The Sun of Death

Οι δρόμοι της δημιουργίας #1

by Pandelis Prevelakis, Παντελής Πρεβελάκης

Από τα αντιπροσωπευτικότερα έργα του Παντελή Πρεβελάκη. Ο ήλιος του θανάτου κυκλοφόρησε μεταφρασμένος σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά.
Για το ρωμαλέο αυτό μυθιστόρημα έγραψε χαρακτηριστικά ο Γιάννης Χατζίνης: «Η ιδιοτυπία του λόγου του, που του επιβάλλει μιά κάποιαν ανατροπή των πατροπαράδοτων ειδολογικών κανόνων, μιάς γίνεται τόσο περισσότερο σεβαστή όσο είμαστε βέβαιοι ότι δεν οφείλεται σε κανενός είδους μοντερνιστική επιδεικτικότητα, αλλά σε μια ανάγκη εκ των έδον».

Hardcover

First published January 1, 1959

About the author

Pandelis Prevelakis (Greek: Παντελής Πρεβελάκης sometimes transliterated Panteles Prevelakes or Panteles Prevelaces; 18 February 1909 – 15 March 1986) was a Greek novelist, poet, dramatist and essayist—one of the leading Greek prose writers of the "Generation of the '30s". Most of his works are set in Crete.

Reviews

[Steve]

The multi-sided author and professor of art history Pandelis Prevelakis (1909-1986) was a friend of Nikos Kazantzakis with whom he shared Cretan birth and upbringing and about whom he wrote Nikos Kazantzakis and His Odyssey: A Study of the Poet and the Poem (1961), one of over forty books written during a productive life. But he is probably best known as an author of novels and memoirs about the life, people and customs of Crete; indeed, he is sometimes called the national writer of that unique island, part Greek, part African. The Sun of Death is one of these and is set early in the 20th century.

Though published in 1959, The Sun of Death is written in a straightforward realist manner. It is not the sophisticated literary style that commands the interest of the reader of this book but rather the characters in the story and the insight into the life and customs of the Cretan people it provides. Like the life of the denizens of the northern Aegean island Skiathos portrayed by Alexandros Papadiamantis in The Murderess and Tales From a Greek Island, ignorance, superstition and envy control the claustrophobic lives of the villagers and small townspeople of Crete. For Papadiamantis the miserable consequences of the custom of enormous dowries were at the center of his attention, while for Prevelakis the similarly widespread Mediterranean custom of blood feuds shapes the tragic story of The Sun of Death.

There are two particularly strong characters in this novel, both of whom are trying to form Yorgakis, the teenage boy at the center of the story, to their individual liking: the enigmatic, wealthy and somewhat threatening exile who wants to make the boy into a poet and sophisticate, and Yorgakis' earthy, religious (though mostly pre-Christian), poor but generous aunt who adopts the boy after he is orphaned early in the novel. But The Sun of Death is much more than an either/or struggle for a boy's soul; it is a convincing coming of age story which has left me with a very vivid picture of the Cretan landscape and life.

Rating

http://leopard.booklikes.com/post/925...

[Marcin · Rating 3 out of 5]

Gdyby Reymont mieszkał na Krecie, jego "Chłopi" brzmieliby tak, jak "Słońce śmierci". Trzynastoletni Jorgakis traci ojca w katastrofie morskiej. Matka, nie mogąc przeboleć przedwczesnego odejścia męża, popełnia samobójstwo. Chłopiec trafia pod pieczę swej ubogiej ciotki Rusaki, będącej ciekawym połączeniem kobiety przepełnionej bożą bojaźnią z osobą pokładającą głęboką wiarę w gusła, znaki, symbole i przepowiednie. Kreteńska wioska Piji, gdzie dzieje się akcja powieści, to miejsce, gdzie czas odmierzany jest przez naturę, a nie przez jednostki wymyślone przez człowieka. Nie ma tam żadnych poniedziałków, żadnych październików. Jest za to czas zasiewów, czas zbiorów płodów ziemi, plonów, dożynek i winobrania. Mieszkańcy wioski pokładają głęboką ufność w wyrokach Pana, co nie przeszkadza im nadal praktykować wróżdę i posyłać do św. Piotra kolejne zastępy młodzieńców z rodzin, które zadarły z niewłaściwymi osobami. Mimo że dla mieszkańców Piji autorytet starego popa jest niepodważalny, w dalszym ciągu hołdują tradycyjnym wierzeniom w nereidy, przesądy i zabobony. Prevelakis dokumentuje kreteńską etnografię z dokładnością reymontowską, głównie poprzez osobę ciotki głównego bohatera, czyniąc z niej strażniczkę pamięci spuścizny przodków. Choć pobożna, jest przekonana, że Stwórca zaklął ludzi w zwierzęta i dlatego swój inwentarz obdarza oryginalnymi imionami, zarazem dostrzegając w bliźnich cechy iście zwierzęce, jak chytre, lisie oczka czy wężowe języki. Porównanie do "Chłopów" nie jest dziełem przypadku, bo tempo akcji i oś wydarzeń przypomina tę z noblowskiego osiągnięcia Reymonta, aczkolwiek powieść Prevelakisa nie tylko umiłowaniem ziemi i opiewaniem przyrody i pracy na roli stoi. Równolegle z portretowaniem Piji i jej autochtonów, obserwujemy dojrzewanie głównego bohatera, który przeżywa pierwsze rozterki miłosne oraz budzenie się w nim pasji intelektualnej za sprawą tajemniczego, zamożnego mieszkańca wioski, który mówi o sobie per "wygnaniec". Czas powieściowej akcji, mimo że precyzyjnie podany (lata I wojny światowej), nie odgrywa w powieści większej roli poza pojedynczymi epizodami z życia wsi, związanymi z ogłaszaniem kolejnych poborów, oczekiwaniami na listy z frontu czy pojawieniem się w wiosce jeńców wojennych. Miłosierdzie, jakie ciotka Rusaki okazuje bułgarskim jeńcom i które stara się zaszczepić w sercu swego bratanka, jak również jej stoicka postawa wobec ciosów, jakie otrzymuje od Życia, pozwala łatwo zrozumieć, dlaczego powieść Prevelakisa została wyróżniona jako książka pokoju. "Słońce śmierci" z dzisiejszego punktu widzenia to taka trochę ramotka. Ciekawa poznawczo (to skarbnica ludowych "mądrości" i przesądów), pełna bardzo plastycznych opisów, ale wątpię, aby ten powieściowy świat pozostał ze mną w dłuższej perspektywie czasu.

[Matina Viola · Rating 3 out of 5]

2.5/5

[Kostas Kanellopoulos · Rating 3 out of 5]

Ευχάριστη έκπληξη που παραμένει σύγχρονος ο συνδυασμός μοντερνισμού με ηθογραφία

[Bella Baxter · Rating 4 out of 5]

Η ιστορία ακολουθεί τον ήρωα Γιωργάκη, ο οποίος μεγαλώνει στο Ρέθυμνο της Κρήτης, υπό την καθοριστική επίδραση της θείας του, της θειά-Ρουσάκη, μιας παραδοσιακής Κρητικιάς γυναίκας. Η αφήγηση εστιάζει στα παιδικά και εφηβικά του χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων η προσωπικότητά του διαμορφώνεται μέσα από τη συνεχή αντιπαράθεση με την ιδέα του θανάτου, όπως αυτή βιώνεται στο παραδοσιακό, αλλά σκληρό, κρητικό περιβάλλον. Μέσα από τις σελίδες του, ο αναγνώστης παρακολουθεί τη διαδικασία ωρίμανσης του ήρωα, ο οποίος, αντικρίζοντας τον θάνατο κατάματα, καταφέρνει να βρει το νόημα της ζωής και τη δύναμη της δημιουργίας.
. Το βιβλίο υπενθυμίζει με έναν φιλοσοφικό και άμεσο τρόπο ότι η ζωή αποκτά νόημα μόνο όταν συμφιλιωνόμαστε με το αναπόφευκτο τέλος. Ο συγγραφέας αναδεικνύει το πώς η παράδοση, η φύση και η ανθρώπινη αντοχή διαμορφώνουν χαρακτήρες ρωμαλέους, ικανούς να αντέξουν τις δυσκολίες. Το μήνυμα είναι βαθιά υπαρξιακό, τονίζοντας τη σημασία της ζωής ως μια συνεχή δημιουργία απέναντι στη φθορά.
Το ύφος γραφής είναι λυρικό, ποιητικό και ρωμαλέο, χαρακτηριστικό της υψηλής λογοτεχνίας του Πρεβελάκη. Η αφήγηση κυλάει με έναν μετρημένο, αλλά σταθερό ρυθμό, με πλούσιες περιγραφές που χτίζουν μια ζωντανή εικόνα της Κρήτης και των ανθρώπων της. Η γλώσσα είναι πλούσια, εκφραστική και γεμάτη συναισθήματα, απαιτώντας προσοχή από τον αναγνώστη, αλλά ανταμείβοντας τον με τη λογοτεχνική της αξία.
Οι χαρακτήρες είναι ενδιαφέροντες και πολυδιάστατοι. Ο Γιωργάκης, ο κεντρικός ήρωας, εξελίσσεται από ένα ευαίσθητο παιδί σε έναν ολοκληρωμένο άνθρωπο και καλλιτέχνη. Η Θειά-Ρουσάκη είναι μια αξέχαστη, αρχετυπική μορφή της Κρητικιάς μάνας/θείας, που ενσαρκώνει τη σοφία και την παράδοση.
Είναι ένα διαχρονικό έργο που υπενθυμίζει τη σημασία της ζωής, της τέχνης και της ανθρώπινης αντοχής. Η αφήγηση, αν και απαιτητική, προσφέρει ένα πλούσιο λογοτεχνικό ταξίδι που αξίζει να ζήσει κανείς.
Ένα σπουδαίο ανάγνωσμα που θα σας προβληματίσει.