"Bizim kuşak 60'lı yaşlara tırmanmaya başladı. Şimdi her şeyi daha sakin ve daha nesnel değerlendirmek mümkün...
Biz 68'liler, tarihin çok özel döneminde yaşamış bir kuşağın üyeleri olarak hep özel kaldığımızı düşündük. Dünyanın neresine gitsem, Türkiye'yi terk edip yadellerde yaşamak zorunda kalmış mücadele arkadaşlarıma rastlıyorum. Birçoğu ülkemizin demokrasi ve özgürlükler yolunda gelişmesine parlak beyinleri ve enerjileriyle katkıda bulunabilecekken, bir kıyıda sıkışıp kalmışlar.
Türkiye'deki 68'lilerin çoğu hâlâ yaşamımızın önemli ve etkin bir parçası olmayı sürdürüyorlar.
İsyan yıllarının heyecanlı günlerinden bir tutam anıyla seslenmek beni hâlâ mutlu ediyor..." -Oral Çalışlar-
12 Eylül'den sonra TİKP yöneticisi, illegal TİİKP üyesi, Günlük Aydınlık Gazetesi Yayın Yönetmeni olarak cezaevine giren Oral Çalışlar'ın 1988 yılında, 68'in 20 yılında yazdığı anı kitabı. 68'in önemli bilinen isimleri hakkında kısa kısa anılar, hatırlatmalar içeren bir kitap.
Benim okuduğum versiyon 2008 yılında yeniden basılmış. Oral Çalışlar aradfan geçen yıllarda oldukça yoğun bir ideolojik dönüşüm geçirmiş. Kitabı yazdığı yıllarda hala Perinçek liderliğindeki Aydınlık hareketinin içinde ve önemli isimlerinden birisi... Cezaevinden çıktıktan sonra giderek fikir değiştirecek, önce ulusalcı olacak sonra cemaatçi liberalliğe yönelecek, bambaşka bir pozisyon tutacak. Bu kitaba ve anılarına da yansıyacak. Önsözünde yazdığı gibi kitabı her okuduğunda geçmişten ne kadar farklı düşündüğünü gördüğü için anılarında hakkında yazdığı isimler üzerine yorumlarını elden geçirmiş.
Bu da demek oluyor ki kitabın ilk baskısını bir yerden bulup, karşılaştırmalı olarak okumak gerekiyor.
What I have read was the 2nd edition (August 1989), identical to the 1st edition (July 1988), named "68' başkaldırının yedi rengi". A 3rd edition (1990) was also published (up to this all by Milliyet Yayınları). 4th ed. (1998) was published by Aralık, 5th [revised] ed. (2003) by Gendaş, 6th ed. (2008) by Güncel, and since 7th ed. (2011) by Everest.
As him stating in 5th ed., his memoirs were biased with the views of political movement he was affiliated with. I had no chance to read later ones, so I don't know if he changed his language, but it doesn't matter since what caused a stir in political circles was the one published by Milliyet, thus I was clear in mind with reading it (of course, if I will have another chance, I will try to read last edition to see the changes).
The edition I have read, as I said, had created a stir in political circles at that time, and several responses were given to it. So, for example, I can't say that parts about Kaypakkaya, Altınoğlu etc. were objective (tho I won't debate if it was honest, since it has no way to correctly prove in it). However, as a selection of portraits, it's worthy of reading, especially because of some details.
Long story short, not something long, and would like to see a more through memoirs regarding pre-1971 period, however this one is ok too.
Türkiye 68'inin homojen bir yapıdan ziyade, anti-emperyalist uyanışın içinde barındırdığı farklı küçük-burjuva ve proleter eğilimlerin bir sentezi olduğunu gösteren belgesel niteliğinde bir çalışmadır. Çalışlar, dönemin gençlik önderlerinin tanıklıkları üzerinden, devrimci romantizmin pratik siyasete nasıl tahvil edildiğini resmeder. Ancak eser, dönemin eylemselliğini merkeze alırken, hareketin teorik sınırlarını ve işçi sınıfı ile kuramadığı organik bağı analiz etmekte yetersiz kalmaktadır. Yine de, yakın tarihimizdeki en büyük anti-faşist/anti-emperyalist gençlik dalgasını içeriden anlamak için okunması gereken bir başlangıç metnidir.