Passiviteit: tussen onverschilligheid en pacifisme

by Alexandra Tryanova, Pascal Gielen, Polina Frank (Illustrator)

‘Een pacifist is een zeldzaam beest in een schuilkelder.’ De oorlog in Oekraïne stelde ons idee van pacifisme op de proef. Moet Europa de wapens opnemen of niet? Kan het zijn geweten alleen sussen met humanitaire hulp? Wordt Europa's houding tegenover de oorlog niet vooral gedreven door economische motieven? In Passiviteit gaan de Oekraïense curator Alexandra Tryanova en de Belgische kunstsocioloog Pascal Gielen hierover in dialoog. Daarbij hebben ze het niet alleen over de huidige politieke situatie. Ze kijken ook naar zichzelf, naar hun eigen angsten en privileges. Wat is passiviteit in ons dagelijks doen en laten? Wanneer slaat pacifisme om in berusting, of onverschilligheid? Hoe dragen media en cultuur bij aan die houding? Passiviteit geeft geen eenduidige antwoorden op deze vragen. Het zoekt eerder naar manieren om vrede te vinden met onze eigen gemengde gevoelens.

Genres: Nonfiction

61 pages, Paperback

Published January 1, 2023

Reviews

[Chris · Rating 4 out of 5]

Steeds vaker bekruipt me het gevoel dat ik beter weloverwogen, zorgvuldig geschreven en vormgegeven werkjes als deze lees dan de waan van de dag in de kranten te volgen. In een vijftigtal bladzijden heb ik meer inzicht en stof tot nadenken opgedaan over Oekraïne, dan wat ik het afgelopen jaar uit de media opving.

Pascal Gielen is een cultuurfilosoof die me al eerder wist te triggeren met Nabijheid, Kunst en onderwijs na Covid-19 en Kwetsbaarheid die hij samen met muziekfilosofe Marlies De Munck uitbracht in hetzelfde format. Deze keer alterneren zijn teksten met die van Alexandra Tryanova, een Oekraïens curator, werkzaam in België en Nederland.

Uiteraard bevat dit boekje metataal die mijn bovengenoemde media-waan overschouwt en er de sociologische, culturele en menselijke implicaties van belicht. De titel alleen al zegt veel, zo niet alles. Hoe vast zitten wij niet in dat ogenschijnlijke vacuüm tussen onverschilligheid en pacifisme? In die veilige passiviteit, gevoed door de angst en geïsoleerd in ons eigen bubbeltje waar het neoliberalistische regime ons bijna ongemerkt naartoe heeft gedreven?

Hoe verhelderend is het, om hier in de blik en de overtuiging van een Oekraïense te mogen kruipen. Om te leren begrijpen hoe ánders en hoe acuut dat voelt, met veel nuances en cultuurhistorische details. En hoe herkenbaar zijn ze, die tegenstrijdige, lastige emoties en gedachten die hier o.a. in de hoofdstukjes 'Maatschappijmoeheid' en 'Angstpolitiek' worden uitgepuurd. De nooit éénduidige antwoorden, aangezwengeld door de alternerende teksten van beide auteurs zorgen voor een begripvolle, maar activerende mildheid die je als lezer aanzet om je eigen blik te verruimen en te verversen. Vertragend, waardevol en noodzakelijk.

[Janneke · Rating 3 out of 5]

Цікава робота в якій бельгійський професор рефлексує на події в Україні, дивиться серіял Слуга Народу переймаючи досвід українців переосмислює повсякденність людей навколо себе і свої звички. Чудові ілюстрації