Το Ελληνικό Φανταστικό Διήγημα, Τόμος Α'

Το ελληνικό φανταστικό διήγημα #1

by Makis Panorios, Μάκης Πανώριος (Editor)

Το ελληνικό φανταστικό διήγημα αντικείμενο έχει ένα παραμελημένο ή αγνοημένο είδος της λογοτεχνίας, τη φανταστική λογοτεχνία. Η σειρά αυτή των 5 τόμων είναι η πρώτη σοβαρή προσπάθεια εντοπισμού του φανταστικού στην ελληνική λογοτεχνία από τα πρώτα μεταβυζαντινά χρόνια μέχρι σήμερα. Έτσι η συνεχής αναζήτησή του στους κόλπους της, μια ενασχόληση κοπιαστική αλλά και άκρως συναρπαστική -κατά τον συγγραφέα ερευνητή του Μάκη Πανώριο, που το ανακάλυψε σε παλιά περιοδικά, εφημερίδες ανθολογίες και συλλογές διηγημάτων- απέφερε πλούσιους καρπούς και χαρούμενες, απροσδόκητες και θαυμαστές εκπλήξεις, όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης, που θα απολαύσει ένα σπουδαίο υλικό, ισάξιο της ξένης φανταστικής λογοτεχνίας, αν όχι και καλύτερο. Κύριο χαρακτηριστικό των διηγημάτων, η πολυφωνία, η πολυμορφία, η θεματική και υφολογική ποικιλία και κυρίως, η υψηλή λογοτεχνική ποιότητά τους. Ο πρώτος τόμος περιέχει 36 διηγήματα ισάριθμων συγγραφέων. Συγγραφείς όπως ο Παπαδιαμάντης, ο Βουτυράς, ο Κόντογλου, ο Καρκαβίτσας, ο Καραγάτσης, ο Πολυλάς, ο Γερμανός, ο Αποστολίδης κ.ά., ανθολογούνται σε αυτόν.

Genres: Fiction

309 pages, Paperback

First published January 1, 1987

Reviews

[Χρυσόστομος Τσαπραΐλης · Rating 4 out of 5]

Πρώτος τόμος του πολύ σημαντικού εγχειρήματος του Μάκη Πανώριου για τη συγκέντρωση της ελληνικής παραγωγής φανταστικής λογοτεχνίας (ή για να είμαστε πιο ακριβείς speculative fiction, μιας κι εδώ περιέχονται ιστορίες fantasy, horror, και sci-fi, συν κάποιες που απλά είνα παράδοξες) των τελευταίων 5-6 αιώνων, με προφανή έμφαση στις δυο τελευταίες εκατονταετίες. Τα ονόματα είναι από πασίγνωστα (Καβάφης, Καρυωτάκης) μέχρι παντελώς άγνωστα, η δε ποιότητα και θεματολογία των ιστοριών προφανώς ποικίλει.
Η εισαγωγή του Μάκη Πανώριου, παρά την κάπως ελληνόψυχη αύρα της, είναι κατατοπιστική και περιεκτική, ενώ οι εργογραφίες των συγγραφέων στο πίσω μέρος του βιβλίου είναι υπέρ του δέοντος καλοδεχούμενες.
Από τα 36 διηγήματα του βιβλίου ξεχώρισα τα εξής 10:
-Βουτυράς Δημοσθένης: Οι τρεις δοκιμές (Ο πορωταγωνιστής πέρνει ένα φάρμακο για την αϋπνία και βυθίζεται σε πυρετώδη και ιδιαίτερα ζωντανά όνειρα. Ένα παράξενο ονειρικό διήγημα στο γνωστό αλλόκοτο ύφος του Βουτυρά, με μια ιδέα από επιστημονική φαντασία)
-Καβάφης Κωνσταντίνος: Εις το φως της ημέρας (Ο πρωταγωνιστής εξιστορείται την παλιότερη επαφή του με ένα παράξενο ον που μπορούσε να τον κάνει πάμπλουτο. Πολύ καλό folk horror διήγημα από συγγραφέα που δεν περίμενα)
-Καζαντζής Κωνσταντίνος: Το μνήμα του αφορισμένου (Σχετικά με ένα βρυκολάκιασμα. Πολύ ωραίο βαμπιρικό διήγημα, πλήρως ενταγμένο στον ελλαδικό χώρο)
-Καρκαβίτσας Ανδρέας: Το γιουρούσι (Ο άθλος ενός νεαρού να νικήσει ένα παράξενο θαλάσσιο ον. Λίγο sword & sorcery, λίγο λαβκραφτικός παράδοξος τρόμος, λίγο παραμύθι, πλήρως εξαιρετική γραφή)
-Λάνδος Αγάπιος: Ιστορία του μάγου Ηλιοδώρου (Η ιστορία ενός μάγου της βυζαντινής εποχής, τα θαύματα που έκανε και πώς γλίτωσε ξανά και ξανά από τον βασιλικό δήμιο. Από τα παλιότερα γραπτα του βιβλίου (16ος-17ος αιώνας), αναπάντεχα βατό γλωσσικά, και παρότι ο συγγραφέας ήταν ιερομόναχος, η ιστορία δεν είναι όσο διδακτική θα περίμενε κανείς. Σχεδόν piquaresque, πολύ ευχάριστο ανάγνωσμα)
-Μπαλάνος Γιώργος: Οι ονειρότοποι της γης (Στα τελευταία χρόνια της γης ένας γλύπτης ονείρων είναι από τους λίγους ανθρώπους που έχει μείνει στον πλανήτη. Μια πρωτότυπη ιδέα δοσμένη με την απολαυστική γραφή του Μπαλάνου)
-Μπαρλάς Φαιδρός: Το ωρολόγιον του Αγίου Σουλπικίου (Ο ιδρυτής της νεοσυσταθείσας εταιρίας προς Αποκατάστασιν του ονόματος και της δόξης του Αγίου Σουλπικίου εξαφανίζεται μυστηριωδώς, και σταδιακά μαθαίνουμε την αλήθεια για το πρόσωπό του. Ίσως το αρτιότερο διήγημα του βιβλίου, ένα φανταστικό κείμενο με χιούμορ και ολίγη decadence, αναπάντεχο, από έναν άγνωστο σε μένα συγγραφέα)
-Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος: Υπό την βασιλικήν δρυν (Ο έρωτας ενός νεαρού για μια βελανιδιά του τόπου όπου γεννήθηκε. Ένα παγανιστικό κομψοτέχνημα με μυθολογική αύρα)
-Πασαγιάννης Ιάκωβος: Ο βρυκόλακας (Ένας θαραλλέος πλην αερόμυαλος νεαρός βάζει στοίχημα να πάει σε ένα κοντινό μέρος που φημολογείται πως είναι στοιχειωμένο. Σύντομο μα πανέμορφο διήγημα που χτίζει ένα μικροπεριβάλλον με μυθολογία που μένει με τον αναγνώστη)
-Πολυλάς Ιάκωβος: Τα τρία φλωριά (Ένας πατέρας με τρια φλουριά στην τσέπη, αναζητεί γαμπρό για την κόρη του ακολουθώντας τις οδηγίες ενός πνεύματος. Μεγάλο διήγημα με παραμυθένιο αέρα, συναρπαστικό ξεδίπλωμα και αναμενόμενη πλην απολαυστική κορύφωση)
Ρούσσος Τάσος: Ο τελευταίος αλχημιστής (Ένας ηλικιωμένος μελετητής του παραδόξου ανακαλύπτει ένα παμπάλαιο αντικείμενο. Occult διήγημα στα πολύ καλά του, που αν είχε λίγη παραπάνω εμβάθυνση σε θέμα lore θα ήταν τέλειο)