Schrijfwijzer

by Jan Renkema

De taal verandert, en de schrijfwijzer verandert mee. Daarom verschijnt nu een volledig herziene editie van het handboek voor iedereen die wel eens schrijft, van e-mails en rapporten tot complete boeken.

In 1979 verscheen de Schrijfwijzer voor het eerst. Het boek werd direct een bestseller en is dat gebleven. Er zijn maar liefst 450.000 exemplaren verkocht. Eindelijk een handboek dat antwoord geeft op vragen waarmee iedereen worstelt, omdat gewone taalboeken het laten afweten. Het Nederlands is immers meer dan een verzameling grammaticaregels. Hoe schrijf ik zó dat de lezer niet afhaakt? Wat is de functie van de puntkomma? Hoe schrijf ik overzichtelijke zinnen? En natuurlijk ook 1001 taalkwesties, zoals hen-hun, e-mailetiquette, de tussen-n, enzovoort. Helder, eenvoudig en ondubbelzinnig: dit boek geldt tot de dag van vandaag als het kompas voor schrijvend Nederland en Vlaanderen.

In deze vijfde editie krijgen de nieuwste taalkwesties een plaats, zijn de voorbeelden gemoderniseerd, is er nadrukkelijk ruimte voor het digitale schrijfproces en is er meer aandacht voor stijlverschillen. Alles is gevat in een handzaam boekwerk met toegang tot een gloednieuwe website, met veel extra onderdelen: een videokennismaking, de taalvragentop 33, het verwarwoordenboek (bloot-naakt, plaats-plek, vleien-vlijen, enzovoort), tekstanalyses en 101 stijloefeningen met uitgebreide toelichting op de antwoorden.

www.schrijfwijzer.nl / www.schrijfwijzer.be

Genres: Nonfiction, Reference, Language, Writing

590 pages, Hardcover

First published January 1, 1979

Reviews

[Tim · Rating 4 out of 5]

Schrijfwijzer richt zich eigenlijk hoofdzakelijk op schrijvers van allerhande (professionele) teksten - en eerlijk gezegd, iedereen schrijft, of het nu een brief, een verhaal, een artikel, een rapport of eender wat is -, maar evenzeer op de liefhebber van de Nederlandse taal, die zijn/haar kennis wenst op te frissen of bij te schaven.

Het boek is ingedeeld in verschillende hoofdstukken, die elk een bepaald aspect behandelen (grammaticaal of spelling), en zo opbouwen naar een volgend deel. Echter, je kan gelijk welk hoofdstuk raadplegen als je specifieke info wenst.

Bovendien bevat het boek een code waarmee je volledige toegang krijgt tot de website ofwel Schrijfwijzeracademie (www.schrijfwijzer.be of .nl), waar je o.a. niet in het boek opgenomen informatie kunt raadplegen, alsook de theorie aan de praktijk toetsen d.m.v. oefeningen.

Samengevat: een sterk aanbevolen naslagwerk!

[Jan · Rating 4 out of 5]

Niet voor niets is dit boek als standaardwerk beschouwd over de praktijk van teksten schrijven. Het is leerzaam, bruikbaar en prettig leesbaar.

[Ans Schapendonk · Rating 1 out of 5]

In augustus 2012 ontnam Jan Renkema mij het woord tijdens de Algemene Vergadering van het IVN-congres dat gesubsidieerd wordt door de Nederlandse Taalunie. Ik legde hier uit dat er naast de drie bekende P-, T- en K-rijtjes nog een vierde W-rijtje bestaat dat ik ontwikkelde nadat ik in Taal als mensenwerk van Nicoline van der Sijs las over het belang dat lijfarts Goropius Becanus hechtte aan de consonant w. Ik vertrok uit de vergadering waarna er talloze boeken van professoren in de taalkunde verschenen die een heel andere strekking kenden dan voorheen. Men had mijn mails ontvangen en mijn publicaties sinds 2013 (Research Gate) gelezen over hoe je begrippen als detractio, adjectio, metathesis, permutatio en delivery moet interpreteren. Bovendien begreep men eindelijk dat klinkers alfabetisch helixen, waardoor klankverschuivingen in hen en hun, enclitische veranderingen in ‘m of d’r verklaarbaar werden. Dat hun of ‘m als onderwerp in een zin kan verschijnen, blijkt helemaal niet fout omdat dit soort syntactische veranderingen een logisch gevolg zijn van de natuurlijke klankverschuiving, die door alle ‘gerenommeerde’ taalkundigen ‘klankverloedering’ wordt genoemd. Dat een Jan Renkema in deze zesde druk van Schrijfwijzer het opeens over ‘schoonheid’ van taal heeft in plaats van over fouten die de toon zetten in alle vorige drukken van zijn publicaties heeft te maken met het hernieuwde inzicht dat hij eindelijk verwierf na het lezen van mijn publicaties (isbn punt de) die tot op de dag van heden worden genegeerd. Na 2012 verscheen het Verwarwoordenboek van Renkema dat in de Schrijfwijzer is opgenomen. Met behulp van de klankhelix kan men die ‘verwarring’ eenvoudig verklaren en daarom vindt men in de meeste nieuwe methoden over taal digitale toevoegingen die alleen met speciale codes toegankelijk zijn. Waarom? Omdat lezers dan pas geïnformeerd worden over de methode van de klankhelix die Jan Renkema nooit is opgevallen omdat hij nul verstand had van wat klankverschuiving inhoudt. In deze laatste editie van de Schrijfwijzer is een heel team betrokken onder wie ook Marc van Oostendorp die ook al in 2012 op de hoogte was van het feit dat woorden van achteren langer worden (adjectio) en van voren oplossen (detractio) waardoor talen vanzelf verdwijnen, terwijl er nieuwere voor in de plaats komen. De klankhelix stuurt de mens en niet omgekeerd. Nu taalkundigen dit ook beseffen, zouden ze werkelijk eens hun gezond verstand moeten gebruiken bij het schrijven van ‘hun’ teksten, want leugens komen altijd aan het licht. In augustus 2025 plant het IVN een colloquium in Brussel. Wie weet wordt Renkema hier geconfronteerd met de eigenlijke oorzaak van zijn plotselinge ‘ommekeer’ over het zogenaamde foutieve gebruik van ‘hun hebben’!

[Matthieu Wegh · Rating 3 out of 5]

? Ik denk dat ik dit boek gebruikte bij de afronding van mijn scriptie voor mijn studie voor registeraccountant. Ik heb thuis een eerdere druk uit 1995...dus voor de laatste spellingsherziening..
🤔 Ik gebruik dit boek als naslagwerk. De laatste keer heb ik het gebruikt om iets op te zoeken over alinea's en over literatuurverwijzingen. Het is een handig naslagwerk met duidelijke uitleg.

MW 10/3/22