Khoảng vài năm trở lại đây nếu quan tâm và thường đọc về khoa học sức khỏe thì chắc chắn bạn sẽ bắt gặp cụm từ Tế bào gốc không dưới một lần. Tuy nhiên, luôn có một rào cản trong việc tìm hiểu kỹ hơn về khái niệm này, ví dụ như Khoa cũng từng cảm thấy công nghệ này tương đối cao siêu và xa vời để mình có thể ứng dụng ngay, xa vời cả về tài chính lẫn mức độ phổ biến. Vậy thì, Tế bào gốc và những ứng dụng của nó có thật sự quá xa vời hay không? Và liệu có nên dành thời gian tìm hiểu kỹ hơn về nó hay không? Cuốn sách Tế bào gốc của Paul Knoepfler có thể cho bạn một vài góc nhìn đấy.
Khi mới tiếp cận với cuốn sách, mình đã sẵn sàng tâm lý đây khả năng là một cuốn sách khá hàn lâm của một nhà nghiên cứu Tế bào gốc cho đến khi biết rằng ông bắt đầu có cảm hứng viết cuốn sách này vào năm 2010, một năm sau khi chính ông cũng trải qua căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Vì vậy, ông không chỉ đúng ở góc độ một nhà nghiên cứu, mà còn ở góc độ của một bệnh nhân ung thư, đối mặt và vượt qua nó, điều đó khiến cho nội dung của cuốn sách gần gũi và dễ tiếp cận hơn với số đông công chúng. Bởi lẽ, toàn bộ lĩnh vực tế bào gốc thực sự bắt nguồn từ các nghiên cứu về ung thư. Mình cũng phải công nhận một điều sau khi đọc rất nhiều sách khoa học, những chuyên gia hiểu rõ về lĩnh vực của họ, dù họ có là chuyên gia thực chiến hay nghiên cứu gia thì họ vẫn có thể diễn giải những thứ cực kỳ phức tạp thành dễ hiểu với đối tượng mà họ nhắm tới.
Quay lại nội dung của cuốn sách, tế bào gốc (stem cells – SC) hiện là keyword rất hot trong lĩnh vực y tế sức khỏe và đặc biệt là thẩm mỹ với hình ảnh được khắc họa như có thể trị được bách bệnh hoặc là một chén thánh để chống lại sự lão hóa. Tuy nhiên, Tế bào gốc chẳng phải là một thực thể cao siêu nào cả, nó gắn liền về đời sống của chúng ta từ khi chúng ta chỉ mới là một hạt đậu trong tử cung của mẹ cho đến việc những vết trầy tự lành, những cái xương gãy tự liền đến lớp da chết mà chúng ta loại bỏ hằng ngày. Chúng có liên quan đến việc tóc bạc, da nhăn, hói đầu hay cơ bị nhão khi về nhà không? Cuốn sách sẽ mang đến cho bạn đọc các khái niệm cơ bản về tế bào gốc để chúng ta hình dung một cách dễ hiểu về bản chất, vai trò và cách thức tế bào gốc thực hiện vai trò đó với cơ thể của mọi sinh vật.
Paul giới thiệu cho chúng ta bốn loại tế bào gốc kèm theo đặc điểm cũng như ưu nhược điểm của chúng; sau đó là bốn liệu pháp tế bào gốc và thú vị nhất đối với mình về mặt mô tả là phần “chuyến tham quan vào bên trong tế bào gốc” và “một ngày trong vòng đời của tế bào gốc” – phải công nhận khả năng liên tưởng hình ảnh của tác giả là cực kỳ cuốn hút và thú vị, chẳng hạn như mô hình gia đình tế bào gốc gồm tế bào gốc nội sinh, tế bào gốc trong phòng thí nghiệm ví như thú cưng được thuần hóa và tế bào gốc ung thư nhưng một đứa con hư lạc loài của gia đình.
Một trong những phần khó nắm bắt nhất là những bộ luật, quy định liên quan đến lĩnh vực tế bào gốc tại Mỹ bên cạnh những khó khăn trong công tác nghiên cứu cũng như những bê bối trong lĩnh vực này từ vấn đề tài chính đến chất lượng sản phẩm và những tuyên ngôn lệch lạc của ngành công nghiệp thẩm mỹ bất hợp pháp. Tuy nhiên, với mục tiêu đưa kiến thức tế bào gốc đến đại chúng vừa để phát triển nghiên cứu vừa để bảo vệ cộng đồng, tác giả dành nhiều phần trong cuốn sách để hướng dẫn bệnh nhận đọc các báo cáo nghiên cứu cũng như nguồn thông tin uy tín về tế bào gốc, những câu hỏi nên đặt cho bác sỹ và những lưu ý khi sử dụng các dịch vụ thẩm mỹ liên quan đến tế bào gốc.
Cuốn sách được hoàn thành cách đây cũng gần 10 năm rồi và lĩnh vực này là một lĩnh vực phát triển rất nhanh, do đó chắc chắn đã có rất nhiều cập nhật về lĩnh vực này trong thời gian qua. Tuy nhiên, mình vẫn nghĩ đây là cuốn sách bổ ích nếu bạn muốn bước đầu tìm hiểu tế bào gốc hoặc đơn giản là bạn thích nghiên cứu về sức khỏe cơ thể hoặc bạn làm trong lĩng vực sức khỏe thẩm mỹ chẳng hạn.
=======================================================
- Đây không phải là loại dược phẩm thông thường, với dược phẩm thông thường bạn có thể dừng uống thuốc và các hóa chất sẽ biến mất, nhưng một khi nhận tế bào gốc, trong suốt phần đời còn lại bạn sẽ luôn mang các tế bào này và chịu tác dụng của chúng trong cơ thể
- Bước ngoặt tế bào gốc (khoảng 30 - 40 tuổi): số lượng tế bào gốc trong cơ thể không còn ổn định ở mức độ cân bằng của một cơ thể trưởng thành nữa, chúng bắt đầu giảm vì quá trình tự tạo mới bắt đầu tụt dốc. Việc suy giảm tế bào gốc ở các cơ quan làm cho các cơ quan này bị lão hóa về mặt sinh học
- Nhiệm vụ đầu tiên của tế bào gốc là giúp cho cơ thể chúng ta lớn lên. Khi trưởng thành chúng chỉ kích thích các cơ quan và mô phát triển vừa đủ để duy trì cân bằng sinh lý và sửa chữa các tổn thương. Tế bào ung thư thực sự chỉ làm một việc cũng là kích thích mô tăng trưởng nhưng không theo chuẩn mực hay giới hạn nào. Tế bào gốc thúc đẩy sự tăng trưởng có kiểm soát còn tế bào ung thư thúc đẩy sự tăng trưởng không có kiểm soát
- Toàn bộ lĩnh vực tế bào gốc thực sự bắt nguồn từ các nghiên cứu về ung thư.
- Cái tế bào gốc nội sinh bình thường cũng có họ hàng các tế bào ung thư những thành phần khác trong tế bào và bộ di truyền ngoại mã của tế bào gốc và tế bào ung thư tương đồng