Adolf Hitler was geen uniek verschijnsel. 'Hij was een typisch 20e-eeuwse politicus, die net als zijn volgelingen aan zijn ideologie een rechtvaardiging voor de meest extreme misdaden ontleende.'
Dit stelt historicus Willem Melching, Duitslandkenner aan de Universiteit van Amsterdam, in zijn buitengewoon heldere Hitler-biografie. Na de Tweede Wereldoorlog deden veel Duitsers alsof de nazi's uit de ruimte kwamen, de macht grepen en na een ongekend wrede oorlog 50 miljoen lijken achterlieten. Onzin, vindt Melching. Veel Duitsers stemden in de jaren dertig juist bewust op Hitler, omdat hij hun het herstel van het Duitse zelfrespect, geborgenheid in de volksgemeenschap, werkgelegenheid en een bescheiden welvaart beloofde.
Willem Frederik Bernard Melching (1954) is een Nederlands historicus.
Melching studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden en promoveerde in 1988. Sinds 1989 is hij als historicus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij heeft – veelal samen met Marcel Stuivenga – een aantal publicaties op zijn naam staan over de Europese geschiedenis. Zijn specialisatie is Duitsland. Daarnaast publiceert hij regelmatig essays, onder andere in het Historisch Nieuwsblad.
Veel kwam bekend voor omdat ik Melching's collegereeks over Totalitarisme al eens gevolgd had. Desondanks heel interessant, zaten ook dingen tussen die ik nog niet wist of vergeten was. Na het lezen van dit boek(je) vraag je je wel af wat je die zes jaar op vwo over de Tweede Wereldoorlog hebt geleerd. Om te beginnen zou de collaboratie van Nederlandse instituties (een mede schuldige aan het uitzonderlijk hoge sterftecijfer van de Nederlandse Joden van 73%. Het hoogst in West-Europa.) meer aan bod mogen komen. Ook zou de aantrekkingskracht van Hitler en zijn NSDAP beter uitgelegd mogen worden dan 'er was een heel hoge werkloosheid'. Minpuntje: er zit wel héél veel herhaling in van vrijwel identieke zinnen.
Een goede weergave van de opkomst en ondergang van Hitler. Over het algemeen goede aannames met nuances en kanttekeningen bij ontwikkelingen maar op enkele punten ontbreken deze juist. Al met al goed leesbaar, fijn geschreven en zeker een aanrader voor de semi-beginner in dit onderwerp (maar misschien niet voor de blanco beginner).
3,5 ster: korte en bondige Hitlerbiografie: politieke opkomst en militaire ondergang. Niet heel veel nieuws voor mij, wel worden enkele wijdverbreide mythes/aannames op heldere wijze ontkracht.
Ik vind dat de subtitel “opkomst en ondergang van een Duits politicus” de lading niet helemaal dekt. Het eerste deel gaat inderdaad over Hitler de politicus, en zit goed in elkaar. De tweede helft van het boek is toch vooral de tweede wereldoorlog in een notedop. Wel maakt Melching goed duidelijk dat de politicus Hitler qua militairstrateeg een prutser was. En door het succes van de Blitzkrieg begon hij er helemaal in te geloven. Rusland zou een eitje worden....
Het aardige van dit boek is dat er veel citaten in staan uit het dagboek van Joseph Goebbels (ook vertaald door Melching):
“Je moet ze voor voldongen feiten plaatsen. De anderen zullen heus niet de oorlog verklaren. En als ze schelden: watjes in de oren. [...] Versailles is uitgewist door een wet. We zijn dus weer een grootmacht. Dank aan de Führer, die alles stuurt en vormt.” (18 maart 1935)
“De Führer is een genie. Je hoeft hem alleen maar te volgen om de juiste weg te gaan. Niet zenuwachtig worden.” (20 september 1938)
Het eerste citaat doet me denken aan een andere grootmacht op dit moment....
Ik ben minder enthousiast over de opbouw van het boek. Het eerste deel is nog chronologisch maar daarna niet meer waardoor veel zaken worden herhaald.
Als je echt geïnteresseerd bent in de tweede wereldoorlog raad ik Antony Beevor’s De Tweede Wereldoorlog aan.
Goede uiteenzetting van de opkomst en ondergang van het Nazi regime maar ik had meer een biografisch verslag over Hitler zelf verwacht. Het eerste deel van het boek komt dit nog wel aan bod maar met name in de oorlogsjaren blijft de persoon Hitler wat op de achtergrond. Een goed boek en mooie inleiding met interessante inzichten voor iedereen die meer wil weten over Hitler en de tweede wereldoorlog.