Conversations with Allende: Socialism in Chile

by Régis Debray, Camila Vergara (Introduction), Ben Brewster (Translator)

On the 50th anniversary of the coup that overthrew Allende, a new edition of this classic text on Chile's socialist president

The election in Chile of the Marxist leader of the Socialist Party, Salvador Allende, to the presidency in October 1970 inaugurated a political situation unique in Latin America and of world-wide significance. Allende's Popular Unity coalition embraced Socialists and Communists and campaigned on an election programme of unprecedented radicalism – nothing less than the abolition of monopoly capitalism and imperialism in Chile.

In this book, Régis Debray, recently released from his Bolivian gaol, questioned President Allende about his strategy for socialism. These discussions ranged widely over the history of the workers’ movement in Chile, the strength of imperialism in Latin America, the experience of the first months of the Allende government, the role of the Chilean armed forces, Allende's personal background and friendship with Che Guevara, the seizure of land by peasants since the Popular Unity victory, and the international outlook of the new Chile.

In an introductory essay, Debray furnished an analysis of Chilean history and politics which situated Allende in the past and present of the country and explored the dynamics of the class struggle now unfolding there.

For this new anniversary edition, leading Chilean leftist scholar Camila Vergara has written a new introduction which appraises the book in the light of recent political developments in Chile.

Genres: History, Nonfiction

208 pages, Paperback

Published September 5, 2023

About the author

Intellectual, journalist, government official and professor. He is known for his theorization of mediology, a critical theory of the long-term transmission of cultural meaning in human society; and for having fought in 1967 with Marxist revolutionary Che Guevara in Bolivia.

Reviews

[Julian Worker · Rating 4 out of 5]

Salvador Allende was the 28th president of Chile from 1970 until his death in 1973.

This book is a record of two conversations President Allende had with the French Marxist philosopher Regis Debray in early 1971, the first in Santiago, the second in Valparaiso. The conversations cover regional history, geopolitics, and Allende's personal life. They include his visit to Cuba where he met Fidel Castro and Che Guevara.

As a democratic socialist committed to democracy, he has been described as the first Marxist to be elected president in a liberal democracy in Latin America. Allende's aim was to enact revolutionary reforms to upend the system from within, as referenced by Guevara's note to Allende in a book called The Guerilla War written by Guevara. The note said "To Salvador Allende, who is trying to obtain the same result by other means."

Of course, Allende was seen as a danger to "western interests" and his policies seemed to be popular with his people. When the possibility arose the Allende government might be increasing in popularity, Nixon, Kissinger, and the CIA backed a coup by General Pinochet in 1973 in which Allende passed away, almost certainly not by his own hand as is generally advertised.

[Ward · Rating 4 out of 5]

Achtergrond
Allende was de socialistische president van Chili van 1970 tot 1973. Hij is het meest bekend van zijn overtuiging dat in Chile de liberale democratische rechtsstaat en het revolutionair socialisme te combineren zijn. Daarnaast is hij bekend van het feit dat zijn coalitie van communistische, socialistische en sociaaldemocratische partijen de Chileense verkiezingen won en daarna door een extreemrechts complot, gesteund door de CIA, is gemarteld en is omgelegd.
Wanneer het over Allende gaat, gaat het eigenlijk altijd over die extreemrechtse staatsgreep door Augusto Pinochet in 1973. Pinochet en zijn mannen namen de macht over en martelden en vermoordden hun politieke tegenstanders (waaronder Chileense culturele iconen zoals dichter Pablo Neruda en folkartiest Víctor Jara). Allende zat tijdens deze coup ingebarricadeerd in het presidentieel paleis, dat uiteindelijk door Pinochets militie werd binnengedrongen. Allende zou zijn werkkamer niet levend verlaten.
Mensen besteden doorgaans veel meer aandacht aan deze coup dan aan Allendes regeerperiode, omdat het land onder de dictatuur die volgde de proeftuin werd voor het neoliberalisme. Ik wilde er echter achterkomen wat Allendes plannen voor Chili waren. Het was namelijk zijn visie voor het socialisme en de democratie die de CIA koste wat het koste in bloed wilde smoren, voordat het uit zou breiden naar de rest van Zuid-Amerika. Wat was zijn visie? Dat hoopte ik in dit boek te vinden.

Thematiek
In boek interviewt de Franse marxistische journalist Régis Debray “kameraad–president” Allende. Het boek kwam uit in 1971, enkele maanden na het aantreden van Allende. Een inleiding en een voetnotenapparaat bieden context over het eigenaardige Chili. De besproken onderwerpen in het interview zijn onder andere (1) de verhouding tussen de revolutionaire voorhoede en de arbeiders, (2) de spanningen tussen de burgerlijke rechtsprekende macht, de gemengde wetgevende macht en de marxistische uitvoerende macht, en (3) de constante aanslagen van rechts tegen de regering.
Het zijn interessante onderwerpen. Neem bijvoorbeeld die tweede. Allende steekt ontzettend veel tijd en energie in de legaliteit van zijn beleid. Maar wat doe je als het gehele wettelijke kader dat je erft, geschreven is om de belangen van de elite te beschermen? Zo wilde Allende banken nationaliseren, landbouwgrond herverdelen en mijnbouw in buitenlandse handen onteigenen. Een grote meerderheid van Chili’s primaire industrie was in handen van Amerikaanse oligarchen, die het land kaalplukten en de winsten naar de Verenigde Staten lieten lopen. Als je overtuiging is dat dit onrechtvaardig is, maar de grondwet staat het veranderen van de situatie niet toe, wat moet je dan doen? Wat doe je als de grondwet de kern van je beleid niet toelaat? Of wanneer het parlement dit alleen wil wijzigen op voorwaarde van onmogelijke herstelbetalingen aan de onteigenden?

Leninisme vs. orthodox marxisme
Waar ik eigen het meest door verrast was, was Allendes ideologie, zo bleek tijdens het lezen van dit interview. Als resultaat van mijn eigen beperkte voorstellingsvermogen, gevormd in een neoliberale wereld, was ik er vanuit gegaan dat Allende als lid van de Socialistische Partij, ergens tussen het communisme en de sociaaldemocratie in zou hangen. Dit kwam natuurlijk ook door zijn keuze de bestaande liberale grondwet en de representatieve democratie te respecteren. Ik verwachtte dat hij een radicalere variant was van het soort democratisch socialist dat je ook nog wel in de linkervleugel van de PvdA van de jaren ’70 kon vinden: het marxisme herbezinnend, solidair met China, Cuba en Vietnam, en arbeiderszelfbestuur in bedrijven aanmoedigend. Ik had verwacht dat Allende zo’n soort marxist was, maar veel dingen die hij in dit boek zegt, leunen eerder op leninistische fundamenten dan bijvoorbeeld op orthodox- of neo-marxistische ideeën. Typisch leninistisch is bijvoorbeeld het idee dat een voorhoede (lees een partij met een politiek-intellectuele elite) de revolutie top-down moet sturen. Dit in tegenstelling tot het orthodox-marxistische idee dat arbeiders zich van onderop moeten organiseren: directe democratie, massa-actie en arbeidersraden. Allende was veel meer een communist met de opvallende overtuiging dat in Chili de liberaal-democratische weg een stabiel resultaat zou opleveren.
Allendes internationale handelen getuigd ook wel van zijn gevoelde nauwe verwantschap met communisten. Hij was in China in 1953. Hij was in Cuba in 1959. Ik moet ook denken aan het feit dat Salvador een gesigneerd exemplaar van Che Guevara’s De Guerilla-oorlog had, met het opschrift “Voor Salvador Allende, die hetzelfde resultaat probeert te bereiken op een andere manier.” En wat dacht je van het staatsbezoek van Fidel Castro aan Chili in 1971, waarbij Allende van Castro een cadeau kreeg: een AK-74 met de inscriptie: “Aan mijn geliefde en dierbare vriend Salvador, van je wapenbroeder.” Dit was overigens niet willekeurig een wapen. Allende weigerde de arbeidersklasse te bewapenen: Castro vreesde dat door die weerloosheid Allendes verdiensten met geweld ongedaan zouden worden gemaakt. Hetgeen dus ook gebeurde.
Oké, dus wat leren we nou van deze geschiedenis?

Lessen?
Onze situatie is totaal anders dan die van Chili in 1970. Onze economie is bijvoorbeeld niet grotendeels in handen van buitenlands kapitaal. Toch? Nou ja, ongeveer alle Nederlandse kranten zijn in handen van twee mediaconglomeraten die niet in Nederland zitten. En je hebt natuurlijk nog het gegeven dat wij voor onze digitale technologie maandelijks miljarden afdragen aan de Amerikaanse opperheren. Dus helemaal onvoorstelbaar is die Chileense situatie het ook weer niet, maar toch anders. Waarschijnlijk gaat de Chileense les dus wel op dat wanneer je socialisme via de democratische weg aan het bereiken bent een extreemrechtse elite ondersteund door de Amerikanen je om komt leggen. Maar dat wisten we al uit vele andere geschiedenissen, zoals Vincent Bevins’ The Jakarta Method. Wat misschien wel een interessante les is, is dat we moeten nadenken over een grondwet die hoort bij het socialisme. En dan mag dat socialisme best andere eigenaardigheden hebben dan Allende nodig zag voor Chili in de jaren ’70. Maar hoe zorgen we dat onze grondwet onze waarden en doelen bevorderd: de planeet redt en ons redt van oligarchische overheersing? Wat zijn de socialistische checks and balances om humanistische vrijheden, sociaaleconomische gelijkheid en een leefbare planeet te waarborgen? En als we dat dan weten, kunnen we dan van Allende leren hoe we de verkiezingen kunnen winnen? Dan blijft daarna alleen nog het ingewikkelde vraagstuk van de gewelddadige heersende klasse over, die opeens niet meer zo "liberaal" is wanneer we op het punt van onteigenen staan.

[Jesus Hills · Rating 3 out of 5]

Allende's Chile is one of the biggest what-ifs in Latin American politics. It’s tricky to pin down where Allende falls since he was assassinated before his vision was achieved. I wanted to read this book because of my hatred for Milton Friedman, who, although he did not pull the trigger, I believe is largely responsible for creating Pinochet's nightmare dictatorship. The interviews conducted with Allende couldn't have predicted Pinochet's coup (although Allende concedes that there is a possibility of a military coup if his plans don't go exactly as planned). Still, they shed some light on his ideas and ideals. The benefit of hindsight helps to extrapolate where Allende might have gone wrong, but hearing his beliefs in his own words is nonetheless valuable as a primary source for a critical time in Latin American politics. I will concede that I approached this book with some skepticism, as it reads at times like propaganda and an attempt at cult-making. The bias is clear, and thinking otherwise would be willfully ignorant.

The commentary and background information were invaluable in providing an appropriate amount of background information and Chilean history (with a Marxist bent) to concretely establish a context for Allende's ascendancy. I couldn't help but see similarities between Allende's Chile and the United States of the last 25 years. If anything, this is a thought-provoking treatise on Socialism, its values, and possible ways to change a capitalist society from within. The text also serves as a cautionary tale of the fragility and dangers of counter-leadership. I was disappointed to have my opinions of Allende remain essentially unchanged, and, like most people, I am left with the eternal question of what could have been had Allende lived to complete his vision.

[Pablo Paniagua Prieto · Rating 4 out of 5]

A very informative and pleasant interview at Salvador Allende, in which you can get a quick glimpse at his Marxist view.

[Matthew O'Brien · Rating 3 out of 5]

a good little book about socialism in Chile. especially interesting considering allende proved that socialism can't just he voted in as he was murdered by the CIA after about 4 years leading chile

[Assad Khan · Rating 5 out of 5]

Interesting dissection of the thoughts of a successfully elected democratic socialist ultimately uprooted by the American Empire through imperialism and destabilisation as a natural consequence of capitalism. Interesting to read about his thoughts, response to critiques and relationships with other South-American leaders at the time.