Maar een storm waait uit het paradijs

by Walter Benjamin

Benjamins reputatie als meester van het essay en als radicale cultuurcriticus wordt de laatste jaren in brede kring erkend. De hier bijeengebrachte essays laten de lezer kennismaken met de diepste denkmotieven van Walter Benjamin.

Vanaf het vroegste begin van zijn denken zijn taal en geschiedenis de centrale categorieën. Heel zijn werk, de cultuur-, maar niet minder de literatuurkritiek, steunt op de door hem geconstrueerde spanningsverhouding tussen deze beide begrippen.

Benjamin die terzijde van alle stromingen dacht, beoefende een reddende kritiek. Hij wilde de overweldigde, sprakeloos geworden, onder de wielen van va de vooruitgang geraakte brokstukken van de geschiedenis denkend redden. Hij wilde de vooruitgang onderbreken, want 'dat het zo verder gaat, is de catastrofe'.

Genres: Philosophy, Essays, History

175 pages, Paperback

First published January 1, 1996

About the author

Walter Bendix Schönflies Benjamin was a German Jewish philosopher, cultural critic, media theorist, and essayist. An eclectic thinker who combined elements of German idealism, Romanticism, Western Marxism, Jewish mysticism, and neo-Kantianism, Benjamin made influential contributions to aesthetic theory, literary criticism, and historical materialism. He was associated with the Frankfurt School and also maintained formative friendships with thinkers such as playwright Bertolt Brecht and Kabbalah scholar Gershom Scholem. He was related to German political theorist and philosopher Hannah Arendt through her first marriage to Benjamin's cousin Günther Anders, though the friendship between Arendt and Benjamin outlasted her marriage to Anders. Both Arendt and Anders were students of Martin Heidegger, whom Benjamin considered a nemesis.
Among Benjamin's best known works are the essays "The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction" (1935) and "Theses on the Philosophy of History" (1940). His major work as a literary critic included essays on Charles Baudelaire, Johann Wolfgang von Goethe, Franz Kafka, Karl Kraus, Nikolai Leskov, Marcel Proust, Robert Walser, Trauerspiel and translation theory. He also made major translations into German of the Tableaux Parisiens section of Baudelaire's Les Fleurs du mal and parts of Proust's À la recherche du temps perdu.
Of the hidden principle organizing Walter Benjamin's thought Scholem wrote unequivocally that "Benjamin was a philosopher", while his younger colleagues Arendt and Theodor W. Adorno contend that he was "not a philosopher". Scholem remarked "The peculiar aura of authority emanating from his work tended to incite contradiction". Benjamin himself considered his research to be theological, though he eschewed all recourse to traditionally metaphysical sources of transcendentally revealed authority.
In 1940, at the age of 48, Benjamin died by suicide at Portbou on the French Spanish border while attempting to escape the advance of the Third Reich. Though popular acclaim eluded him during his life, the decades following his death won his work posthumous renown.

Reviews

[Jeroen Vandenbossche · Rating 3 out of 5]

Deze bundel bevat een erg bont allegaartje van essays. Sommigen, zoals het opstel over het surrealisme uit 1928, zijn terecht uitgegroeid tot echte klassiekers. Anderen zijn allicht veel minder bekend bij het grote publiek.

Waarom net deze teksten werden geselecteerd door de samenstellers van de bundel is niet duidelijk. Het gaat inderdaad steeds over opstellen over taal en geschiedenis zoals de ondertitel aangeeft maar geldt dat niet voor haast alles wat Benjamin schreef?

Omdat de teksten ook uit heel verschillende periodes zijn geplukt vertoont de bundel weinig samenhang. Benjamins schrijven is notoir divers en enige duiding van hoe zijn denken en schrijven evolueert doorheen de tijd en hoe de verschillende themata in zijn werk met elkaar in verband staan was dan ook op zijn plaats geweest. Of de niet geïnitieerde lezer veel wijzer zal zijn na de lectuur van deze heel verschillende opstellen durf ik te betwijfelen.

Dat gezegd zijnde is het uiteraard geen slechte zaak dat tenminste een aantal Benjaminopstellen in Nederlandse vertaling beschikbaar zijn. Die vertalingen lezen overigens erg vlot.

[Tim Verleg]

Ik vond dit erg lastig om te lezen. Het ene essay was dan wel weer toegankelijker dan het andere. En die waren zeker goed. Een essay heb ik moeten afbreken omdat ik er gewoon echt niet doorheen kwam. Als je een toegankelijkere Benjamin wilt lezen, raad ik voor nu zijn essay aan over het kunstwerk in het tijdperk van technische reproduceerbaarheid of de auteur als producent. Zelf kijk ik uit naar zijn grote Arcades Project

[Aad Kamsteeg · Rating 5 out of 5]

Vooral de essays over het begrip van geschiedenis zijn adembenemend (en op een merkwaardige manier ook heel poëtisch). Vandaar dat de titel van deze bundel ook heel toepasselijk is.
Doe ook vooral “Ervaring en Armoede” heel actueel.