Erri De Luca nous offre ici un puissant récit d’initiation où les problématiques de la langue, de la justice, de l’engagement se cristallisent à travers sa plume. Arrivé à l’« âge d’archive », il parvient à saisir avec justesse et nuances la mue de l’enfance, et ainsi explorer au plus profond ce passage fondateur de toute une vie.
« À travers l’écriture, je m’approche du moi-même d’il y a cinquante ans, pour un jubilé personnel. L’âge de dix ans ne m’a pas porté à écrire, jusqu’à aujourd‘hui. Il n’a pas la foule intérieure de l’enfance ni la découverte physique du corps adolescent. À dix ans, on est dans une enveloppe contenant toutes les formes futures. On regarde à l’extérieur en adultes présumés, mais à l’étroit dans une taille de souliers plus petite. » Comme chaque été, l’enfant de la ville qu’était le narrateur descend sur l’île y passer les vacances estivales. Il retrouve cette année le monde des pêcheurs, les plaisirs marins, mais ne peut échapper à la mutation qui a débuté avec son dixième anniversaire. Une fillette fait irruption sur la plage et le pousse à remettre en question son ignorance du verbe aimer que les adultes exagèrent à l’excès selon lui. Mais il découvre aussi la cruauté et la vengeance lorsque trois garçons jaloux le passent à tabac et l’envoient à l’infirmerie le visage en sang. Conscient de ce risque, il avait volontairement offert son jeune corps aux assaillants, un mal nécessaire pour faire exploser le cocon charnel de l’adulte en puissance, et lui permettre de contempler le monde, sans jamais avoir à fermer les yeux. Erri De Luca nous offre ici un puissant récit d’initiation où les problématiques de la langue, de la justice, de l’engagement se cristallisent à travers sa plume. Arrivé à l’«âge d’archive», il parvient à saisir avec justesse et nuances la mue de l’enfance, et ainsi explorer au plus profond ce passage fondateur de toute une vie.
Upon completing high school in 1968 Erri De Luca joined the radical left-wing movement Lotta Continua. After the organization's disbandment he worked as a blue collar at the Fiat factory in Turin and at the Catania airport. He also was as a truck driver and a mason, working in job sites in Italy, France and Africa. He rode relief convoys in Yugoslavia during the war between 1993 and 1999.
He is self-taught in several languages including Ancient Hebrew and Yiddish.
De Luca is a passionate mountain climber. A reclusive character, he currently lives in a remote cottage in the countryside of Rome.
Although he never stopped writing since he was 20, his first book is published in 1989, Non ora, non qui (Not now, not here). Many more books followed, best sellers in Italy, France and Israel, his work being translated and published in Spain, Portugal, Germany, Holland, USA, Brazil, Poland, Norway, Danmark, Romania, Greece and Lithuania. He has himself translated several books of the Bible into Italian like Exodus, Jonah, Ecclesiastes, Ruth, and explored various aspects of Judaism, as a non-believer.
In France, he received the France Culture Prize in 1994 for Aceto, arcobaleno, the Laure Bataillon Award in 2002 for Tre cavalli and, also in 2002, the Fémina Étranger for Montedidio, translated in English as God's Mountain. He was a member of the jury at the Cannes Festival in 2003.
Erri De Luca writes regularly for various newspapers (La Repubblica, Il Manifesto, Corriere della Sera, Avvenire), and magazines.
Leí esta novela inmediatamente después de Antigua luz, de Banville. En ambos libros, un hombre maduro, o algo más que maduro, recuerda un episodio de su juventud, y en ambos se relaciona de alguna forma con la vida posterior de su protagonista.
Pero qué diferencia de medios y de resultados. Sin duda me quedo con Erri.
En el relato de Banville sus personajes me habían parecido gastados de tantas veces leídos y vistos en muchos otros sitios. Quizá por ello me pareció una novela superficial. Tampoco ayudó la forma en la que es tratada la memoria en la novela, de un forma artificiosa, olía demasiado a falso, a mal truco de ilusionista con oficio pero sin magia... ¿y qué es un ilusionista sin magia? Escribe bien, de eso no cabe duda... aunque realmente acabé un poco cansando de acudir al diccionario para saber a ciencia cierta qué me estaba contando. Quizás esa humillación no favoreció mucho mi apreciación de su obra
En cambio aquí nos encontramos con un escritor totalmente opuesto, un escritor directo, parco, sin grasa, como he leído en algún sitio. Un escritor que prefiere las palabras sencillas para crear significados nuevos. Un escritor que no busca exhibirse, aquí la historia, el episodio, es el centro sobre el que gravita el estilo, no al revés. Luca recuerda al niño como alguien que es y no es el hombre que ahora escribe, con ciertos olvidos, pero no hasta tergiversar el pasado de forma tan inverosímil como lo hace Banville.
En definitiva, una pequeña joya (pequeña por número de páginas) que me ha servido para conocer a un gran escritor, lo que siempre es muy de agradecer.
Que sublime lectura, me absorbió totalmente, es uno de estos libros que tiene un sinfín de historias dentro de una historia.
Que exquisita manera de evocar desde la madurez de los setenta años, las vivencias de la niñez de sus diez años.
Nos encontramos con nutridas menciones a libros, entre ellos destacare “Don Quijote de la Mancha”, alusiones a películas, numerosas vivencias en torno al mar, y no podía faltar el amor, que también estará muy presente.
Una novela colmada de recuerdos y que extraordinaria manera de rememorar, que elegancia y estilosa prosa.
El don de una mente privilegiada, el poder de hacer arte con las letras, construyendo palabras, para lograr esta joya de relato.
Me rindo a sus pies, fue un regalo para los sentidos, una lectura con fragancia a mar y melodía de nostalgia.
Posdata: Pero nunca olvidéis que la historia que cuenta un libro no siempre es igual.
Extractos del libro:
La infancia acaba oficialmente cuando se añade el primer cero a los años.
A través de los libros de mi padre aprendía a conocer a los adultos por dentro.
A los diez años era un mecánico del artefacto adulto. Sabía desmontarlo y volver a montarlo.
En los libros había un tráfico denso alrededor del verbo amar.
Septiembre es un renacimiento de la nariz, vuelven los olores aplastados por el calor.
Las voces de la ciudad abarrotada querían anularse, cada una pretendía suprimir a las demás.
Los adultos no eran los gigantes que pretendían creerse. Eran niños deformados por un cuerpo voluminoso.
El odio era un contagio de nervios tensados.
El descubrimiento de la inferioridad sirve para decidir sobre uno mismo. La acepté sin humillación, todo consistía en admitirla.
Hoy creo que las revistas de pasatiempos son una buena escuela de escritura.
Dopo aver letto per 10 giorni Herman Melville con il suo monumentale Moby Dick, mi serviva un bel romanzo corto e molto poetico per disintossicarmi del sublime della balena bianca.
Erri De Luca racconta l'estate di un bambino di 10 anni in un isola napoletana (lui stesso?), trascorre il suo tempo tra la spiaggia, i libri, la pesca e una ragazzina del nord alla cui dedica le sue prime parole "d'amore" senza rendersene conto.
Il racconto è adulto, riferito in prima persona dallo stesso bambino che ricorda quest'estate e altri avvenimenti in famiglia 50 anni dopo.
Lo stile di De Luca è molto lirico, semplice e a volte vicino al parlato, usando il napoletano solo per evocare immagini particolarmente colorite. Una lettura gradevole, certamente non impegnativa.
[Aggiornamento] Dopo qualche giorno dalla lettura ho tolto una stellina a questo romanzo, lo stato d'animo al momento della lettura è passato e la riflessione mi fa rivalutare l'opera con occhi diversi. Mi capita spesso anche con i film, finisco di vederne uno e rimango a bocca aperta della meraviglia, ancora con le emozioni a caldo lo sopravaluto, poi lo analizzo a freddo e li trovo un sacco di difetti. Capita anche il contrario, l'analisi di un opera (d'arte) però, è molto soggettiva e dipende molto dei film che hai visto, o dei libri che hai letto in precedenza.
Estate lontana Un sessantenne segue i ricordi di un'estate di mezzo secolo prima. Non un testo propriamente di memorialistica. Siamo piuttosto sulla scia 'proustiana' che vede da noi in Lalla Romano la principale espressione letteraria. Mentre però nella scrittrice l'esito raggiunge vertici in cui le parole diventano musica poesia folgorazione, con De Luca il livello è ben più modesto. Anche in lui c'è un obiettivo antiretorico e di essenzialità con un'onestà di fondo nella ricerca di autenticità ma, a parte la soggettiva scarsa piacevolezza di lettura, ho riscontrato vistose cadute di stile con espressioni infelici quali "Settembre è una rinascita del naso" ; "...il viaggio del boccone fino ai denti" ; "L'isola a settembre è una mucca da vino" . Si aggiunga poi il ripetuto mancato ricorso al modo congiuntivo, i cui effetti estetici negativi vanno al di là della mera questione di normativa linguistica.
"- Σ'αρεσει η αγάπη; -Πριν απο αυτο το καλοκαιρι, διαβαζα για την αγαπη στα βιβλία και δεν καταλάβαινα γιατι οι μεγαλοι παθιάζονται τόσο. Τωρα το ξερω. -Λες χαζομάρες. Εισαι ερωτευμένος μαζί μου; - Έτσι λέγεται; Άρχισε απ το χέρι μου, που ερωτευτηκε το δικό σου. Έπειτα ερωτεύτηκαν οι πληγές μου κι άρχισαν να γιατρεύονται στα γρήγορα"
Ο Ερρι ντε Λουκα αναζητει τον χαμένο χρόνο ξαναβουτώτας σε θάλασσες πηχτής νοσταλγιας και συγκινησης· ενθυμουμενος ενα ιταλικό παραθαλασσιο καλοκαιρι, οπου δέχτηκε έκθαμβος στα 10 του χρόνια και με τα ματια ανοιχτα, το πρωτο του φιλι. "Μα καλα, εσυ δεν κλέινεις τα ματια οταν φιλάς; Τα ψαρια δεν κλεινουν τα ματια".
Μια ωδή στα πρωτα σκιρτηματα της σαρκας και της ψυχης, στην μεταμορφωση απο την παιδικοτητα προς την ωρίμανση, στην τρυφερότητα που δε γνωρίζει ηλικία. Ενα τραγουδι κι ενα ποιημα σε πεζο λόγο. Ενα έργο μικρο σε εκταση και τεραστιο σε συναισθημα.
Ενα οδοιπορικο μεσα απο την προσωπική μνημη στην ιστορια της Ιταλιας. Της Ιταλιας του Μεσοπολεμου, την μεταπολεμικη, την συνολικα ταραγμενη ιστορία της - την αντισταση, την μεταναστευση· την μεσογειακη οικογενεια/ θαλασσα/ το φως/ και το καλοκαιρι.
Οι λέξεις σαν χάδι και σαν δάκρυ, οι αναμνησεις σαν λεπίδι και σαν θρήνος, οι εικόνες σαν παλιου θερινού σινεμά, οι μυρωδιές οι γνώριμες της μεσογειακής λεκάνης, συμπαρασυρουν τον αναγνωστη στην προσωπικη του ενδοσκοπηση.
Ένα συναρπαστικό ταξίδι στον κόσμο των αναμνησεων κάποιου άλλου, πολυ γωριμου - που πριν το τέλος αυτου του Έργου (Τεχνης) εχεις ήδη πειστει πως εχεις συνταξιδέψει, οτι ήσουν στ' αληθεια παρών, εχεις ζήσει παρόμοια, εκανες τελικα, κι εσυ μαζι του, μια μεγαλη βουτιά στις ολόδικές σου νοσταλγικές αναμνησεις.
"Δεν ειχα αγγίξει τίποτα τόσο στιλπνό μέχρι τότε. Της το είπα, πως η παλάμη της ήταν καλύτερη κι απ' το κοίλωμα της αχιβάδας, καθώς βγαίναμε στην ακτή χωρίς πια να κρατιόμαστε. -Το ξέρεις πως είπες μια φραση αγάπης; έιπε πηγαίνοντας προς την ομπρέλα"
El verano es una época del año de diversión y vacaciones. Unos meses con días largos y divertidos y que representan la plenitud, la vitalidad y la alegría. Es una época de playa, descanso y actividades al aire libre, asociada con el calor, la luz, el crecimiento, con la familia o con los amigos. Con ello, también es un momento perfecto para disfrutar de un buen libro, o de muchos libros, que huelan y hablen de mar o de todas esas acciones y sensaciones tan especiales.
Un claro ejemplo de ello es este: “Los peces no cierran los ojos” del escritor y poeta napolitano Erri De Luca. Una pequeña joya que desprende todo ese talento de Erri por cada una de sus páginas. Melancolía, profundidad o belleza, siempre de una manera sencilla y directa, con las palabras justas, bien dichas y bien escogidas. ¿Acaso no es eso una buena novela?
La historia nos va a llevar de la mano hasta el mar, allí en la orilla de la costa en Nápoles, justo a la niñez de su protagonista. Este, con 70 años, nos trasladará a través de muchos de sus recuerdos a todas sus vivencias y descubrimientos cuando tenía tan solo 10 años. Es como si estuvieras leyendo miles de historias dentro de una misma historia. Es como el salitre posado entre las rocas, como el deseado sol en un día de playa, es como un mar de fondo que presume galán, precioso, o como la voracidad de las olas que terminan provocando zozobra y atención en nuestra persona.
Es curioso el aprendizaje que hay dentro de esta novela. Los diez años es el descubrimiento de muchas cosas para todos nosotros: inquietudes, construcción de personalidades, berrinches con mamá, la inocencia de un niño, los sentimientos inefables o la llegada del amor, de un primer amor que no esperas, y que te hace levitar. “La infancia acaba oficialmente cuando se añade el primer cero a los años. Acaba, pero no ocurre nada, uno se queda dentro del mismo cuerpo de crío atascado de los demás veranos, revuelto por dentro e inmóvil por fuera.”
De esto va esta novela. De los cambios que llegan a nuestras vidas. De los aprendizajes. De los descubrimientos. De la nostalgia. Del inmenso valor de un recuerdo imborrable para siempre. Del paso de los años. De la soledad. De las emociones. Del crecimiento.
No sé qué más puedo decir. Tan solo que “Los Peces no cierran los Ojos” de Erri De Luca es una novela súper recomendable, corta y rápida de leer, pero de un valor sublime en cuanto a calidad y aporte emocional. ¿Quién no se habrá sentido así en cualquier momento de su infancia? Seguro que una parte de ti está aquí dentro. Un cóctel perfecto con ingredientes de vida: amor, amistad, emoción, dolor, melancolía, delicadeza, reflexión, pasión, crecimiento, soledad, recuerdos, tristeza, añoranza, aromas, tiempo o viento, entre muchos otros. Un libro precioso, necesario y que debes leer, sí o sí.
Para acabar, os dejo con un fragmento que me parece maravilloso y que define de manera perfecta la esencia del libro: “Yo amo la nieve, el granizo y el salto en precipicio de una cascada. Admiro la avalancha, el aire desplazado de un bofetón, el derrumbe de una ladera que se desprende con la carga de nieve. Amo el agua que se sumerge en caída y no el fuego que se abalanza hacia lo alto y quiere elevarse, encabritarse y disgregarse en cenizas.”
Un hombre, Napolitano, de sesenta años, recuerda el verano que vivió medio siglo antes.
El niño de diez años que fue, luchaba por salir del cascaron de la infancia para tratar de entrar en la pubertad, sin lograrlo. Su padre estaba en América y su madre lo acompañaba en la isla del sur de Italia, en una de esas vacaciones antiguas que duraban un verano entero, casi una vida para un niño.
Hay mar, pescado, playa y pescadores. Hay una niña con la que explorar el deseo de descubrir al otro, la búsqueda infantil del amor de los mayores. Y hay, sobre todo, una prosa elegante y contundente, dulce y descreída a la manera del sur:
"Septiembre es un renacimiento de la nariz, vuelven los olores aplastados por el calor. Han bastado cuatro gotas y la tierra se ha despertado, como mi cara por las mañanas sobre la palangana. Ha subido por el aire la adherencia de la resina del pino, de los algarrobos, de los higos chumbos. Nada de salir al mar, el ábrego ha dejado en la orilla a los pescadores. Sopla meridional y pendenciero, sin dejar que nadie tienda la ropa. Me gusta el napolitano que dice, a la española, «viento» y «tiempo». Enfila el quiebro de una «i» en vento y tempo que los vuelve avispados, insolentes y escurridizos."
"Mamá estuvo siempre a mi lado, aquel día y el sucesivo. Me contaba historias de la posguerra, de cuando la ciudad, una vez acabados los disparos, empezaba su convalecencia. Con los americanos en Nápoles, habían llegado unas cuantas cosas buenas: harina blanca, el trigo que venía de las grandes praderas del Oeste. De Kansas, estaba escrito en los sacos. Yo pensaba en los campesinos que habían plantado el trigo en las llanuras, en el sol que lo había criado, en el barco que lo había traído sobre el mar. Aquélla era la paz, la buena voluntad, el pan blanco sobre la mesa, de aroma delicioso. La guerra, en cambio, olía mal, apestaba, era fétida."
"Entonces como ahora, prefiero el libro antes que la película, por razones de precedencia. No ocurre que un libro se base en una película."
"Seguía siendo verdadera la definición de mi abuela materna, decía que iba armado de piedra pómez y hierro de tejer, «preta pòmmice e fierro ‘e cazetta». Era mi dotación, armado de una piedra sin peso y de un hierro que se doblaba enseguida. Me lo repetía volviendo a casa. El napolitano sabe azotar. En ningún otro idioma siento la úlcera de un insulto. Quien me lanza uno en italiano es como el que tira una piedra a la sombra en vez de al cuerpo."
Τα ψάρια δεν κλείνουν τα μάτια (εκδόσεις Κέλευθος, 2016) του Erri De Luca, είναι ένα βιβλίο ενηλικίωσης γεμάτο νοσταλγία, για ένα δεκάχρονο αγόρι που βιάζεται να μεγαλώσει και να ανακαλύψει τον κόσμο. Στη μέση ηλικία πλέον, αναπολεί τις καλοκαιρινές μνήμες του, όταν βίωσε απώλειες, νίκες… την αγάπη. Πώς κοιτάζει τον παιδικό εαυτό του; Τι έχει να του πει;
Βρισκόμαστε στη μεταπολεμική Νάπολη. Ο αφηγητής, έχει γονείς, πηγαίνει σχολείο, συνυπάρχει με φίλους και αντίζηλους και θυμάται τις καλοκαιρινές διακοπές του σε ένα από τα νησιά κοντά στη Νάπολη ―πολύ πιθανό την Προτσίντα―, με τη συντροφιά της μαμάς του, αλλά και της μικρής αδερφής του. Ο πατέρας του από την άλλη, γιος μιας βορειοαμερικανής που αποφάσισε να μείνει για πάντα στη Νάπολη, ήθελε να επιστρέψει στην πατρική του γη. Η μητέρα του ήρωά μας, όμως, δεν βλέπει τον λόγο που θα πρέπει να αφήσει την πόλη της, τους φίλους και την οικογένειά της για μια νέα χώρα. Πήγαινε εσύ, του είπε. Εγώ θα μείνω με τα παιδιά.
Είναι καταπληκτική η αίσθηση να διαβάζεις τον Erri De Luca. Κάθε σελίδα του βιβλίου είναι γεμάτη από φράσεις και σκηνές που βγάζουν ό,τι πιο νοσταλγικό και αυθόρμητο έχουμε να θυμηθούμε κι εμείς οι ίδιοι από την παιδική μας ηλικία, όπως οι έντονα διαφορετικές απόψεις κοριτσιών και αγοριών για να εντυπωσιάσουν οι μεν τους δε, και να δηλώσουν με πάθος την παρουσία τους.
Ένα βιβλίο τόσο δα, μικρότερο από την παλάμη μου, που κουβαλάει μια ψυχή τεράστια. Δέκα χρονών κι ο μικρός Erri ασφυκτιά στο παιδικό του σώμα. Πρέπει να απαλλαγεί από αυτό. Πρέπει το σώμα να ακολουθήσει το μυαλό του. Και γρήγορα. Έστω και βίαια. Σε μια Ιταλία που μετράει πληγές από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, η ζωή προσπαθεί να δικαιώσει την προσδοκία να συνεχίζεται με κάθε συνθήκη. Και ξαφνικα εκείνο το καλοκαίρι ένα κορίτσι του πιάνει το χέρι και χαμογελάει μέχρι τις πατούσες του. Ξεκλειδώνει τη λέξη αγάπη, ερωτεύεται το κορίτσι που του μιλά για τα ζώα, για την καθαρότητα της συμπεριφοράς τους. Για τη λογική τους. Του μιλά για δικαιοσύνη.
Κι εκείνος πενήντα χρόνια μετά ταξιδεύει πάλι εκεί, και ερμηνεύει όσα δύνανται να ερμηνευτούν και θυμώνει που έχει ξεχάσει το όνομα της πρώτης του αγάπης.
Από τα καλύτερα βιβλία του Erri De Luca. Τρυφερή και ποιητική γραφή. "...αντιχαιρέτισμα μονάχα με φωνήεντα, μιας κι η θάλασσα δε νογάει από σύμφωνα, τα καταπίνει ο αέρας" "Με συγκινούν τα χείλη μιας γυναίκας, γυμνά όταν ζυγώνουν για να φιλήσουν, γδύνονται απ' όλα, απ' τις λέξεις και κάτω"
Το βιβλιαρακι αυτό έχει σαν θέμα ένα καλοκαίρι απο την παιδική ηλικία του συγγραφέα σε ενα νησι της μεταπολεμικης Ιταλίας. Ο ηρωας ειναι ένα αγόρι που του αρέσει να διαβάζει και να ψαρεύει, δεν έχει πολλα κοινα και δεν τα βρίσκει με τα παιδιά της ηλικίας του. Εκεινο το καλοκαίρι ομως θα γνωρισει ενα ιδιαιτερο κορίτσι και θα ανακαλύψει για πρώτη φορά τις έννοιες της δικαιοσύνης και της αγάπης. Μια γλυκιά ιστορία - αληθινή άραγε; - της παιδικής ηλικίας του συγγραφέα που φωτίζεται από τη γοητεία της αθωότητας και των πρώτων βιωμάτων. Ενα μικρο διαμάντι ανάμεσα στα πολλα προσωπικά βιώματα του ήρωα που ποτέ δεν θα χάσει τη λάμψη του.
Una novelita sobre el primer amor, un amor de verano en una pequeña isla cerca de Nápoles en los años 60. Está escrita de una forma muy bella, muy poética, tanto que sé qué hay cosas, imágenes, metáforas que se han escapado a mi comprensión. De ahí la puntuación de tres estrellas y medias porque mi disfrute no ha podido ser todo lo redondo que me hubiese gustado.
Erri De Luca rivisita i suoi dieci anni, quelli di un’estate di “metà secolo fa”: ricorda l’impaccio del corpo bambino, dentro il quale pensieri ed emozioni si facevano importanti, e la vita che da fuori premeva chiamando forte alla maturità, e il confronto con gli altri, per solito competitivo, salvo scoprire un giorno che tra questi stava una persona diversa, più bella e più dolce, che procurava un'emozione nuova. De Luca racconta quella sua fase di cambiamento, a dieci anni, spingendosi anche un poco più in là, in un futuro in gran parte segnato: ché chi è nato a Napoli, dice, ha comunque un destino già “in dote, metà zavorra e metà salvacondotto”; le frasi sono brevi e pregnanti, come piccoli grumi: De Luca forse eccede talvolta nelle coloriture, ma è capace di cogliere sempre l’essenza delle cose, spogliata con accuratezza del superfluo e quindi esaltata massimamente.
A dieci anni l'età si scrive per la prima volta con due cifre. È un salto in alto, in lungo e in largo, ma il corpo resta scarso di statura mentre la testa si precipita avanti. D'estate si concentra una fretta di crescere. Un uomo, cinquant'anni dopo, torna coi pensieri su una spiaggia dove gli accadde il necessario e pure l'abbondante. Le sue mani di allora, capaci di nuoto e non di difesa, imparano lo stupore del verbo mantenere, che è tenere per mano. Tessitore di ricordi. Così definirei questo magico romanzo breve di Erri De Luca. Ricordi di bambino, e per questo ancora più magici e malinconici. Erri ci regala un viaggio non solo nel suo passato, ma soprattutto un viaggio dentro ognuno di noi, rispolverando i nostri timori infantili, le nostre prime cotte, i nostri affetti per i luoghi e per le persone che vedevamo come giganti a dieci anni. Il bambino protagonista è Erri stesso, che ci accompagna, che ci prende per mano e ci narra a flash-back i suoi ricordi di quell'estate nell'isola di Ischia, tra pesche, amicizie, odori, cambiamenti... E questa narrazione l'autore ce la presenta come se l'avesse scritta proprio quando aveva quei dieci anni, o almeno questa è stata la mia impressione.
"Όποιος απέκτησε παιδιά, είδε πάνω τους το χρόνο να μεγαλώνει." Το δεύτερο βιβλίο του De Luca αγοράστηκε το καλοκαίρι και περίμενε υπομονετικά στη στοίβα με τα αδιάβαστα, μέχρι που ένα απλό ατύχημα στο δεξί χέρι με σταμάτησε απο το κουβαλώ μαζί μου μεγάλα βιβλια. έτσι μια από τις προηγούμενες μερες το είχα κοντά μου. Συνέχισα να το διαβάζω και στο κρεβάτι μου και δεν σταμάτησα ουτε ώρα για να το βαλω κάτω. Ο De Luca είναι ένας σκηνοθέτης, ένας ποιητής λέξεω�� ένας πραγματικός αφηγητής εικόνων και εποχών της πατρίδας του της Ιταλίας. Στα ψάρια όπως και στην πεταλούδα καταφέρνει με τις λέξεις και το ρυθμό του να μπει μέσα στην ψυχή σου να κινήσει και να ξυπνήσει όσα έχεις ξεχασμένα, θαμμένα και κοιμισμένα. Μέσα από μια τόσο οικεία ιστορία (ενηλικιώση μέσα από τελετουργία) ένα παιδί γίνεται έφηβος και σχεδόν άντρας. Μαθαίνει την αγάπη, μαθαίνει ιστορίες, μαθαίνει τις λέξεις που θα τον βοήθησουν και θα τον συντροφεύσουν στη ζωή, μαθαίνει την απώλεια, την νίκη και την ήττα...Σ'ενα καλοκαίρι και ένα αποκαλόκαιρο θυμάται και διηγείται τη δική του ζωή, την ιστορία της Ιταλίας (πολιτική, κοινωνική, καλλιτεχνική), τοπία της πατρίδας του της Νάπολης, την αγάπη, τη μοναξιά, την πορεία της ζωής του κι όλα αυτά που κάποτε σε κάποια στιγμή στην ατομική μας πορεία αναλογιζόμαστε και συνεχίζουμε είτε μόνοι μας είτε στις κρυφές προεκτάσεις των γεννήσεων των παιδιών μας. Η μετάφραση της Άννας Παπασταύρου για μια ακόμη φορά υποδειγματική! Σε ότι αφορά για τον εκδοτικό οίκο ΚΕΛΕΥΘΟ, εύχομαι να συνεχίσει να μας ξαφνιάζει ευχάριστα και να ρισκάρει όπως άλλωστε προτεινει και ο De Luca στο βιβλιαράκι αυτό. Ιδανικό για δώρο γενεθλιων σε μικρους και μεγάλους!
Una novela agradable, poética y algo melancólica, muy bien escrita y que se lee con agrado, pero que, por alguna razón, me ha dejado bastante frío; pese a todo, no ha conseguido "tocarme la fibra". Simplemente por eso se queda en tres estrellitas, pero es algo muy subjetivo.
Lo curioso: está escrita en primera persona, y con la añoranza que da recordar la infancia, así que durante la lectura uno no puede evitar preguntarse (o yo no puedo evitar preguntarme), ¿es el personaje, o es el autor el que nos habla sobre su vida? Porque el libro desprende cierto aroma a verdaderas memorias de juventud...
Pues leyendo sobre el autor, creo que debe tener realmente bastante de autobiográfico. Porque algunos detalles que el personaje menciona sobre su vida adulta, coinciden con la verdadera vida de su autor. Como su protagonista, Erri de Luca tuvo diversos trabajos de índole manual a lo largo de su vida, y como él, también participó en manifestaciones y revueltas en su juventud. Y no sólo eso: también el protagonista menciona de pasada ciertas traducciones del hebreo, y de Luca también habla hebreo. Demasiada casualidad para no ser el propio de Luca el que nos relata su historia. Así que probablemente esto sea también un relato de aquel verano en el que por primera vez empezó a sentir que ya no era tan niño, y que vislumbró lejanamente lo que podría significar eso que los adultos llaman amor.
così bellissima vicina, le labbra appena aperte. Mi commuovono quelle di una donna, nude quando si accostano a baciare, si spogliano di tutto, dalle parole in giù.
Tenere dieci anni, l'infanzia smette ma non succede niente,si sta dentro lo stesso corpo di marmocchio inceppato delle altre estati, rimescolato dentro e fermo fuori. E invece sull'isola, in quell'estate, di cose ne succedono un sacco: la meraviglia del tenere per mano le prime frasi d'amore,anzi no, le prime frasi di stupore e la tenerezza di baci tra le barche,su una sabbia di mare ,il cielo scoperchiato sulla testa
Introspezione emotiva e profonda nell’io di un bambino nel pieno di estate isolana dove impara a conoscere sè stesso, le proprie paure, le proprie forze e l’amore; l’amore che pare il più difficile da capire ma che tra incomprensioni si manifesta in un bacio sulla spiaggia. Momento in cui non serve chiudere gli occhi ma come i pesci, si preferisce arrivare alla rivelazione di qualcosa -anche la morte per i pesci appunto e per l’amore per il protagonista bambino- guardandola in faccia, brutta o bella che sia!
E' la storia di un bambino di 10 anni che lungo il corso di un'estate impara a conoscere sè stesso e il mondo, conosce lo stupore, la meraviglia del mare, dei pescatori con le reti, l'emozione dell'amore e dell'affetto per una bambina. De Luca racconta questa storia con grande forza educativa confermando il suo grande talento di poeta della parola. Dedicato a chi ama lasciarsi cullare dalle parole che De Luca sa regalare
Quello che di solito mi rende entusiasta di un libro é la sua capacità di farmi riflettere, di pormi domande, non importa su quale argomento. In mancanza di questo elemento, é spesso comunque piacevole trovarsi difronte ad un romanzo ben scritto, dalle immagini potenti o dalla trama appassionante. È proprio questo il caso de "i pesci non chiudono gli occhi". In questo piccolo scritto, infatti, Erri De Luca, più che narrare una storia, condensa una serie di immagini poetiche e dalla forte potenza evocativa. L'isola di ischia é trasfigurata tramite lo sguardo di Erri bambino, che, nell' ingenuità dei suoi 10 anni, non manca di riflettere su temi importanti come quelli della giustizia, dell' amore, del divario nord-sud, grazie anche ad un sapiente uso dell' anticipazione che ci permette piacevoli incursioni nella vita adulta dello scrittore. Le riflessioni su queste tematiche, tuttavia, rimangono di natura aforistica, prive di una verve polemica o comunque di una profondità tale da innescare nel lettore una riflessione in proposito. Una lettura consigliata a tutti gli amanti della poesia!
Μια ιστορία ενηλικίωσης. Η αγωνία ενός αγοριού να γίνει άντρας, η ασίγαστη, σφοδρή επιθυμία να συνταιριάξει σώμα με ψυχή. Ένα παιδί που προσπαθεί να αγγίξει, να βιώσει και να δώσει νόημα στη λέξη Αγάπη. Να αντιστοιχίσει συναίσθημα με λέξη. Και τότε έρχεται το χτυποκάρδι που προκαλεί στο σώμα μας ένα ξένο σώμα. Έρχονται οι πληγές, σε σώμα και ψυχή, κάποιες επουλώνονται, κάποιες αφήνουν μόνο σημάδια. Ο κόσμος με την απλή, ανεπιτήδευτη ματιά ενός παιδιού, όπως τον διέπουν οι νόμοι της φύσης. Ο κόσμος των ανθρώπων και οι συμπεριφορές μας ερμηνευμένες μέσα από αντίστοιχες των ζώων. Νάπολη, βόλτες στην ακροθαλασσιά, κολύμπι, πρώτα σκιρτήματα, στο παρασκήνιο πόλεμος, πολιτικοί αγώνες. Ναι, η ενηλικίωση ήρθε. Τρεις γενιές που έζησαν τον πόλεμο και κουβαλούν μνήμες και σημάδια.
"Πενήντα χρόνια αργότερα, πλευρίζω εκείνη την ηλικία που αρχειοθετούσα τις επόμενες μορφές μου."
"Γινόμασταν πολλοί, έφθινε η σημασία της μονάδας, του εαυτού σου. Γνώρισα τότε το βάρος και το εύρος της αντωνυμίας εμείς. Ήταν έμπειρη, δεν απέκλειε τους άλλους, φοβέριζε τις εξουσίες."
El protagonista mira atrás, hasta sus diez años en un verano italiano, para describir una particular visión del encanto de encontrarse en un momento vital incómodo: demasiado mayor para entender ciertos comportamiento infantiles de otros niños, pero demasiado joven para tomar las riendas de su vida. Todo cambia cuando aparece una chica, con la que por primera vez tomará el significado real de ese concepto, "amor", que aparece en los libros.
La historia está narrada de una forma muy bella, hasta el punto en el que es una dulzura seguir leyendo. La chica provoca una agradable sonrisa en el lector siempre que es mencionada, y el entorno familiar e histórico de la época da el necesario empaque adulto a la historia. Lo mejor, posiblemente, sea relacionar el entorno pesquero tantas veces citado con la irrefrenables ganas de abarcar una vida infinita.
Quando ho voglia di una lettura leggera ma non banale, di un libro piacevole ma che faccia riflettere, torno a De Luca. Sono brevi romanzi, che si divorano in poche ore di lettura, ma lasciano sempre qualche cosa, fosse anche solo lo stupore per l'arte di scrivere che ha quest'uomo. Le descrizioni, di luoghi e sentimenti, sono precise, poetiche, mai scontate. Sul passaggio infanzia-adolescenza si è scritto fiumi di pagine, non è facile raccontare l'estate in cui la tua vita cambia senza cadere nel trito e ritrito. De Luca riesce in questo, raccontando la sua estate dei 10 anni, quando finalmente inizi a scrivere la tua età a due cifre, quando la testa sta crescendo ma il corpo resta bambino, quando ti senti esplodere dentro e aspetti che qualcosa succeda per uscire dal tuo bozzolo.
Un romanzo piacevole, ambientato sulle spiagge di una Napoli rovente dal sole di agosto, con un America lontana eppure ad un passo.
Consigliato a chi ha voglia di un paio d'ore al confine tra (buona) narrativa e poesia.