Cem Yayınevi, Rilke'nin düzyazı eserlerini Kâmuran Şipal, bütün şiirlerini de Yüksel Pazarkaya'nın çevirileriyle Türkçeye kazandırıyor. Kâmuran Şipal, daha önce Rilke'nin öyküleri, mektupları ve denemelerini Türkçeye çevirmişti. Bu kez Rilke'nin özdeyişleri, gözlemleri ve seçme düşüncelerini bize sunuyor. Rilke'nin zengin iç dünyasını anlamak ve günümüz için sunduğu olanakları değerledirmek için metinlerinden damıtılmış seçkiler oluşturmak, sık başvuralan bir yöntem, Kâmuran Şipal de hem yurtdışında yapılan seçkileri tarayarak, hem de yıllarıdır sürdürdüğü Rilke çevirilerini yeniden gözden geçirerek elinizdeki kitabı hazırladı. Kitabın ardındaki kaynakça, Rilke'nin bize bıraktğı büyük mirasın bir kanıtıdır.
A mystic lyricism and precise imagery often marked verse of German poet Rainer Maria Rilke, whose collections profoundly influenced 20th-century German literature and include The Book of Hours (1905) and The Duino Elegies (1923).
People consider him of the greatest 20th century users of the language.
His haunting images tend to focus on the difficulty of communion with the ineffable in an age of disbelief, solitude, and profound anxiety — themes that tend to position him as a transitional figure between the traditional and the modernist poets.
Rilke’nin hayatın her duygusuna dair sorgulamalarından oluşturulan aforizmalar kitabı. On üç bölümde sevgi, sanat, birey, acı, sabır, doğa, bilim, düş, gerçek, çocukluk, yaşlılık, olgunlaşmak, şiir, zaman, tanrı gibi gibi konu ve tamamlayıcılarından yola çıkan düşünceler. Yazdığı mektup ve kitaplardan alınarak derleniyor. Alırken deneme sanmış olmamı kenara bırakarak kolay adapte olabildim. Zaten tam devam eden kitabınız varken bir iki saatte kafa dağıtacak okuma kitabı.
"Beklenen her şey çıkıp gelir sonunda, hiçbir şey gelmemezlik etmez; yeter ki acele edip gelmekte olan şeyi karşılamaya çıkılmak istenmesin, o zaman kaçırılır elden; …" | s.67
Rilke'nin; bir asır önceden, modern zamandaki zihnimizin ve ruhumuzun taşıdığı hız kaygısına seslendiğini düşünürken, zihnimde Gülten Akın'ın 'İlkyazı'nın girişindeki o yontulmuş soğuk mermer parçası yankılandı:
"ah, kimselerin vakti yok / durup ince şeyleri anlamaya …" | s. 116, Kırmızı Karanfil, YKY
Hâliyle hâlimize bir tebessüm!
Rilke'ye Adım
Geçen mayısta "Hayatını Değiştirmelisin: Rainer Maria Rilke ve Aguste Rodin'in Hikâyesi"ni bir anda elimde bulmuş ve yıllardır uzaktan izlediğim Rilke'nin dünyasına adımlamıştım.
O kitabın fotoğrafını çekerken yaşadıklarımı hâlâ neşeyle anımsıyorum. :) Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde o gün karşıma çıkan herkese selam!
Rilke, Kâmuran Şipal
Rilke'nin metinleri pek çok yayınevinden çıkıyor ama derinlik açısından Cem Yayınevi bir adım önde. Ayrıca Şipal faktörü var. Biçemine hayran olduğum Şipal'den dolayı, Şipal çevirilerini kullanan Cem Yayınevi benim için kaçınılmaz bir tercihti.
Çünkü Zordur Sevgi, Rilke
Erkek ve Kadın, Sevgi ve Evlilik Üstüne / Sanat ve Sanatçı Üstüne / Birey ve Toplum Üstüne / Ölüm Üstüne / Mutluluk, Acı, Sabır ve Değişim Üstüne / Doğa, Yaşam ve Bilme Üstüne / Düş, Görüntü ve Gerçek Üstüne / Başlamanın Mutluluğu, Çocukluk, Gençlik, Yaşlılık / Öğrenmek, Öğretmek, Büyümek ve Olgunlaşmak Üstüne / Şiir Üstüne / Zaman ve Sonsuzluk Üstüne / Duygular, Eylemler ve İnsanlar Arası İlişkiler Üstüne / Tanrı Üstüne
Yukarıdaki on üç başlıktan oluşan kitap, Rilke'nin metinlerinden alıntılarla, Şipal tarafından oluşturulmuş bir seçki niteliği taşıyor.
Bazen bir satır bazen birkaç sayfa süren bu metin parçacıkları Rilke'nin dünyasına hızlı bir bakış sağlıyor.
Rilke'nin bu metin parçacıklarında gezerken yoğun şekilde iç, içe dönüş izleği vardı. Onlardan biriyle bitirelim bu yazıyı:
"İnsana yakın olan yalnızca iç dünyasıdır; başka her şey uzağındadır onun." | s.46