Wanneer de flamboyante Fannie Kannegieter overlijdt, laat ze haar vier kinderen achter vol vragen. Rensa, Arie, Jean-Paul en Pierre proberen na de dood van hun moeder vat te krijgen op hun jeugd zonder vaders en familie. Wie was hun moeder en waarom wilde ze niets loslaten over haar verleden? Kwamen de keuzes van de ongrijpbare Fannie voort uit trots? Of wilde ze haar kinderen beschermen? En waarom was de relatie met haar dochter zo anders dan die met haar zonen? Stukje bij beetje wordt de gezinsgeschiedenis ontrafeld tegen de achtergrond van de angstige verwachting van het opdoemende nieuwe millennium. Met haar heldere stijl, vol rake observaties en scherpe humor, houdt De Boer de lezer tot de laatste pagina in haar greep.
Ik was onder de indruk van deze debuutroman! Vooral de knappe schrijfstijl kon me bekoren, maar ook inhoudelijk is dit een een boeiend verhaal.
“Ze kijken naar het dode gezicht van hun moeder, een gezicht dat het geheim heeft ervaren en die ervaring in het sterven meteen heeft uitgewist.”
Na de dood van Fanny blijven haar vier volwassen kinderen achter met twijfels en vragen. Hun moeder weigerde over het verleden te praten. Door een terugblik naar de jeugdjaren, krijg je als lezer meteen een duidelijk beeld over de gezinssituatie van toen. Een emotioneel schrijnende situatie. De momenten dat ze als gezin een fijne tijd samen hadden, zijn zeer zeldzaam. Hun rokende moeder haalde in het weekend stoere, vreemde mannen in huis en haar wispelturige buien namen de overhand. De vaders van Jean-Paul, Pierre, Arie en Rensa bleven buiten beeld.
De spanning die vroeger al tussen de kinderen heerste, is ook in het heden nog steeds aanwezig. Twee onafscheidelijke broers, een lievelingszoon met een donkerdere huidskleur en Rensa. Zij is de dochter die nooit enige affectie van haar moeder heeft gekregen, nooit enige aanraking heeft gevoeld. Sylvia de Boer schetst op een beklijvend manier hoe de gevoelens van vroeger nu nog steeds invloed hebben op het leven.
“Stilte tussen hen is nooit ongemakkelijk geweest, er is geen leegte die moet worden opgevuld, er is een kalm aanwezig zijn in hun woordloosheid, en misschien zoeken ze die kalmte allebei wel meer op sinds ze volwassen zijn. Stilte maakt niets kapot.”
Als vissen in de diepzee is een intrigerend familieverhaal over strubbelingen, gemis, haat en liefde. Als lezer begrijp je uiteindelijk wel waarom Fanny én haar kinderen bepaalde keuzes hebben gemaakt. Het verhaal had, naar mijn gevoel, nog krachtiger geweest als er net iets minder verwikkelingen waren. Maar de schrijfstijl is absoluut zeer overtuigend! Ik was overdonderd door het mooie, vaak poëtische taalgebruik. Zo raak, zo doordrongen van gevoelens!
“Ze waren te verschillend, haar moeder en zij. Twee cirkels naast elkaar zonder overlapping, toevallig in elkaars buurt op aarde, met tussen hen in de leegte.”
Sylvia de Boer is kunstenares en heeft dit thema ook mooi in haar verhaal geïntegreerd, daar hou ik wel van. De omslag past ook perfect bij het boek, rook komt op verschillende manieren aan bod. Mooi, schrijnend en zelfs hilarisch. Als vissen in de diepzee is echt een knap en verzorgd geheel, zo overtuigend! Sylvia de Boer… een naam om zeker te onthouden!
“Op een keer wil ze , dik aangekleed, met mij naar het balkon, waar de winterkou als rook uit haar aangetaste longen komt, en ze blaast tegen mijn voorhoofd, zwakjes, warme damp als een zoen, net als vroeger toen ik kind was, als we samen waren, altijd ongezien, en zo zullen we samenblijven, mama en ik, in ieder sliertje rook,…”
Op het eind werd het wat langdradig. Het begin boeide me erg Vier kinderen met hun moeder waarvan 1 een meisje. De band tussen haar en broer Arie is erg goed, daarnaast zijn de twee andere broer twee handen op een buik. De moeder overlijdt, de kinderen zijn intussen volwassen mensen en gaan denken en praten over vroeger....
Een debuutroman, die je meezuigt in t verhaal, van begin tot einde, dat is straf. Het verhaal van een dysfuntioneel gezin, waar de levens van de vier kinderen overhoop wordt gehaald na het sterven van de moeder, de spil van t gezin.
Elk van de vier kinderen van een disfunctioneel gezin geven hun kijk op hun opgroeien in een gezin vol spanning en ontrafelen zo beetje bij beetje de goedbewaarde familiegeschiedenis. Graag gelezen. Alleen het einde hoefde voor mij niet.
Een verhaal over familieverhoudingen en de onderlinge relaties vind ik altijd boeiend om te lezen, tenminste als het goed geschreven is. En dat is dit boek.