Straus Park

by Paul Baeten Gronda

Straus Park is een kosmopolitische roman over het lot, familie en wraak. Over goed verraad en slecht verraad. Over liefde als de onderstroom van onze bloedige geschiedenis en seks als het machtigste wapen in de strijd. Zodra Amos Grossman Julie F. Dane aan de deur ziet staan, heeft hij een doel in zijn leven: haar liefde winnen. Maar mensen dragen hun ouders mee. En hun grootouders, en hun grootouders’ ouders, van wie zij misschien de namen al niet meer kennen, maar die wel hun donkere ogen, hun stem of hun geestdrift doorgaven. Dat geldt voor iedere familie. Maar net iets meer voor de Grossmans bij Straus Park. Wanneer Julie Amos’ leven in het New York van vandaag verbindt met dat van een Duits-Joods koppel in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog, vervagen de bonte kleuren van hun romance tot de grauwe tinten van archiefbeelden. Dit had louter het verhaal van twee geliefden kunnen zijn, maar het werd er ook een over de donkerste kanten van de menselijke overlevingsdrift.

Genres: Literature

362 pages, Paperback

First published January 1, 2013

About the author

Paul Baeten Gronda is een Vlaams schrijver en columnist.

Paul Baeten Gronda in de Nederlandstalige Wikipedia

Paul Baeten Gronda is a Flemish writer and columnist.

Reviews

[Jeroen Decuyper · Rating 4 out of 5]

Van alle columns die ik regelmatig lees, is en blijft de wekelijkse kijk op het leven of op een tranche de vie van Paul Baeten Gronda in de Focus Knack met voorsprong mijn favoriet. Het zijn niet alleen de onderwerpen die je als lezer vaak een andere, rebelse kijk op een gebeurtenis of fait divers voorhouden, maar zeker ook de snedige stijl, de korte zinnen zonder het woord te veel, de nauwelijks verholen ironie die mij doen uitkijken naar één van de beginpagina's van de Knack-bijlage op woensdag. Na "Wanderland", dat me eerder al goed bevallen was, ben ik met enige vertraging aan zijn vierde roman, "Straus Park" begonnen.

Amos Grossman is een erfgenaam van een rijke familie in New York en een personage dat zo weggelopen lijkt uit "Bright Lights, Big City" van McInerney: veel geld, veel tijd, maar weinig om handen in een leven dat een grote leegte ademt. En de obligate therapeut om daar iets aan te verhelpen. Met zijn twee broers heeft hij gebroken, net als met zijn eerste grote liefde, Farren, met wie hij een dochtertje heeft. In het eerste deel van de roman heeft hij iets wat voor een relatie moet doorgaan met Alison, een knappe en succesvolle advocate, voor wie hij Farren laten staan heeft. In korte hoofdstukjes leren we de hoofdpersonages kennen vanuit het perspectief van Amos, tot Julie Danes, een Britse die aan een doctoraat over kunst werkt, in zijn leven opduikt. Haar verschijning is voldoende om zijn wereld grondig door elkaar te schudden.

In het tweede deel maakt het verhaal een sprong in de tijd naar de aanloop van de Tweede Wereldoorlog, in eerste instantie naar Duitsland en daarna naar Nederland tijdens de bezetting door de Nazi's. Het derde deel brengt beide vorige delen samen en laat de verschillende verhaallijnen op elkaar aansluiten. De ontknoping voel je aankomen, maar is geenszins voorspelbaar. Hoofdstuk per hoofdstuk krijgt bijna elk stukje van de puzzel zijn plaats.

Gronda waagt zich in deze roman aan een stevig en zwaar thema, dat in veel verhalen met een historische achtergrond belerend overkomt en nog vaker een vingertje omhoog steekt of - nog erger - de lezer in deze of gene richting duwt. Niets van dat alles in dit verhaal: de auteur beschrijft en neemt nergens standpunt in. Alle personages zijn mensen, met sterktes en zwaktes, die hun weg zoeken, met vallen en opstaan. Dat dit in de 21ste eeuwse Amerikaanse metropool iets beter lukt voor de familie van Grossman, spreekt voor zich. Tijdens de oorlogsjaren bestond de luxe van bepaalde ethische keuzes niet: veel van die keuzes werden herleid tot een instinctieve of intuïtieve overlevingsdrang.

Het verhaal leest vlotjes weg, in de stijl die Baeten zo eigen is. De dialogen zijn snedig, met korte zinnen, en worden afgewisseld met rake, soms grappige beschrijvingen en achtergrondinfo. Het was bovendien al een lange tijd geleden dat ik een boek gelezen heb waarin vriendschaps- en vooral liefdesrelaties zo sterk beschreven zijn, zonder op enig moment melig of zeemzoeterig te worden. Baeten beheerst de kunst om ze te beschrijven zonder het woord te veel en met een rijke en zorgvuldig gekozen woordenschat die voldoende aan de verbeelding overlaat. De beschrijvingen deden me van ver denken aan het vroege werk van Ronald Giphart (o.a. in "Ik ook van jou"). Alleen al het eerste hoofdstuk, "21, 22, 23, 24, 25" is de moeite van het (meermaals) herlezen waard, iets wat ik nog eens extra gedaan heb verder in het eerste deel.

[Beate · Rating 4 out of 5]

Am Straus Park an der Upper West Side in Manhattan lebt Amos Grossman, der junge Erbe einer jüdischen Familie, die durch Kunsthandel sehr reich geworden ist. Sein Studium der Geschichte in Harvard hat er abgebrochen, und seitdem treibt er ziellos durch Manhattan und durch sein Leben. Er heiratet, weil er glaubt, unsterblich verliebt zu sein, lässt sich aber nach einem Jahr wieder scheiden. Einige Jahre lang unterhält er eine sexuelle Beziehung zu einer Geschäftspartnerin, mehr braucht er nicht, wie er seinem Therapeuten versichert.
Erst als eines Tages Julie Dane, eine englische Kunsthistorikerin, vor seiner Tür steht, scheint sich alles zu ändern. Sie, so weiß er sofort, ist die Frau seines Lebens. Julie will Amos über die Kunstschätze der Grossmans befragen, sie erforscht die Herkunft europäischer Kunstwerke in den USA. Er führt sie durch die Villa am Straus Park, vermittelt sie an bekannte Sammler. Und es entwickelt sich eine kurze, leidenschaftliche Affäre zwischen den beiden – doch Julie kehrt nach London zu ihrem zukünftigen Mann zurück, und Amos versucht seine Sehnsucht nach ihr zu beherrschen. Denn obwohl sie nicht daran rühren, wissen beide, dass die Geheimnisse ihrer Familien zwischen ihnen stehen, eine Geschichte, die in der Vorkriegszeit in Amsterdam begann, als jüdische Familien sich verstecken oder emigrieren mussten... (Quelle Amazon)

Als ich mit dem Lesen von "Straus Park" begann, hatte ich noch keine Ahnung was mich erwartet und ich freute mich sehr, dass sich die Geschichte als sehr interessant und spannend entpuppte.

Das Buch ist in 3 Teile aufgeteilt und erstreckt sich vom ersten Weltkrieg bis in die Gegenwart. Erzählt wird die Geschichte der Familie Straus und der Hauptcharakter in der Gegenwart, Amos, ist kein einfacher Mensch. Ich bin mir immer noch nicht ganz sicher, ob er nicht wenigstens ein klein wenig sympathisch ist.

Amos Grossmann ist sehr reich, ein Playboy wie er im Buch steht und hat eine Affäre nach der anderen. Festlegen möchte er sich überhaupt nicht. Er ist ein Lebemann und genießt es.
Den Reichtum der Familie verdankt er der Jüdin Charlotte Grossmann, die aus Liebe zur Verräterin wird und im 2. Weltkrieg Kunstgegenstände zusammenrafft.

Diese Geschichte wird Amos zum Verhängnis, als er sich in die Engländerin Julie verliebt. Denn ihre Vergangenheit ist mit der von Amos verwoben.

Das Buch hat mich total gefesselt und nachdem ich mich durch die ersten 50 Seiten gehangelt hatte wurde die Geschichte so spannend, dass die Seiten nur noch so dahin flogen und das, obwohl ich keinen der Protagonisten sympathisch fand.

Ich vergebe 4 von 5 Punkten und bin wirklich froh, dass ich dieses Buch gelesen habe, denn es ist etwas besonderes, wenn auch nicht immer leicht zu lesen.

© Beate Senft

[Vicky · Rating 4 out of 5]

Wel, dat was een verrassend sterk boek! Een knappe en geloofwaardige plot, sterk verteld. Aanrader!

[Stephanie verzelen · Rating 5 out of 5]

Damn, dit boek. Zelden heb ik iemand zo mooi weten schrijven over alles wat zich tussen twee mensen allemaal kan afspelen. Zelden heb ik iemand zo mooi en subtiel heden en verleden in één personage weten laten samenvlechten en de tragiek crescendo-gewijs doen opbouwen tot een hoogtepunt die niet eens nog in woorden hoeft uitgeschreven te worden om tot dat ene slag-in-je-gezicht moment te komen. Zo schrijven alleen de besten, en daar mag Gronda zonder enig greintje twijfel bijgerekend worden.

[Muriël Van Der Wal · Rating 4 out of 5]

Het begin begon wat rommelig. Net als het echte leven. Deel 2 en 3 heel erg goed. Om meerdere redenen spannend.

[Frans Pollux · Rating 5 out of 5]

Wat een fantastisch boek. Bijna perfect. Achterflaptekst stuurt je de verkeerde kant op, trouwens.

[miss.mesmerized mesmerized · Rating 5 out of 5]

Amos Grossman, reicher jüdischer Erbe, wandelt suchend in New York. Nur das Haus seiner Familie am Straus Park ist eine Konstante, ansonsten definiert er sich über die Frauen in seinem Leben: Farren, seine erste große Liebe, die nun alleine die Tochter Victoria erzieht; Alison, die Maklerin, die in plötzlich so unheimlich faszinierte; Julie, die junge Engländerin, die sich für die Kunstschätze in Privatbesitz interessiert. Man wundert sich, weshalb weltgewandte und intelligente Mann so einsam zu sein scheint und seinen Platz im Leben sucht, entstammt er doch einer angesehenen Familie mit zahlreichen Verbindungen, die ihm alle Möglichkeiten eröffnet hätten. Die Ursache liegt viele Jahrzehnte zurück in Europa. Amos hat ein gut gehütetes Geheimnis entdeckt, das nach all den Jahren endlich ans Licht zu kommen scheint.

Paul Baeten Grondas Roman ist vielschichtig und entfaltet sich nur langsam. Zunächst liegt der Fokus auf dem Protagonisten Amos, dessen Charakter komplex und schwer verständlich scheint. Zu Zeiten des Studiums verwöhnter Spross, der sorglos mit dem Geld seiner Familie umgeht. Ebenso sorglos geht er Beziehungen ein. Dann setzt eine Starre ein, die vermeintlich vom Tod der Eltern ausgelöst wird, bevor eine junge Frau ihn wieder zum Leben und zur Aktivität erweckt. Die Gründe kann man noch nicht nachvollziehen, denn zunächst erscheint ein Bruch in der Handlung. Zwei Generationen zuvor, im Nazi-beherrschten Europa kämpfen seine Großeltern ums Überleben. Eine fast typisch jüdische Geschichte, meint man. Erst im letzten Drittel des Romans überlagern sich die beiden Geschichten aus Vergangenheit und Gegenwart und liefern Erklärungen.

Es geht nicht so sehr um die durchaus auch spannende Frage des Warums (Amos so ist wie er ist, seine Familie zu dem Reichtum kam etc.), sondern mehr um das, was alternativ hätte sein können. Wie hätte die Geschichte der einzelnen Figuren auch laufen können: das Schicksal der Großeltern Amos‘ hätte ein anderes sein können; Farrens Leben statt mit Amos hätte mit seinem Freund ganz anders verlaufen können; Amos und Julie hätten vielleicht eine Zukunft haben können. Wenn nicht seine Großmutter die Entscheidungen getroffen hätte, die sie getroffen hat und mit denen sie auf sich und auf die nachfolgenden Generationen Schuld geladen hat. Doch waren diese Entscheidungen nicht zwingend im historischen Kontext? P.B. Gronda stellt die ultimative Frage, wieviel von den Generationen vor uns in uns selbst steckt und wieviel unser Dasein durch sie bestimmt ist.

Auch wenn es zu gelegentlichen Exzessen im Roman kommt, dennoch eine ruhige, leise Geschichte, durch die man nicht hastet, sondern langsam schreitet, immer wieder innehält, staunt und nachdenkt. Für mich nicht der größte Roman über die jüdische Geschichte in der Nazi-Zeit und die Frage nach Schuld und Verrat – aber ganz sicher einer der kleinen Schätze, der durch die unaufgeregte Erzählweise und das fast unauffällige Auftreten ganz groß wirken kann, wenn man ihn lässt.

[Nika · Rating 2 out of 5]

In „Straus Park“ des flämischen Autors P.B. Gronda (Luchterhand Literaturverlag) geht es um die Vergangenheit zweier Familien und wie diese bis in die Gegenwart nachwirkt. Nach dem Tod seiner Eltern ist Amos Grossmann in ein psychisches Loch gefallen. Er nimmt nichts mehr ernst, nicht die Ehe zu seiner Frau Farren, noch das Geld, das ihm seine reiche Familie vererbt hat und das aus dem Handel mit Kunst stammt. Als er dann auf die englische Kunsthistorikerin Julie trifft und sich in sie verliebt, scheint es ihm zum ersten Mal wieder mit etwas ernst zu sein. Doch das Glück hält nicht lange, denn Julie ist verlobt und die Vergangenheit holt beide ein.

Gronda erzählt die Geschichte um Amos und dem ewigen Suchen in seinem Leben in 2 Ebenen. Erfahren wir in der Gegenwart vom untätigen Tagesablauf des jungen Mannes, in dem er vor sich hin lebt, ist es die Vergangenheit im Amsterdam des Zweiten Weltkrieges, über die in der Mitte des Romans berichtet wird und in der seine jüdischen Großeltern Charlotte und Markus um ihr Leben kämpfen. Doch Charlotte und Markus haben sich mit dem ersten Tag in ihrem Amsterdamer Versteck auseinandergelebt. Ohne zu viel von der Handlung verraten zu wollen, kann ich sagen, dass mich insbesondere hier das Verhalten der beiden Eheleute abgeschreckt hat. Während Markus still und leise vor sich hinlebt, lässt sich Charlotte ausgerechnet mit einem deutschen Befehlshaber ein und verrät ihre eigenen Leute. Für mich war der Einstieg in beide Ebenen sehr schwer. Im Mittelpunkt stehen immer Amos und Julie und erst am Schluss wird enthüllt, dass die beiden mehr als nur die Gefühle füreinander verbinden. Weder zu Amos, noch zu Julie konnte ich einen Zugang finden und auch die Erzählung in der Vergangenheit konnte mich nicht näher zu ihnen bringen oder Sympathie auslösen.

Wer ist Amos? Wer war Charlotte? Beide spielen mit den Gefühlen derer, die sie lieben und über beide wurde in meinem Empfinden sehr kalt berichtet. „Straus Park“ zeigt, wie uns die Taten der Vorfahren prägen und verbinden, doch in diesem Roman ist es eine negative Art, dies zu verdeutlichen. Julie gerät mitten in einen unausgesprochenen Konflikt, dessen Teil sie bereits ist und die Auflösung über die Verbindung von Amos und Julie am Ende war für mich keine große Kunst, eher erschien sie mir sehr einfach konstruiert.

Ich kann „Straus Park“ leider nur 2 von 5 Sternen geben. Ich möchte nicht von Langeweile sprechen, dennoch konnte mich der Roman nicht unterhalten und in die Handlung ziehen. Alles, was Amos und seine Familie umgibt und geprägt hat, hat mich beinahe abgestoßen und mir fehlte das Interesse an den Protagonisten. Ich hatte mir sehr viel mehr von dem Roman erhofft, denn das Vermischen von Vergangenheit und Gegenwart klang sehr interessant. „Straus Park“ soll von Liebe und Verrat, von Schuld und Überlebenswillen handeln, doch diese Aspekte waren mir insgesamt zu viel und im Roman zu gewollt eingebunden.

[Rein · Rating 3 out of 5]

Vooral de sfeer in het eerste deel is tintelend, met flair en beeldend beschreven, zonder dat daar een woord Vlaams bij is. Daarna blijft de spanning gehandhaafd maar wordt het wat gewoner. In het laatste deel keren we terug naar Amos en zijn moeizame relatie met Julie, nog steeds boeiend vanwege de afloop, maar de vibrerende stijl van het eerste deel wordt niet meer gehaald. Dit is niet erg. Baeten Gronda heeft duidelijk bewezen dat hij kan schrijven en belooft veel voor de toekomst.

[Marnix Verplancke · Rating 3 out of 5]

Amos Grossman is een flierefluitende New Yorkse twintiger, de erfgenaam van een familie die volgens Forbes Magazine 25 miljoen dollar waard is en dat fortuin verdiende in de kunsthandel. Hij was ooit getrouwd met Farren, woonde nadien zeven jaar samen met Alison en is nu tot over de oren verliefd op Julie. Helemaal in de stijl van Jay McInerney schildert Gronda een portret van de Amerikaanse happy few die in flashy sportwagens rondrijden en met een glas in de hand vanuit hun raam over Straus Park uitkijken. Tot deel twee van de roman begint tenminste en we opeens in het grauwe Duitsland van de jaren dertig zitten, waar de joodse grootouders van Amos hun hebben en houden vergaren om het geluk in Amsterdam te gaan zoeken. Vooral oma Charlotte bakt het daar in haar drang tot overleven nogal bruin, waarbij ze er niet voor terugschrikt hele in het spreekwoordelijke achterhuis wonende families aan haar Duitse geliefde te verlinken.Wanneer ze bovendien kans ziet op het einde van de oorlog in het bezit te komen van een mooie collectie schilderijen, zegt ze natuurlijk niet nee. We zouden de Nederlandse schrijvers die over het onderduikthema boeken hebben geschreven niet op de thee willen krijgen, maar Gronda slaat zich mooi uit de slag. Hij focust op zijn personages en laat de oorlog slechts op de achtergrond aanwezig zijn, waardoor hij de valkuilen van het genre netjes ontwijkt. Straus Park is een roman over de lange schaduw van een oorlog en over de onmogelijke liefde tussen Amos en een erfgename van de Joodse familie met wiens kunstschat Charlotte aan de haal ging. Het is een boek waarin duidelijk veel tijd en moeite is gestoken. Er is aan gepast en gevijld tot alle stukjes netjes in elkaar vielen, maar daardoor hebben bepaalde scènes jammer genoeg ook iets steriels gekregen.

[Leesmenu · Rating 4 out of 5]

Tien uur voor de start van het veelbelovend-klinkende Slow Book Festival krijgt ondergetekende telefoon van de organisator. "P. B. Gronda werd teruggeroepen naar Italië en zal er dus niet zijn vanavond." Tja, dat krijg je met zo'n internationale schrijver als Gronda, opgegroeid in België, verhuisd naar New York, nu wonend in Italië: het is niet altijd even gemakkelijk om hem in België vast te krijgen.

Maar dat internationale, wereldomvattende gevoel krijg je ook in Straus Park en ohja, dat maakt veel goed. Een ter-plaatse-trappelende New Yorker, een Britse kunstexperte, een Duitse familie en een gade Nazi's, een stel Nederlanders – in een ruime 360 pagina's laat Gronda verscheidene kleine en grote werelden zo mooi openbloeien en vervolgens moeiteloos in elkaar vlechten dat je je als lezer na afloop onovertrefbaar voldaan voelt. Een literair meergangenmenu, if you will, en eentje die geheid enkele gouden sterretjes waard is. [...]

Lees verder op: http://leesmenu.be/index.php/componen...

[Ben · Rating 5 out of 5]

Dit was nog eens een goed boek van de oude stempel: een goed boek omdat het een meesterverteller is. Een erg simpel verhaal (2 joodse kinderen van de diaspora leren elkaar kennen in NY; een is de achterkleinzoon van de verraadster van de overgrootvader van de andere) maar erg goed geschreven. Soms flink slikken omdat het zo krachtig en kortvan stof was over vreselijke dingen. En eindelijk een keer een boek dat goed is over al de 3 delen. De laatste zin is bijna monumentaal. (en ook,een goed maar absoluut geen happy ending).

In de andere reviews hier op goodreads las ik dat sommigen het boek te gepolijst vonden. Duidelijk heeft de auteur veel moeite gedaan om het simpele verhaal zo op te schrijven dat er altijd wel ergens een verrassing komt en de climax mooi opgebouwt wordt. Ik zie dit polijsten niet als iets negatief. (Meer: dit draagt bij tot de vaardigheden die een schrijver behoort te bezitten).

[Sigried · Rating 4 out of 5]

Ik vind het moeilijk om een recensie over dit boek te schrijven. Ik hield ongelooflijk veel van de directe schrijfstijl, het ritme en de thematiek van deze roman, maar bleef desondanks op mijn honger zitten. De familiegeschiedenis van beide hoofdpersonages wordt te weinig uitgewerkt en heeft uiteindelijk zo goed als geen consequenties voor de hoofdplot. Het lijkt erop dat de verhaallijn over de kunstroven tijdens WO II enkel toegevoegd wordt om te maskeren dat het boek in de eerste plaats een liefdesverhaal is. Dat is een gemiste kans, ook al omdat de roman ook zonder deze extra dimensie sterk genoeg zou kunnen zijn. Desondanks een aanrader die me overtuigt om ook het andere werk van Gronda te lezen.

[Klaartje · Rating 5 out of 5]

Straus Park leest als een trein. Ik ben fan van Gronda, de manier waarop zijn personages neergezet worden. Het vertelt heel wat over relaties (of de onmogelijkheid ervan) in onze huidige samenleving, over wat al dan niet uitgesproken wordt. Alhoewel het tweede deel zich rond de tweede Wereldoorlog afspeelt, voelt ook dat heel actueel aan.
Zijn boeken worden alleen maar beter, al benieuwd naar zijn volgende.

[Geert · Rating 4 out of 5]

Amos Grossman, erfgenaam van een antiekimperium in New York, krijgt het te pakken voor Julie Dean, een engelse kunsthistoricus. Ze zijn gebonden door wat hun familie meemaakte tijdens de tweede wereldoorlog: bij de ene is de overlevingsdrift (en hebzucht) en daaraan verbonden verraad tijdens de tweede wereldoorlog aanleiding tot hun afstand. Leest als een TGV ;)

[Elisah Vandaele · Rating 3 out of 5]

I found Straus Park to be a nicely written novel, where P.B Gronda takes the reader easily from one story to another, matching them and linking them together in the end. History, family. This is a perfect book to travel with.

[Kris Demey · Rating 4 out of 5]

Dit is écht goed en het belooft impliciet vanalles over Gronda's vermogen om als schrijver steeds betere verhalen te vertellen.

[Ief Stuyvaert · Rating 3 out of 5]

Het eerste deel krijgt drie, het middengedeelte drie 1/2 en het derde deel zelfs vier sterren. Een boek dat alsmaar beter wordt dus. Met een mooie eindzin bovendien.

[Harrie · Rating 4 out of 5]

Levensechte dialogen waarin veel gezegd wordt door niets, of net iets anders te zeggen. Zelfs de tragiek is licht. Of net heel erg. Ik moest aan Kundera denken. Dat is een compliment pbgronda.

[Nathalie Depoorter · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek! Verrassend, eerlijk, puur...een echte aanrader!

[Loes Nijsmans · Rating 4 out of 5]

Beste van Gronda tot nu toe!