Το συγκεκριμένο βιβλίο μού το έκαναν δώρο (για τη γιορτή μου, που κάποιοι φίλοι μου εδώ μέσα την ξέχασαν εντελώς!) και - τι ωραία έκπληξη, τι υπέροχη χειρονομία - στην πρώτη σελίδα του είχε την εξής ιδιόχειρη αφιέρωση του συγγραφέα: «Στον επίμονο αναγνώστη Ηλία». Το «αναγνώστης» (προφανώς όχι με τη χριστιανική έννοια της λέξης) μου άρεσε, το «επίμονος», που δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι μου ταιριάζει, μου άρεσε επίσης, οπότε, οι οιωνοί έδειχναν άριστοι από την πρώτη κιόλας σελίδα.
Επιβεβαιώθηκαν, το λοιπόν, οι προσδοκίες μου; Και ναι και όχι. Ο Νίκος Δαββέτας είναι άριστος τεχνίτης της γλώσσας και ομολογουμένως ένας από τους πιο σημαντικούς νεότερους πεζογράφους μας. Στην Εβραία Νύφη ακολουθεί έναν μάλλον μοντέρνο τρόπο αφήγησης, με πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις, όχι μόνο των δύο κεντρικών ηρώων του μυθιστορήματος (της Νίκης και του συντρόφου της δημοσιογράφου), αλλά και τρίτων προσώπων που συνδέονται, είτε απευθείας μαζί τους, είτε με τα πιο οικεία τους πρόσωπα, και εισφέρουν τα δικά τους βιώματα σε μια ιστορία που από το παρόν εύκολα μεταπηδά στο παρελθόν και τανάπαλιν.
Είναι αυτό το παρελθόν που στοιχειώνει τους κεντρικούς ήρωες του μυθιστορήματος του Νίκου Δαββέτα, και περισσότερο από όλους τη Νίκη, ένα παρελθόν που συνδέεται κυρίως με το πρόσωπο του πατέρα της και τον σκοτεινό ρόλο που διαδραμάτισε αυτός στις (έτσι κι αλλιώς σκοτεινές) περιόδους της κατοχής και του ολοκαυτώματος, του εμφυλίου πολέμου και της χούντας των συνταγματαρχών. «Είμαι οι ήττες του πατέρα μου» είπε κάποτε ο Πασκάλ Μπρυκνέρ και τη φράση του αυτή πολύ εύστοχα επικαλέστηκε ο Νίκος Δαββέτας για να μιλήσει για την Εβραία Νύφη που επανεκδόθηκε πρόσφατα κάτω από καινούργια εκδοτική στέγη.
Αλλά ήρθε η ώρα να επισημανθεί τι ακριβώς δεν “δούλεψε” στην Εβραία Νύφη, τουλάχιστον όσον αφορά τη δική μου εντύπωση αμέσως μόλις ολοκλήρωσα την ανάγνωσή της. Καταρχάς, οι πλείονες αφηγητές και οι διαφορετικοί αφηγηματικοί χρόνοι και χώροι (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βερολίνο), παρότι δεν προκαλούν σύγχυση στον αναγνώστη, νομίζω πως τελικά επιδρούν αρνητικά όσον αφορά τη δραματική ένταση και κορύφωση του έργου. Κι έπειτα, η ανορεξική Νίκη, που τιμωρεί το δικό της σώμα για τα αμαρτήματα ενός άλλου (του πατέρα της), με το τόσο οδυνηρό οικογενειακό παρελθόν και το εξίσου προβληματικό παρόν, είναι ένας χαρακτήρας που συμπαθείς, καταλαβαίνεις, αλλά δυσκολεύεσαι να συνδεθείς μαζί του, και το ίδιο συμβαίνει και με τον έτερο κεντρικό ήρωα του μυθιστορήματος. Εν τέλει, οι πολλές παράπλευρες ιστορίες σε συνδυασμό με μια κάπως ατελή περιγραφή της σχέσης του ζευγαριού Νίκης – δημοσιογράφου, απομαγεύουν τον αναγνώστη σ’ ένα μυθιστόρημα από το οποίο περίμενα και ήθελα περισσότερα.
3,5 αστέρια, ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Νίκο Δαββέτα για την αφιέρωση και μια υπόσχεση ότι, μετά τη Λευκή Πετσέτα στο Ρινγκ και την Εβραία Νύφη, θα διαβάσω καθετί άλλο δικό του.