3 stars اکثر یا همه داستان های صمد بهرنگی در حوزه کودکان مربوط به قشر ضعیف، فقیر و روستایی جامعه ایران هست... او رسما با طبقه مرفه پدرکشتگی! دارد به طوری که در ابتدای برخی از داستان هایش، ضمن بدگویی از کودکان ثروتمند، قصه اش را تقدیم به کودکان کار و فقیر می کند، نه همه کودکان،، گویی اگر منِ کودک در یک خانواده ثروتمند به دنیا آمده ام حتما گناه کرده ام!!... معلوم نیست که این نفرت از طبقه مرفه حتی نسبت به کودکان این طبقه از کجا می آید....ظاهرا صمد بهرنگی به طور جدی تحت تفکرات سوسیالیسم هست و حتی کمونیسم( چون در برخی از مقالاتش به صنعت آمریکایی می توپد و به صنعت و علم شوروی می نازد) این میزان از ارادت او به کمونیسم جای تعجب است در حالی که حتما شاهد جنایت های استالین و پاک سازی های او بوده است... مگر اینکه در یک استنباط خوشبینانه قایل به طرفداری او از یک نظام سوسیال دمکراسی باشیم مشخصا او در بین داستان نویسان معاصر ، رتبه بالایی ندارد داستان های او عموما برگرفته از افسانه های قدیم آذربایجان هست و مقداری هم انعکاس دهنده فاصله طبقاتی که او هنگامی که معلم بوده کاملا آن را درک کرده،، او اجازه همه گونه بی قانونی به قشر فقیر را می دهد، از نظر او انسان فقیر می تواند مرتکب بی اخلاقی شود چون فقیر است یا چون معتقد است ( توهم دارد) که گروهی حتما حق او را خوروه اند بهترین داستان او قصه ماهی سیاه کوچولو هست که حقا و انصافا از بهترین داستان های کوتاه تاریخ معاصر ادبیات ایران هست
به نظرم صمد بهرنگي يكي از قهارترين داستان نويسان ايران به قلم ساده و روان است. در هر قصه اش نه كلمه اي عجيب، نه جمله اي سنگين كه هزاران ساعت ذهن را درگير كند، با اين حال با كلمات ساده و جملات روان خود، يك سبك زندگي خوب را به شما القا ميكند. در داستان هاي صمد شما هرگز از سادگي متن خسته نميشويد، بلكه در جست و جوي حماسه اي كه در پشت پرده ي آن جملات ساده است ،خواهيد بود. براي مثال يكي از ديالوگ هاي معروف ماهي سياه كوچولو: " من می خواهم بدانم که ، راستی راستی زندگی یعنی اینکه توی یک تکه جا ، هی بروی و برگردی تا پیر بشوی و دیگر هیچ ، یا اینکه طور دیگری هم توی دنیا می شود زندگی کرد؟؟؟" در تمامي قصه هاي صمد قالب مبارزه عليه حاكميت، آزاده خواهي حاكم است. كه به خواننده بي پروا بودن و شجاعت را در هر جمله اش يادآور ميشود. شايد رده ي سني داستان هايش براي كودكان باشد ولي بي شك بزرگسالان هم در حين مطالعه لذت خواهند برد.
حقیقتش تا "پسرک لبو فروش" بدون شک 5 ستاره رو میدادم. اما سه داستان آخر این جلد مثل مابقی داستان ها اونطور برام جذاب و دلچسب نبود. صمد بهرنگی با ادبیات کودکانه مباحث مختلف اجتماعی، اخلاقی، فلسفی، اعتقادی و ... رو معرفی و البته به چالش میکشه.
اگه بخواهید سریه به دهه 40 ایران و سبک زندگی و فرهنگ عامه مردم و به نوعی تفکراتشون، خوشی هاشون و دردها و رنجهاشون بزنید خوندن این کتاب بهتون کمک می کنه. اگر چه این کتاب مجموعه داستان هست و شاید برای سنین پایین اما درسهای تلخ و شیرین بزرگی میشه ازش گرفت.