавал олон зүйлийг бодогдуулдаг. Энэ бүтээл эхний хуудаснаас дуустал бариулсан сонирхол татсан ном. Цаг хугацааны аялалд яваад ирсэн дээ.
Profile Image for Gerelmaa Baatarchuluun.
11 reviews44 followers
October 29, 2016
Эмээ маань түүхийн багш хүн л дээ. Намайг аль 10 жилд байхад Заан залуудайг уншаарай гэж захиж байсан юм. Би гэдэг хүн 20 гарчихаад нэг уншлаа. 10 жилд балай философилог ахадсан ном уншиж дэмий эморч байхаар иймэрхүү сайхан уран зөгнөлт ч юм шиг, танин мэдэхүйн ч юм шиг, яруу сайхан бичлэгтэй, сонирхолтой ном уншиж байх минь яаав даа гэж амаа барив. Сайхан ном байна аа. Эмээдээ баярлалаа.
Profile Image for Saikhnaa Ch.
149 reviews24 followers
October 19, 2013
I'll Definitely read it again. Uil yavdald n xotlogdood yaraad unshaad duusgachixlaa. Galiin toloo temtsel gej goyo nom bdag bsan, terentei oiroltsoo ..
Profile Image for Erdenebileg Bor.
9 reviews12 followers
September 25, 2014
Судалгаа, харьцуулалт зэр��ийг хийж байж бичсэн болохоор маш сайн бүтээл болсон гэж бодож байна.
Displaying 1 - 14 of 14 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.