Il segreto del Teatro Nō

by Zeami, René Sieffert (Editor), Gisèle Bartoli (Translator)

Zeami Motokiyo (1363-1445), figlio del capostipite della più celebre tra le scuole di attori di Nō oggi esistenti è stato definito «lo Shakespeare giapponese» in quanto attore lui stesso e autore di quasi tutto il repertorio Nō. Egli ha lasciato numerosi trattati su quest’arte, che è la forma più nobile e raffinata del teatro orientale, e se, a stretto rigore, non può esserne considerato l’iniziatore, è però colui che ne ha fissato i canoni fondamentali. Scritti a uso e insegnamento esclusivo dei discendenti della sua famiglia, accompagnati dalla consegna formale di preservarli come «segreti», questi trattati, che costituiscono il nucleo essenziale del libro che presentiamo, restarono effettivamente sepolti in Giappone per cinque secoli, e cominciarono a essere riscoperti e studiati solo nel primo decennio del Novecento. Per una singolare coincidenza, ciò avvenne appunto negli anni in cui in Europa nasceva una viva curiosità per il teatro Nō, sia grazie al movimento verso un linguaggio scenico per simboli che prese l’avvio con Gordon Craig, sia, ancor più, per merito di Yeats che volle utilizzare le tecniche del Nō nei suoi stessi drammi e che offrì a Pound l’occasione di presentare, tradotti da lui e da Fenollosa, testi del repertorio Nō, soprattutto di Zeami. Oltre a essere la via maestra per la comprensione del teatro Nō, i trattati di Zeami rappresentano, in modo più generale, una delle migliori introduzioni a un mondo di sensibilità e di idee che in questi ultimi decenni ha esercitato tanto influsso sull’arte occidentale, in particolare sulla pittura e sulla poesia. Sul fondo delle dottrine zen, i trattati tessono una tela affascinante di regole stilistiche riguardanti i quattro elementi di cui si compone il Nō, poesia e mimica, musica e danza: sono regole che testimoniano di una concezione elevatissima della professione dell’attore e della funzione del teatro in una società, e che spesso ci sorprendono per l’estrema, raffinata penetrazione psicologica che le ha dettate. Alcune formulazioni, dominanti in questi testi, come quelle del «fiore» e dell’«incanto sottile», sembrano cogliere, nell’unico modo possibile che è quello dell’immagine poetica, il punto medesimo nel quale le doti naturali e la tecnica dell’artista attingono l’essenza misteriosa dell’arte. Chiamare «trattati» questi scritti è improprio: essi sono piuttosto un insieme di precetti che derivano dall’esperienza vissuta, con l’impegno più totale, da un grande uomo di teatro. Il libro, a cura di René Sieffert, uno dei più esperti iamatologi mondiali, è completato da una lunga introduzione e da un nutrito corredo di note, che ci forniscono tutti gli strumenti per comprendere testi le cui premesse culturali ci sono lontane. Chiude il volume una cosiddetta «Giornata di Nō», cioè una scelta di testi Nō e kyogen (farse necessarie all’economia generale dello spettacolo per allentare la tensione emotiva dello spettatore), ordinati secondo lo schema classico, indicato dallo stesso Zeami e ancora oggi valido, con cui le rappresentazioni devono susseguirsi.

Genres: Japanese Literature, Nonfiction, Japan, Theatre, Philosophy, Art, 15th Century

444 pages, Paperback

First published January 1, 1424

About the author

Kanze Zeami (1364-1444), also called Zeami Motokiyo, was a Japanese actor, playwright, and critic. His theoretical works on the art of the No are as justly celebrated as his dramas.

Reviews

[Meltem Sağlam · Rating 4 out of 5]

NOH tiyatrosunun doğumu, oyunların içeriği ve oyuncuların eğitimi ile gizli öğretilerinin, NOH tiyatrosunun kurucusu Zeami tarafından anlatımına ilişkin iki tezini içeren bir kitap.

Sadece tiyatro topluluğu içerisinde gizli tutulmakta iken, 19. Yüzyılda açığa çıkmış ve Kurosava’nın da etkilendiği metinler, bir çok sanatçının da el kitabı haline gelmiş. Sanata ve hayata dair öğretiler içeriyor.

İlginç bakış açıları ve bilgiler içeriyor.

[Akemi G. · Rating 4 out of 5]

A few GR friends asked me about No (Noh) play. I've only watched it live once. I remembered this book by Zeami and am pleasantly surprised it is translated into English. However, my library doesn't carry it. So I downloaded and read the Japanese original here.

The original is short (22 pages). I guess this book contains introduction and notes, and I also see it contains one of the Noh script, Atsumori, which is derived from The Tale of the Heike. (Actually, I mentioned that famous story is my review of Heike. Glad this translator picked that one.)

Zeami focuses on entertaining the audience, because he believes what delights people delights the divinity as well. His aesthetic is symbolized in "flower." When you are young and beautiful, you have the natural grace (flower). The challenge is how to keep and improve on this natural grace into older age.

While he repeatedly says that it's hard to explain in words, Zeami presents some examples, such as: when you play an old man, don't crouch. That's not beautiful. Express the age in more graceful ways. Likewise, when you play an angry person, keep a gentle, resilient mind. Anger expressed blatantly is not beautiful. Everything must be beautiful on the stage.

Zeami aims to deliver to the audiences, but he doesn't cater to them. And what supports the delivery? Plain old practice and good thinking. That's the *secret*.

Well, I ought to stop before spilling all the beans. If you are really, seriously interested in No play, you might also like Japanese Nō Dramas.

[Yasemin Macar · Rating 4 out of 5]

Arka kapakta da belirtildiği üzere, ders kitabı niteliğinde bir kitap. Bu işi yapmak isteyenlere yol gösterici olmuş ve uzun süre sadece nesilden nesile aktarılmış. Detaylar ve incelikleriyle kabuki den sonra izlemek istediğim bir gösteri noh tiyatrosu da. Umarım yolum Japonya'ya bir gün düşer🙏 Kitap bu tarz konulara ilgisi olmayan için sıkıcı olabilir, fazlasıyla bilgi içerikli!

[Arzu Onuklu · Rating 2 out of 5]

İthaki'nin yayınladığı Japon Klasiklerine bu kitapla başlamış oldum.Ama bu ne bir roman nede bir öyküdür.Noh tiyatrosunu ve çiçek kavramlarını detaylı bir şekilde anlatan bir makale. Açıkcası bu sanata dair herhangi bir şey bilmiyorsanız benim gibi 80 sf kitapla sınanırsınız.

[aurora · Rating 3 out of 5]

Kitabı yazan abimiz bu kitabı okuduğumu (özellikle Noh sanatını ilk defa duyan biri olarak) bilse sinirden kafayı yerdi sanırım...

[Marc Gildenhuys · Rating 4 out of 5]

zeami would be pissed if he found out I had this book, and more so to learn that I have no plans on pursuing the art, and was merely reading it to become more erudite.

“this is absolutely not for the purpose of other people becoming more erudite” (83)

Oops.

[Michael · Rating 5 out of 5]

The other reviews are somewhat misleading--at least one refers to Wilson's book that combines a translation of FUSHI KADEN (transmitting the flower) with the warrior play Atsumori. This work by the French Japanologist René Sieffert is a longer and more varied collection, a good one-volume introduction to noh. The present volume contains a translation of FUSHI KADEN and other selections from Zeami's theoretical writings--for which readers of English will now want to refer to Tom Hare's Zeami: Performance notes. It then presents a classic program of noh--more than one can now see in one day. 1: A god" noh play IWAFUNE, followed by a kyogen comedy about a god of stone (ISHIGAMI). 2: A warrior noh (SANEMORI) followed by the comedy BUAKU. 3: A woman noh (YUGAO, based on Genji), followed by the comedy KAGYU (the snail). 4: A miscellaneous fourth-type play SEMIMARU followed by the comedy OBA GA SAKE (auntie's rice wine). 5: A final (fifth-type) demon play SESSHOSEKI ("The killing stone"). A handy collection. Sieffert also published a very large collection of noh and kyogen translations in two volumes.

[Gökhan]

Genel bir okuyucu kitlesine hitaben yazılmamış zaten. Çok içeriğine bakmadan alıp okudum. Yazarın hedefi noh tiyatrosuna dair önemli noktaları sadece yeteneği olan kişilere aktarabilmek. O yüzden benim gibi noh tiyatrosunu pek de sevmeyen birinin bu kitabı değerlendirmesi pek doğru degil diye düşünüyorum. Noh tiyatrosuna ilginiz varsa belki okuyabilirsiniz. Yine de çok da zaman kaybı olarak görmedim, zaten kısa bir kitap, bilgi bilgidir.

[Zeynep Güvenilir · Rating 1 out of 5]

Çiçek çok önemli. Kitap bu kadar. Ezoterik bir öğreti olduğunu iddaa ederek yazılmış buna karşın bir o kadar boş bir o kadar da sıkıcı bir kitap. Bu kadar kısa bir kitabı bu kadar okumakta zorlandığıma hiç denk gelmemiştim. Kimseye de önermem. Belki de Noh'ta yetenekli olmadığım için okumamalıydım, güzel savunma he

[Rabia · Rating 4 out of 5]

meraklısına gayet güzel ve ince detaylarıyla anlatılmış çok güzel bir kitap sadece kapağı bu kadar güzel dizayn edilmiş kitabın içinde tasvirlenen noh karakterleri tasvirlerinde bu resimlerden güzel birkaç kare konuşabilirmiş ama gayet güzeldi...

[ezgi · Rating 4 out of 5]

Son zamanlarda modern japon tiyatrosuna ilgim olduğu için geçmişini merak edip okudum, çerezlik kitap zaten. Yalnızca bir performans sanatı değil, aynı zamanda bir felsefesi de var Noh tiyatrosunun. İyi iş Zeamicim.

[Mustafa · Rating 3 out of 5]

Japonya'daki Noh Tiyatrosu hakkında Zeami'nin yazdığı öğretileri okuduğumda cidden bu tiyatroya verdikleri önemi anlamış oldum.

[Keith · Rating 3 out of 5]

This is a translation of the Fushikaden written by the famous actor/troupe leader Zeami who lived in the 15th century. Zeami wrote many of the plays that we know of today as Noh, and led one of the leading Noh schools of his day.

Fushikaden is a famous treatise on Noh. Be aware, however, that Fushikaden is focused on the art of Noh acting. It gets into some other aspects but it doesn’t delve deeply into form, format, text, etc. It provides a bit of general information about Noh, but it primary focused on preserving acting tips for his players. Zeami’s advice on Noh performance, however, is very tied in with Zen Buddhism, so his tips, written in an engaging manner, are presented almost as a lifestyle manual.

Granted, the introduction does provide a high-level overview of Noh. I don’t speak Japanese, but the text reads very clearly and smoothly. Wilson includes a translation of Zeami’s Atsumori, one of my favorite Noh plays, at the end of the book. His translation if very good. It has a poetical quality, and it includes the interlude which most translators do not include because it is not considered part of the literary text of the play.

Overall, The Spirit of Noh is a pretty good introduction to Noh. As I mentioned, however, it is very focused on the acting which, as a 21st century American who has never seen a live Noh performance, is of limited interest. (I’m more interested in the form and text.) The translation of Atsumori is very good, and I’d love to see Wilson translate more plays. While this is a good book, but I think there may be more helpful introductions to Noh. The Fushikaden itself, as opposed to the introduction and the play translation, are probably of interest to someone more experienced with/interested in Noh theatre.

[Tamakatsura]

📢 VENDO QUESTO LIBRO!

Ho letto e amato questo libro, ma non posso più tenerlo.
Per questo motivo ho deciso di venderlo: potete aggiudicarvelo alla modica somma di 16,00 €!

Se siete interessati, scrivetemi un messaggio privato.

📚 Condizioni del libro:
Il volume è stato letto, ma l'ho ricoperto e tenuto con grandissima cura. Non ci sono pieghe sulla spina, e con l'eccezione di alcune sottolineature a matita, il libro è in condizioni pristine.
Posso inviare fotografie dettagliate del volume: chiedetemele tramite un messaggio privato.

📦 Metodo di spedizione: Piego di Libri
0 -2 Kg Ordinario 1,28 € / Raccomandato 3,63 €
2 -5 Kg Ordinario 3,95 € / Raccomandato 6,30 €

Pagamento: tramite ricarica Postepay.

[Yun Rou · Rating 4 out of 5]

Another of Bill Wilson's excellent translations. See my other reviews of his titles for a fuller appreciation. The thing here is that No/Noh has such a fascinating role in Japanese culture. It's almost as if it's an expression of Freud's "id", and thus reveals so beautifully the passions and motivations of the country and his people. Best for those already charmed by all this, though.

[Necdet Yücel]

vakit kaybı bence

[Ece Aydın · Rating 1 out of 5]

Sarmadı

[Büşra · Rating 3 out of 5]

Bob tiyatrosunun inceliklerine ilişkin bir kitap . Doğrusu bir tane izlemek istedim çünkü dikkat edilmesi gereken çok şey varmış.

[A · Rating 3 out of 5]

Do not study with this translation. It obfuscates important nuances and even misunderstands and misinterprets crucial core concepts. TOXIC translation.

One positive: Good introduction.

[Stephen]

sooo eerie Caela
i am working through this one RIGHT NOW
eerie/weird/of course

just looking it up research-wise
but truly weird

[Arthur Rosenfeld · Rating 5 out of 5]

I automatically buy all of Wilson's translations and enjoy them very much. As a martial artist this one is less down my alley than some, but still a fascinating read.