De Rijn: Biografie van een rivier

by Hans Jürgen Balmes, Elbert Besaris (Translator)

De Rijn ontstond miljoenen jaren geleden in het midden van zijn huidige loop, waar zeekoeien zwommen in een tropische zee. Doordat de kustlijn langzaam naar het westen verschoof en het water stroomopwaarts een nieuwe loop vond, werd de rivier allengs langer. De Rijn herbergt nog steeds de oudste dieren van Europa, maar is vanaf de bron tot aan de delta inmiddels ook door mensenhanden gevormd. Geen enkele andere rivier is grens, verkeersader, vluchtweg en voedingsbron tegelijk.
Hans Jürgen Balmes treedt in de traditie van grote natuurschrijvers als Henry David Thoreau, Ralph Waldo Emerson, John Muir en Robert Macfarlane. Hij neemt ons mee op een reis langs de oevers van de Rijn, waar we dichters en schilders ontmoeten voor wie de rivier een inspiratiebron en soms zelfs een obsessie werd. We zien bijzondere bomen en dieren tot leven komen in zijn sublieme beschouwingen.
Balmes betovert ons met zijn onuitputtelijke stroom van verhalen en zijn stille overpeinzingen, die tot reflectie uitnodigen. Natuurschrijven op zijn best.

637 pages, Kindle Edition

Published June 15, 2023

Reviews

[J.R.A. Ortiens Stratzmann]

De Rijn is een boek dat echt in al z’n facetten over de rivier gaat: van de langzaam veranderende flora tot de bijbehorende veranderende dialecten, vogels, talen en geschiedenissen - maar ook: het gezamenlijke verhaal. Tot zo’n 150 jaar geleden reisde men liever via het water dan over het onoverzichtelijke land en dat heeft voor lange tijd ervoor gezorgd dat de Rijn veel meer was dan een handige handelsader tussen Basel en Rotterdam: hij vormde een ader voor een grensoverstijgende samenleving die het Europees denken op niet te onderschatten wijze heeft vormgegeven.

Ik moet toegeven: deze biografie van een rivier leest niet altijd gemakkelijk. Je moet eigenlijk niet alleen goed historisch kader hebben om alles op z’n plek te zetten, maar ook een aardige kennis paraat hebben om geologische, biologische, geografische en meteorologische termen te begrijpen. Opzoeken tussen het lezen door gaf ik na hoofdstuk 3 op. Hans Jürgen Balmes beschrijft zelf treffend hoe de mens maar moeilijk grip lijkt te krijgen op alle verschillende gezichten van deze rivier - dus een simpel boek is eigenlijk onmogelijk te schrijven over de Rijn. Ook de rivier zelf gaat niet recht door zee.