Hababam Sınıfı Uyanıyor

Hababam Sınıfı #4

by Rıfat Ilgaz, Turhan Selçuk (Illustrator)

Tulum Hayri, Güdük Necmi, Kalem Şakir, İnek Şaban, Domdom Ali, Çolak Hamdi, Kel Mahmut, Badi Ekrem, Hafize Ana ve diğerleri… İşte Hababam Sınıfı’nın unutulmaz kadrosu. Kendisi de uzun yıllar yatılı okullarda okumuş ve öğretmenlik yapmış olan Rıfat Ilgaz’ın anılarından yola çıkarak yazdığı Hababam Sınıfı ve bu sınıfın unutulmaz karakterleri, yıllardır yediden yetmişe herkesi kâh güldürdü kâh ağlattı. Yazar, eğitim sistemindeki bozukluğu, yöneticilerin ve eğitmenlerin halini, öğrencilerin bakış açısıyla anlattı bizlere. Öğretmenleri tarafından tembel, yaramaz, kopyacı diye suçlanan bu sınıfın parasız yatılı öğrencileri, aslında böylesi bir otoriter eğitim sistemine uyum sağlayamayıp kendilerini farklı yollarla ifade ettiler. Onların istedikleri, sevgi ve anlayıştan başka bir şey değildi. Bir türlü değişmek bilmeyen bu sistemle daha iyiye doğru mücadelenin sembolü olan Hababam Sınıfı’nda hepimizin ortak anıları var. Bu sınıf, hepimizin sınıfı…

Hababam Sınıfı Uyanıyor’da, edebiyat öğretmenleri Piyale İhsan’la başları dertte olan sınıf, bu sıkıntıdan kurtulabilmenin yollarını arıyor. Piyale İhsan öğrencilere ezberlemeleri için çok uzun ve zor bir şiir veriyor. Ayrıca, sınıfın bunu başaramayacağına ve kopyaya başvuracaklarına inanıyor. Ama bu Hababam Sınıfı… Her zamanki gibi el ele verip çok masum bir oyunla bunun da üstesinden geliyorlar.
Rıfat Ilgaz’ın Hababam Sınıfı romanından uyarladığı Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı, Hababam Sınıfı Baskında ve Hababam Sınıfı Uyanıyor adlı tiyatro oyunlarını okurken, kendinizi hiç yabancısı olmadığınız sınıfın şenlikli ortamında bulacaksınız…

Genres: Turkish Literature, Roman

121 pages, Paperback

First published January 1, 1972

About the author

Mehmet Rıfat Ilgaz, Türk şiir, roman ve öykü yazarı. Özellikle Hababam Sınıfı romanıyla tanındı. Hem yazılarında hem de kişisel hayatında toplumcu bir çizgi devam ettirdi. Türkiye’nin en çalkantılı siyasi dönemlerinde devam ettiği dergiciliği, aynı dönemdeki birçok yazar gibi, onun da adliye koridorlarında ve hapishanede zaman geçirmesine neden oldu. Oldukça üretken olan yazın hayatına şiirden mizah öykülerine, romandan çocuk kitaplarına birçok farklı alanda eser sığdırdı. Bir zamanlar toplatılan Karartma Geceleri eseri 2004 yılında 100 Temel Eser listesine girdi.

Reviews

[Mehmet]

Türler arası okuma gibi olmasa da pek çoğumuz gibi ben de bu hikayeyle yetmişli yılların ortasında çekilmeye başlanan; Ertem Eğilmez'in yönettiği Hababam Sınıfı filmleriyle tanıştım. Filmlerde içten, sıcak, samimi bir ortamda birbiriyle kaynaşmış; birbirlerini kusurlarıyla, iyi yanlarıyla seven bir grup öğrenci, onlara ebeveyn sıcaklığı ile yaklaşan, spesifik özellikleriyle öne çıkan öğretmenler ve okul idaresi etrafında gelişen olayların toplumun mizah anlayışına uygun biçimdeki olay ve durum komedisi yönü ve karakterlerin başarılı oyunculukları sayesinde filmler gerek sinema sanatında gerekse de kitlelerin gönlünde kendine silinmeyecek bir yer bulmuştu.

Bu filmlerin halkın sevgisini kazanmasındaki sebeplerin başında; izleyicinin bir manada kendisiyle filmdeki yaşanan olaylar veya tiplemeler arasında bir benzerlik; bir bağ kurabilmesi gelmişti. Lakin bu filmlerin kaynağı olan sözkonusu kitaplar için aynı şeyi söyleyemem.

Birbirine mersi diye teşekkür eden, Fransızca deyimler, sözler kullanan; bir Fransız koleji yahut da Fransızca ağırlıklı eğitim veren okulda geçen olaylarda karakterlerin; toplumun dokusundan filmlere nazaran daha uzak bir görünüş sergilemesine ilaveten;
a) Birbirinden kişilik olarak ayırt edilmelerinin çok güç olmaları;
b) Her birinin kişilik yönleriyle değil, daha çok fiziksel farklılıklarıyla tanımlanmaları ve akılda yer etmeleri, yazarın bu yönde fazlaca gayret göstermesi;
c) Metindeki eril hakimiyet, (Rıfat Ilgaz'ın diğer kitaplarında olduğu gibi)
d) 25. sayfada olduğu gibi; Hamit'in tiyatroları oynanmak için yazılmamıştır seviyesindeki tartışmaların karakterlere ağır kaçması, karakterlerin karikatürvari kimliklerinin Haşim'in şiirini yahut da Hamit'in tiyatrolarını tartışacak nitelikte olmaya zorlanmaları,
e) Tiyatro olmasından kaynaklı olarak olayların çok hızlı seyretmeleri ve okuyucunun dikkatini dağıtacak denli çabuk değişmeleri kitap için nezdimde menfi izlenimler bıraktı.

Bir dizi ilgi çekici anıyı bir potada eritmeye çalıştığını düşündüğüm kitabı yine de severek okuduğumu ifade etmeden geçemiyorum. Bu kitap, yalnızca Hababam Sınıfı'nın hikayesi değil. Kitaptaki her bir karakter, bir özelliğiyle bir yönüyle ön plana çıkıyor olsa da; aslında her birisi tam olarak bu özelliği yahut da bu yönü temsil ediyorlar. Tıpkı, Kel Mahmut'un kendisinde "Müdür Yardımcılığı"ndan ayırt edilemeyecek, bu unvanla iç içe geçmiş kişiliğiyle tüm "Müdür Yardımcılarını" temsil ediyor olması gibi.

Not: İnek Şaban'ın soyadının "Şenol" olduğunu öğrenmek de beni mutlu etti. Zira en karikatürvari karakterlerin başında gelen, Hababam Sınıfı ile özdeşleşmiş İnek Şaban bu kitapta silik kaldıysa da filmlerde benim aklımdan asla silinmeyecek bir karakterdi.

[Kerem Ozgenel · Rating 5 out of 5]

Filmini defalarca izledigim neredeyse sahne sahne ezbere bildigim Hababam Sinifi Uyaniyor'u tiyatro kitabi olarak okurken de oldukca keyif aldim..Kitabi anlatmaya gerek yok, mutlaka kitapliginizda yer almasi gereken bir klasik..

[Merve Şahin · Rating 5 out of 5]

Kütüphanede can sıkıntısına bulup okuduğum keyifli bir tiyatro kitabıydı. Daha önceden eminim herkes filmini izlemiştir. Rıfat Ilgaz döneminin eğitim sorunlarına ve gençlerin bakış açılarına tam anlamıyla hakimdi. Herkese tavsiye ederim. :)