What do you think?
Rate this book
Τα φώτα στο βάθος
Καλοκαίρι. Καθώς χαράζει στο Άμστερνταμ, ένα πτώμα ξεβράζεται στις όχθες του ποταμού. Ένας Βραζιλιάνος μετανάστης πέφτει νεκρός από τις σφαίρες της βρετανικής αστυνομίας. Η μέρα προχωράει. Καύσωνας και οχλαγωγία.
Μια ομάδα ακτιβιστών εισβάλλει σε κάποια πλαζ επιβάλλοντας ενός λεπτού σιγή. Σουρουπώνει. Από τον ορό τού γέροντα, που δεν περιμένει επισκεπτήριο, στάζει στάλα στάλα η μοναξιά.
Τη νύχτα, στη νότια Κρήτη, μια μαμά με το μωρό στην αγκαλιά προσπαθεί να διακρίνει τα φώτα της Λιβύης στο βάθος του ορίζοντα. Χειμωνιάζει, ένα χαλίκι θα σφηνώσει στους αρμούς του παπουτσιού της και θα βρει τη θέση του ανάμεσα σε μια συλλογή από βότσαλα.
Μία κυρία συλλαμβάνεται από τους σεκιουριτάδες ενός πολυκαταστήματος στο γιορτινό Δουβλίνο, καθώς κλέβει μια κασετίνα, ενώ ο υπερτυχερός ενός λαχείου κρεμάει την ταμπέλα hunger στο Στραντ τής μητρόπολης. Μια φανταστική πόλη μετατρέπει το χριστουγεννιάτικο κλίμα φιλανθρωπίας σε εξέγερση. Παρήλθαν αργίες μπελ επόκ. Ζωντανεύουν οι πολαρόιντ.
Χορεύουν σε παραπήγματα στην εξοχή τής Πρωτομαγιάς, στο χώμα το νωπό στην ύπαιθρο της Καθαρής Δευτέρας, με φόντο συρματοπλέγματα σ’ ένα χωράφι της Ανάστασης, σε κάποια σαλοτραπεζαρία της Πρωτοχρονιάς, σε χορό εργαζομένων της Απόκριας. Η Ελπίδα, η μάνα του νάνου, χορεύει στην αυλή του χαμόσπιτου.
Ξημερώνει Κυριακή γκραν γκινιόλ.
Μια ομάδα ακτιβιστών εισβάλλει σε κάποια πλαζ επιβάλλοντας ενός λεπτού σιγή. Σουρουπώνει. Από τον ορό τού γέροντα, που δεν περιμένει επισκεπτήριο, στάζει στάλα στάλα η μοναξιά.
Τη νύχτα, στη νότια Κρήτη, μια μαμά με το μωρό στην αγκαλιά προσπαθεί να διακρίνει τα φώτα της Λιβύης στο βάθος του ορίζοντα. Χειμωνιάζει, ένα χαλίκι θα σφηνώσει στους αρμούς του παπουτσιού της και θα βρει τη θέση του ανάμεσα σε μια συλλογή από βότσαλα.
Μία κυρία συλλαμβάνεται από τους σεκιουριτάδες ενός πολυκαταστήματος στο γιορτινό Δουβλίνο, καθώς κλέβει μια κασετίνα, ενώ ο υπερτυχερός ενός λαχείου κρεμάει την ταμπέλα hunger στο Στραντ τής μητρόπολης. Μια φανταστική πόλη μετατρέπει το χριστουγεννιάτικο κλίμα φιλανθρωπίας σε εξέγερση. Παρήλθαν αργίες μπελ επόκ. Ζωντανεύουν οι πολαρόιντ.
Χορεύουν σε παραπήγματα στην εξοχή τής Πρωτομαγιάς, στο χώμα το νωπό στην ύπαιθρο της Καθαρής Δευτέρας, με φόντο συρματοπλέγματα σ’ ένα χωράφι της Ανάστασης, σε κάποια σαλοτραπεζαρία της Πρωτοχρονιάς, σε χορό εργαζομένων της Απόκριας. Η Ελπίδα, η μάνα του νάνου, χορεύει στην αυλή του χαμόσπιτου.
Ξημερώνει Κυριακή γκραν γκινιόλ.
124 pages, Paperback
First published May 1, 2013
1 person is currently reading
58 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
March 26, 2021
Μια ανάγνωση το έκανα... κάποια από τα διηγήματα του βιβλίου και δεύτερη φορά...τελικά δεν είναι ένα από εκείνα τα βιβλία τα οποία μπόρεσαν να με "συνε-πάρουν" μαζί τους, να με ταξιδέψουν όπως μου αρέσει να λέω, όταν ένα βιβλίο μου αρέσει πραγματικά. Ίσως αυτή η ωμή περιγραφή της πραγματικότητας να μην μου ταιριάζει. Η έννοια της μοναξιάς ή η κατάσταση των ψυχικών "διαταραχών" με αφήνει αδιάφορο......; Ιστορίες με δύστυχα πλάσματα, που βιώνουν τη δυστυχία τους με εξοργίζουν! Τα "ψυχαναλυτικά" γυμνάσματα ... ξυπνούν μέσα μου την επιθυμία να ειρωνευτώ.... Ίσως και ο διδακτισμός, που διαφαίνεται σε πολλά από τα διηγήματα, να με απωθεί. Ίσως ακόμα, και η στρατευμένη γραφή να μην μου ταιριάζει....
Μα αυτά είναι τα βιώματα της σημερινής νεολαίας, μου αντιλένε. Θα ήταν παράταιρο στη σημερινή δύσκολη, σκληρή συγκυρία, ένας νέος συγγραφέας να γράφει διαφορετικά. Στην εποχή της ανεργίας, των αυτοκτονιών, των τόσων κοινωνικών προβλημάτων, ένας νέος άνθρωπος αυτά έχει να πει, αυτός είναι ο κόσμος που βιώνει μέσα από τα μάτια, τη ψυχή και την καρδιά του.
Από την άλλη αν ένα νέο άνθρωπο, δεν τον διακρίνει η αισιοδοξία, αν δεν τον αγγίζει η ομορφιά που, ναι, υπάρχει γύρω μας, αν δεν μεθύσει από έρωτα, αν δεν πιστεύει ότι μπορεί να είναι ο νικητής σε αυτήν την πραγματικότητα, τι σόι νέος είναι; Ποιος φόρτωσε τόση μαυρίλα στη ψυχή τους; Ποιος βιάστηκε να τους προσθέσει τόσα, ασήκωτα χρόνια στη πλάτη τους;
Εμείς, οι γονείς τους...μου απαντάνε. Ο τρόπος που μεγαλώσαμε αυτές τις γενιές, με τον έντονο καταναλωτισμό που τον αναγάγαμε σε υπέρτατη αξία. Ο υπερπροστατευτισμός που έπνιξε τα παιδιά μας. Η πίστη μας ότι το παιδί μας -δηλαδή εμείς - ξέρει περισσότερα από το δάσκαλο του ( ποιο δάσκαλο του, από όλη την κοινωνία ). Η άρνηση να επιβάλλουμε την όποια τιμωρία, ως ξεπερασμένο τρόπο αντίδρασης... ξεχνώντας ότι η ίδια η ζωή τιμωρεί, αν ξεπεράσεις τα όρια ...
Ναι, κάναμε λάθη. Εγκλωβιστήκαμε σε ένα λάθος αξιακό σύστημα, ξένο με αυτά που βίωσε η πατρίδα μας όλα τα "πρότερα" χρόνια, μεγαλώσαμε κι εμείς μέσα σε αυτό το σύστημα, ποτέ δεν ήμασταν ευχαριστημένοι, όλο θέλαμε και κάτι περισσότερο, ποτέ δεν ξαποστάσαμε να απολαύσουμε αυτά που είχαμε!
Τα διηγήματα από "Τα Φώτα στο Βάθος", απεικονίζουν τη σκληρή, πεζή , σημερινή πραγματικότητα, την οποία καθημερινά αντιμετωπίζουμε και τις περισσότερες φορές, εμείς οι απέξω την προσπερνούμε. Ιστορίες, της διπλανής πόρτας... που σίγουρα μας ξεκουνάνε από τη θέση μας αλλά στα κουτάκια του μυαλού μου, δεν θέλω να βάλω επιπλέον εικόνες από την τωρινή κατάσταση. Αρκετές, τέτοιες εικόνες, μου φορτώνουν τα ΜΜΕ κάθε μέρα!
Μα αυτά είναι τα βιώματα της σημερινής νεολαίας, μου αντιλένε. Θα ήταν παράταιρο στη σημερινή δύσκολη, σκληρή συγκυρία, ένας νέος συγγραφέας να γράφει διαφορετικά. Στην εποχή της ανεργίας, των αυτοκτονιών, των τόσων κοινωνικών προβλημάτων, ένας νέος άνθρωπος αυτά έχει να πει, αυτός είναι ο κόσμος που βιώνει μέσα από τα μάτια, τη ψυχή και την καρδιά του.
Από την άλλη αν ένα νέο άνθρωπο, δεν τον διακρίνει η αισιοδοξία, αν δεν τον αγγίζει η ομορφιά που, ναι, υπάρχει γύρω μας, αν δεν μεθύσει από έρωτα, αν δεν πιστεύει ότι μπορεί να είναι ο νικητής σε αυτήν την πραγματικότητα, τι σόι νέος είναι; Ποιος φόρτωσε τόση μαυρίλα στη ψυχή τους; Ποιος βιάστηκε να τους προσθέσει τόσα, ασήκωτα χρόνια στη πλάτη τους;
Εμείς, οι γονείς τους...μου απαντάνε. Ο τρόπος που μεγαλώσαμε αυτές τις γενιές, με τον έντονο καταναλωτισμό που τον αναγάγαμε σε υπέρτατη αξία. Ο υπερπροστατευτισμός που έπνιξε τα παιδιά μας. Η πίστη μας ότι το παιδί μας -δηλαδή εμείς - ξέρει περισσότερα από το δάσκαλο του ( ποιο δάσκαλο του, από όλη την κοινωνία ). Η άρνηση να επιβάλλουμε την όποια τιμωρία, ως ξεπερασμένο τρόπο αντίδρασης... ξεχνώντας ότι η ίδια η ζωή τιμωρεί, αν ξεπεράσεις τα όρια ...
Ναι, κάναμε λάθη. Εγκλωβιστήκαμε σε ένα λάθος αξιακό σύστημα, ξένο με αυτά που βίωσε η πατρίδα μας όλα τα "πρότερα" χρόνια, μεγαλώσαμε κι εμείς μέσα σε αυτό το σύστημα, ποτέ δεν ήμασταν ευχαριστημένοι, όλο θέλαμε και κάτι περισσότερο, ποτέ δεν ξαποστάσαμε να απολαύσουμε αυτά που είχαμε!
Τα διηγήματα από "Τα Φώτα στο Βάθος", απεικονίζουν τη σκληρή, πεζή , σημερινή πραγματικότητα, την οποία καθημερινά αντιμετωπίζουμε και τις περισσότερες φορές, εμείς οι απέξω την προσπερνούμε. Ιστορίες, της διπλανής πόρτας... που σίγουρα μας ξεκουνάνε από τη θέση μας αλλά στα κουτάκια του μυαλού μου, δεν θέλω να βάλω επιπλέον εικόνες από την τωρινή κατάσταση. Αρκετές, τέτοιες εικόνες, μου φορτώνουν τα ΜΜΕ κάθε μέρα!
June 20, 2013
Ένα από τα προτερήματα του βιβλίου είναι η γραφή της Niemands Rose.
Στρωτή με ένα διάφανο λυρισμό που δε λιγώνει αν και μερικές φορές πληγώνει και στοιχειώνει. 'Στοιχειώνει' εννοώ το αίσθημα του να χώνεται ένα κείμενο χωρίς τη θέληση σου ("καλά είμαι εδώ, άσε με στην ησυχία μου") κάτω από τις φλέβες σου και να μη σ'αφήνει σε ησυχία. Το είχα πρωτονιώσει με το (πιθανόν το αγαπημένο μου) διήγημα Κυνήγι που είχα διαβάσει στο μπλογκ της. Υπάρχουν αφηγήσεις, όπως το Ενός Λεπτού Σιγή που με στοιχείωσαν εξίσου και αφηγήσεις, όπως η Πλαστική Σακούλα, που με πλήγωσαν όπως πληγώνει πλέον κάθε ματιά στην καθημερινότητα μας. Και η συγγραφέας ξέρει να κοιτάει την πραγματικότητα. Με ξεκάθαρη ματιά και στιβαρό χέρι δημιουργεί κρυστάλλινες εικόνες που καθρεφτίζουν το σήμερα και το χτες, που γεννούν μια αδιόρατη νοσταλγία και συγκίνηση, τρυφερότητα και μελαγχολία.
Οι ιστορίες, πολυπολιτισμικές, πολυθεματικές, λακωνικές προσφέρουν μια ποικιλία εικόνων, χαρακτήρων, συναισθημάτων αν και ορισμένες δε με άγγιξαν τόσο πολύ.
Μία ένσταση μου, καθαρά προσωπική, είναι στα μη-διηγήματα, τα κείμενα προς το τέλος του βιβλίου, στα οποία ένιωσα λίγο την προσοχή μου να σπάει. Ίσως επειδή διαβάζω γενικά πολλά μπλογκ παρόμοιας θεματολογίας (ή επειδή διατηρώ κι ένα ημιθανές μπλογκ εγώ η ίδια) και δε μου είναι ξένο ή ασυνήθιστο αυτό το είδος κειμένων. Ή επειδή πιστεύω ότι οι αναρτήσεις ιστολογίου, όσο πανέμορφα γραμμένες κι αν είναι, ανήκουν στο διαδίκτυο. Προτιμώ οι ιδέες κάποιου να εκφράζονται μυθοπλαστικά, μέσα από χαρακτήρες, διάλογο, περιγραφή, πράξεις, κλιμάκωση. Βρίσκω μάλιστα πιο ζωντανό, πιο έντονο, πιο επιδραστικό το μήνυμα που βγαίνει μέσα από ένα διήγημα, μία φέτα ζωής που διαδραματίζεται μπροστά στα μάτια σου.
Επίσης, είμαι γενικά επιφυλακτική με τη στρατευμένη τέχνη. Θέλω μια πολιτική πεποίθηση ή μια στάση ζωής να διαφαίνεται μέσα από ένα κείμενο παρά αυτή να βροντοφωνάζει μέσα από τις λέξεις. Γιατί έτσι πνίγει στο θόρυβο της το διήγημα.
Πάντως το βιβλίο, παρόλη τη μελαγχολία του, διέπεται από μια υποβόσκουσα αισιοδοξία, μία προτροπή για τον αναγνώστη να αρπάξει τη ζωή απ'τα μαλλιά, να την κεράσει ρακιές, μη σου πω να της δώσει κι ένα γλωσσόφιλο.
Θα κλείσω λοιπόν μια απόφαση που πήρα μετά από μια (μάλλον αυτοβιογραφική) ιστορία της Niemands Rose (όσοι έχετε διαβάσει το βιβλίο θα καταλάβετε):
Από δω και πέρα σε κάθε dinner party ή σκέτο πάρτυ που θα κάνω, θα βάζω μουσική να χορέψουμε. Φορ ρίαλ.
Στρωτή με ένα διάφανο λυρισμό που δε λιγώνει αν και μερικές φορές πληγώνει και στοιχειώνει. 'Στοιχειώνει' εννοώ το αίσθημα του να χώνεται ένα κείμενο χωρίς τη θέληση σου ("καλά είμαι εδώ, άσε με στην ησυχία μου") κάτω από τις φλέβες σου και να μη σ'αφήνει σε ησυχία. Το είχα πρωτονιώσει με το (πιθανόν το αγαπημένο μου) διήγημα Κυνήγι που είχα διαβάσει στο μπλογκ της. Υπάρχουν αφηγήσεις, όπως το Ενός Λεπτού Σιγή που με στοιχείωσαν εξίσου και αφηγήσεις, όπως η Πλαστική Σακούλα, που με πλήγωσαν όπως πληγώνει πλέον κάθε ματιά στην καθημερινότητα μας. Και η συγγραφέας ξέρει να κοιτάει την πραγματικότητα. Με ξεκάθαρη ματιά και στιβαρό χέρι δημιουργεί κρυστάλλινες εικόνες που καθρεφτίζουν το σήμερα και το χτες, που γεννούν μια αδιόρατη νοσταλγία και συγκίνηση, τρυφερότητα και μελαγχολία.
Οι ιστορίες, πολυπολιτισμικές, πολυθεματικές, λακωνικές προσφέρουν μια ποικιλία εικόνων, χαρακτήρων, συναισθημάτων αν και ορισμένες δε με άγγιξαν τόσο πολύ.
Μία ένσταση μου, καθαρά προσωπική, είναι στα μη-διηγήματα, τα κείμενα προς το τέλος του βιβλίου, στα οποία ένιωσα λίγο την προσοχή μου να σπάει. Ίσως επειδή διαβάζω γενικά πολλά μπλογκ παρόμοιας θεματολογίας (ή επειδή διατηρώ κι ένα ημιθανές μπλογκ εγώ η ίδια) και δε μου είναι ξένο ή ασυνήθιστο αυτό το είδος κειμένων. Ή επειδή πιστεύω ότι οι αναρτήσεις ιστολογίου, όσο πανέμορφα γραμμένες κι αν είναι, ανήκουν στο διαδίκτυο. Προτιμώ οι ιδέες κάποιου να εκφράζονται μυθοπλαστικά, μέσα από χαρακτήρες, διάλογο, περιγραφή, πράξεις, κλιμάκωση. Βρίσκω μάλιστα πιο ζωντανό, πιο έντονο, πιο επιδραστικό το μήνυμα που βγαίνει μέσα από ένα διήγημα, μία φέτα ζωής που διαδραματίζεται μπροστά στα μάτια σου.
Επίσης, είμαι γενικά επιφυλακτική με τη στρατευμένη τέχνη. Θέλω μια πολιτική πεποίθηση ή μια στάση ζωής να διαφαίνεται μέσα από ένα κείμενο παρά αυτή να βροντοφωνάζει μέσα από τις λέξεις. Γιατί έτσι πνίγει στο θόρυβο της το διήγημα.
Πάντως το βιβλίο, παρόλη τη μελαγχολία του, διέπεται από μια υποβόσκουσα αισιοδοξία, μία προτροπή για τον αναγνώστη να αρπάξει τη ζωή απ'τα μαλλιά, να την κεράσει ρακιές, μη σου πω να της δώσει κι ένα γλωσσόφιλο.
Θα κλείσω λοιπόν μια απόφαση που πήρα μετά από μια (μάλλον αυτοβιογραφική) ιστορία της Niemands Rose (όσοι έχετε διαβάσει το βιβλίο θα καταλάβετε):
Από δω και πέρα σε κάθε dinner party ή σκέτο πάρτυ που θα κάνω, θα βάζω μουσική να χορέψουμε. Φορ ρίαλ.
June 8, 2013
δεν είναι τι σκέφτηκα εγώ, είναι τι είπε ο Κοστίνιο:
27 Μάι 2013
η φωτιά στο βάθος
Στο τέλος να θυμηθείς να μου κλείσεις τρυφερά τα βλέφαρα
για να μπορέσω να ξαναδώ καμιά ικμάδα φωτός
Ν.
Υπάρχουν αναγνώσματα που βρίσκεις στη γραφή τους μια περίτεχνη σπουδή, ένα συναρπαστικό πάντρεμα των λέξεων και μια μουσική ροή των στίξεων -καθώς ίσως και άλλες αρετές στις διάφορες αναγνώσεις τους- αλλά που αν τα πιάσεις και τα στίψεις δεν θα βγάλουν ούτε μια σταγόνα αίμα. Σε αυτή την κατηγορία λοιπόν, σίγουρα δεν ανήκουν τα γραπτά της Niemands Rose. Όχι φυσικά επειδή τους λείπει η σπουδή και τα θελκτικά παντρέματα, αλλά επειδή κάθε σελίδα τους, κάθε σημείο στίξης, θαρρείς πως είναι βουτηγμένο στο αίμα· κι αν όχι στο κυριολεκτικό αίμα -πολύ μοβόρικο άλλωστε για μια Κυρία των επεξεργασμένων βλεμμάτων- νιώθεις σίγουρα να μυρίζουν ως τεκμήρια μιας αλήθειας ή, καλύτερα, πολλών αληθειών ταυτόχρονα -ακόμα και αντιφατικών μεταξύ τους- που πρώτο τους μέλημα προκειμένου να αναπνεύσουν στον κόσμο είναι να βιωθούν και να μετουσιωθούν εντελώς φυσικά, χωρίς καμία βιάση, σε σκέψη και ανάμνηση. Μια ανάμνηση που δεν έχει κανένα κοινό τόπο ούτε με νοσταλγία, ούτε με αναπόληση, ούτε καν με κάτι πεπερασμένο, κεκτημένο ή ξεχασμένο. Οι αναμνήσεις από την κοινή ζωή μας άλλωστε δεν είναι παρά υποσχέσεις για τον κοινό μας βίο, για τον καιρό που η ζωή θα έχει γίνει βίος και όλα τα ανταμώματα θα μνημονεύονται σαν κεφάλαια μιας ντοστογεφσκικής εποποιίας. Η ανάμνηση ως αποκλειστική υπόθεση του μέλλοντος. Και η Niemands δεν κάνει κάτι άλλο παρά αυτό ακριβώς. Να περιγράφει με κάθε συγκλονιστικά ακριβή λεπτομέρεια αυτό που ζήσαμε όλοι μαζί, όταν ακόμα μπορούσαμε να εννοήσουμε ένα κάποιο όλοι μαζί, όταν μπορούσαμε να το βιώσουμε έστω στις άκρες του, όταν ακόμα αυτό έδινε εικόνες και τροφή στη ζωή του καθενός, χαράζοντας γραμμές και συνθήκες που θα έδιναν σχήμα στη ζωή που ονειρευόμαστε να ζήσουμε. Σ'αυτή τη ζωή όμως, κι όχι σε κάποια άλλη, ματαιωμένη.
Έτσι, ξορκίζονται πρώτα οι ασχήμιες που περνάνε μπροστά από το βλέμμα, αναθεματίζεται κάθε στιγμή που μας απαγόρευσε να υπάρξουμε, εικονοποιείται με σχεδόν ευλαβική καρτερία κάθε σκοτάδι που υπομείναμε, προκειμένου να έχουμε κάθε αξίωση να δούμε κάποτε το φως που βγαίνει από το βάθος του ορίζοντα. Μοιάζει με ρομαντική φιλολογία όλο αυτό, αλλά δεν είναι -ή, τελοσπάντων, αν είναι, είναι όλη δική μου. Οι λέξεις των μικρών αφηγήσεων της Niemands -οι αφηγήσεις μικρού μήκους, όπως πιο εύγλωττα θέτει ο υπότιτλος του βιβλίου- είναι μακράν πιο συγκεκριμένες και σαφείς σε κάθε νόημά τους, φανερό και κρυφό. Ελλειπτικές όταν απαιτεί από τον αναγνώστη να διεκδικήσει ένα χώρο στο -κοινό- βίωμα, περιγραφικές όταν η εικόνα απλώς επιθυμεί να ανοιχτεί μπροστά στα βλέμματά μας, για να επιβεβαιώσουμε ότι πράγματι υπήρξαν στοιχεία της κοινής ζωής, ακόμα κι αν δεν το αποφανθεί ο αρχαιολόγος που θα ανακαλύπτει τα κουφάρια μας μετά από αιώνες ιστορίας και λέξεων. Υπάρχουν αφηγήσεις εδώ μέσα που κάνουν ακόμα και τις ματαιώσεις μας να ματώνουν, που ηχούν σκληρά στις κεραίες μας, που μας ξεβολεύουν από το βίωμα και τη θέρμη του, που ανακαλούν τη θέρμη όταν τη χρειαζόμαστε καταφύγιο και οδηγό, λόγια που η ηχώ τους δεν έγινε συνήθεια, που δεν επαίρονται ότι δίνουν εξηγήσεις πάντοτε και σε όλα, που δεν κυριεύονται από καμία ματαιότητα και ματαιοδοξία. Όλα στη θέση τους τοποθετημένα, τόσο ελαφρά κι επώδυνα. Άλλοτε ελαφρά, άλλοτε επώδυνα· πάντα εντός μας. Κι αν ξεχωρίζει κάτι στη γραφή της Niemands και στο πρώτο τούτο τυπωμένο παιδί της, είναι η καθαρότητα απέναντι σ'ό,τι μας περιβάλλει, κάτι που τελικά συνιστά μια πολύ γενναία στάση, η οποία μέχρι τώρα ασφυκτιούσε -και ασφυκτιά- στα πίξελ και στα σαμπσκράημπ. Οι λέξεις της γενιάς μας -της όποιας γενιάς μπορεί να αναζητήσει ένα πρόσωπο στο κοινό βίωμα και όνειρο- επιτέλους γράφονται, συντάσσονται οι ματαιώσεις δίπλα στα όνειρα, ξεκαθαρίζουμε τις προσδοκίες και τις δυνάμεις, θυμόμαστε ξανά τους λόγους να υπάρχουμε, τους λόγους να γράφουμε, να μοιραζόμαστε, να παίρνουμε τηλέφωνο για να πούμε τα τελευταία ανέκδοτα, να κανονίζουμε τις διακοπές μας δύο μήνες πριν, να σχεδιάζουμε παρέες, να μην αναβάλλουμε την ομορφιά, να μην κουβαλάμε τις χαρές ως ενοχές, να μην μασάμε από νόμους και βουλές, να αφηνόμαστε στην Κυριακή -στο ξένο σπίτι των δικών μας ανθρώπων- να αρπαζόμαστε μεταξύ μας για την υποσημείωση του βιώματος ανάμεσα σε ψευδώνυμα και περσόνες, αλλά να παραδινόμαστε άνευ ορίων και όρων στο μεγάλο του καλοκαίρι.
Όλα αυτά συνιστούν δικές μου προβολές και σκέψεις. Το βιβλίο λέγεται Τα φώτα στο βάθος, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα, κοστίζει σχεδόν 10 ευρώ, διαβάζεται με μια πνοή, θάβεται στην παραλία για να το βρουν οι ράθυμοι ταξιδιώτες της άμμου, καθώς θα χώνουν τα πόδια τους μέσα για να βρουν κι άλλο καλοκαίρι και που όλο σκαλίζουν πιο βαθιά μέχρι να βρουν αυτά τα φώτα. Το βιβλίο επίσης ξηγιέται απείρως πιο πηγαία από τις δικές μου προβολές. Οκ, λίγο περήφανος και κομπασμένος που το εξώφυλλο πέρασε από τα χεράκια μου. Απείρως πιο περήφανος και κομπασμένος για τις σελίδες και τις λέξεις του. Και που η σύνταξή τους κόστισε μια φιλία. Μια φιλία παραπάνω.
27 Μάι 2013
η φωτιά στο βάθος
Στο τέλος να θυμηθείς να μου κλείσεις τρυφερά τα βλέφαρα
για να μπορέσω να ξαναδώ καμιά ικμάδα φωτός
Ν.
Υπάρχουν αναγνώσματα που βρίσκεις στη γραφή τους μια περίτεχνη σπουδή, ένα συναρπαστικό πάντρεμα των λέξεων και μια μουσική ροή των στίξεων -καθώς ίσως και άλλες αρετές στις διάφορες αναγνώσεις τους- αλλά που αν τα πιάσεις και τα στίψεις δεν θα βγάλουν ούτε μια σταγόνα αίμα. Σε αυτή την κατηγορία λοιπόν, σίγουρα δεν ανήκουν τα γραπτά της Niemands Rose. Όχι φυσικά επειδή τους λείπει η σπουδή και τα θελκτικά παντρέματα, αλλά επειδή κάθε σελίδα τους, κάθε σημείο στίξης, θαρρείς πως είναι βουτηγμένο στο αίμα· κι αν όχι στο κυριολεκτικό αίμα -πολύ μοβόρικο άλλωστε για μια Κυρία των επεξεργασμένων βλεμμάτων- νιώθεις σίγουρα να μυρίζουν ως τεκμήρια μιας αλήθειας ή, καλύτερα, πολλών αληθειών ταυτόχρονα -ακόμα και αντιφατικών μεταξύ τους- που πρώτο τους μέλημα προκειμένου να αναπνεύσουν στον κόσμο είναι να βιωθούν και να μετουσιωθούν εντελώς φυσικά, χωρίς καμία βιάση, σε σκέψη και ανάμνηση. Μια ανάμνηση που δεν έχει κανένα κοινό τόπο ούτε με νοσταλγία, ούτε με αναπόληση, ούτε καν με κάτι πεπερασμένο, κεκτημένο ή ξεχασμένο. Οι αναμνήσεις από την κοινή ζωή μας άλλωστε δεν είναι παρά υποσχέσεις για τον κοινό μας βίο, για τον καιρό που η ζωή θα έχει γίνει βίος και όλα τα ανταμώματα θα μνημονεύονται σαν κεφάλαια μιας ντοστογεφσκικής εποποιίας. Η ανάμνηση ως αποκλειστική υπόθεση του μέλλοντος. Και η Niemands δεν κάνει κάτι άλλο παρά αυτό ακριβώς. Να περιγράφει με κάθε συγκλονιστικά ακριβή λεπτομέρεια αυτό που ζήσαμε όλοι μαζί, όταν ακόμα μπορούσαμε να εννοήσουμε ένα κάποιο όλοι μαζί, όταν μπορούσαμε να το βιώσουμε έστω στις άκρες του, όταν ακόμα αυτό έδινε εικόνες και τροφή στη ζωή του καθενός, χαράζοντας γραμμές και συνθήκες που θα έδιναν σχήμα στη ζωή που ονειρευόμαστε να ζήσουμε. Σ'αυτή τη ζωή όμως, κι όχι σε κάποια άλλη, ματαιωμένη.
Έτσι, ξορκίζονται πρώτα οι ασχήμιες που περνάνε μπροστά από το βλέμμα, αναθεματίζεται κάθε στιγμή που μας απαγόρευσε να υπάρξουμε, εικονοποιείται με σχεδόν ευλαβική καρτερία κάθε σκοτάδι που υπομείναμε, προκειμένου να έχουμε κάθε αξίωση να δούμε κάποτε το φως που βγαίνει από το βάθος του ορίζοντα. Μοιάζει με ρομαντική φιλολογία όλο αυτό, αλλά δεν είναι -ή, τελοσπάντων, αν είναι, είναι όλη δική μου. Οι λέξεις των μικρών αφηγήσεων της Niemands -οι αφηγήσεις μικρού μήκους, όπως πιο εύγλωττα θέτει ο υπότιτλος του βιβλίου- είναι μακράν πιο συγκεκριμένες και σαφείς σε κάθε νόημά τους, φανερό και κρυφό. Ελλειπτικές όταν απαιτεί από τον αναγνώστη να διεκδικήσει ένα χώρο στο -κοινό- βίωμα, περιγραφικές όταν η εικόνα απλώς επιθυμεί να ανοιχτεί μπροστά στα βλέμματά μας, για να επιβεβαιώσουμε ότι πράγματι υπήρξαν στοιχεία της κοινής ζωής, ακόμα κι αν δεν το αποφανθεί ο αρχαιολόγος που θα ανακαλύπτει τα κουφάρια μας μετά από αιώνες ιστορίας και λέξεων. Υπάρχουν αφηγήσεις εδώ μέσα που κάνουν ακόμα και τις ματαιώσεις μας να ματώνουν, που ηχούν σκληρά στις κεραίες μας, που μας ξεβολεύουν από το βίωμα και τη θέρμη του, που ανακαλούν τη θέρμη όταν τη χρειαζόμαστε καταφύγιο και οδηγό, λόγια που η ηχώ τους δεν έγινε συνήθεια, που δεν επαίρονται ότι δίνουν εξηγήσεις πάντοτε και σε όλα, που δεν κυριεύονται από καμία ματαιότητα και ματαιοδοξία. Όλα στη θέση τους τοποθετημένα, τόσο ελαφρά κι επώδυνα. Άλλοτε ελαφρά, άλλοτε επώδυνα· πάντα εντός μας. Κι αν ξεχωρίζει κάτι στη γραφή της Niemands και στο πρώτο τούτο τυπωμένο παιδί της, είναι η καθαρότητα απέναντι σ'ό,τι μας περιβάλλει, κάτι που τελικά συνιστά μια πολύ γενναία στάση, η οποία μέχρι τώρα ασφυκτιούσε -και ασφυκτιά- στα πίξελ και στα σαμπσκράημπ. Οι λέξεις της γενιάς μας -της όποιας γενιάς μπορεί να αναζητήσει ένα πρόσωπο στο κοινό βίωμα και όνειρο- επιτέλους γράφονται, συντάσσονται οι ματαιώσεις δίπλα στα όνειρα, ξεκαθαρίζουμε τις προσδοκίες και τις δυνάμεις, θυμόμαστε ξανά τους λόγους να υπάρχουμε, τους λόγους να γράφουμε, να μοιραζόμαστε, να παίρνουμε τηλέφωνο για να πούμε τα τελευταία ανέκδοτα, να κανονίζουμε τις διακοπές μας δύο μήνες πριν, να σχεδιάζουμε παρέες, να μην αναβάλλουμε την ομορφιά, να μην κουβαλάμε τις χαρές ως ενοχές, να μην μασάμε από νόμους και βουλές, να αφηνόμαστε στην Κυριακή -στο ξένο σπίτι των δικών μας ανθρώπων- να αρπαζόμαστε μεταξύ μας για την υποσημείωση του βιώματος ανάμεσα σε ψευδώνυμα και περσόνες, αλλά να παραδινόμαστε άνευ ορίων και όρων στο μεγάλο του καλοκαίρι.
Όλα αυτά συνιστούν δικές μου προβολές και σκέψεις. Το βιβλίο λέγεται Τα φώτα στο βάθος, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα, κοστίζει σχεδόν 10 ευρώ, διαβάζεται με μια πνοή, θάβεται στην παραλία για να το βρουν οι ράθυμοι ταξιδιώτες της άμμου, καθώς θα χώνουν τα πόδια τους μέσα για να βρουν κι άλλο καλοκαίρι και που όλο σκαλίζουν πιο βαθιά μέχρι να βρουν αυτά τα φώτα. Το βιβλίο επίσης ξηγιέται απείρως πιο πηγαία από τις δικές μου προβολές. Οκ, λίγο περήφανος και κομπασμένος που το εξώφυλλο πέρασε από τα χεράκια μου. Απείρως πιο περήφανος και κομπασμένος για τις σελίδες και τις λέξεις του. Και που η σύνταξή τους κόστισε μια φιλία. Μια φιλία παραπάνω.
March 6, 2014
Μακράν το πιο αγαπημένο βιβλίο του 2013. Ειναι το comfort book μου. Επιστρέφω ξανά και ξανά βρίσκοντας δυνάμεις. Το συστήνω ανεπιφύλακτα!
Displaying 1 - 5 of 5 reviews