Kurşun Ata Ata Biter

by Tarık Dursun K.

“Bu kasabanın, bu çevre köylerin tüm adamı bu işten ekmek yer. Kaçakçılık yapmasın da n’apsın? Ekilecek toprağı mı var? Hepsini almış hükümet, sınır demiş, döşemiş mayını. Tarlalar mayın altında... Zeytinlikler mayın deryasında yüzüyor. Babam ki, bu işte en ehildi, kokusundan anlardı mayını, rüzgârı dinler, candarmayı bilirdi. N’oldu? Karşı gelemedi yazgısına. Bir gece, sabaha karşı adamın yarısını getirdiler eve. Bitmişti. Başına toplaştık, işaretle dayımı istetti, bizi çıkarttırdı odadan. Dayımdan kendisini vurmasını istemiş. Böyle yaşamaktansa, demiş; vur, kurtulayım İsmail, demiş ona. İsmail dayım dediğini yaptı, vurdu babamı.”

Sınırda yaşanan hayatların hikâyesi: Kurşun Ata Ata Biter.

Tarık Dursun K., kendisine 1984 yılında Orhan Kemal Roman Armağanı’nı kazandıran romanında, babadan oğula devreden kaçakçılık işleriyle uğraşan Üzer, Cevahir ve Tahir’in mücadelesine odaklanıyor. Onlara eşlik eden ve en az onlar kadar iyi çizilmiş Gazel ve Hediye’nin üzerinden de kadının bir sınır kasabasındaki yeri hakkında canlı görüntüler ortaya koyuyor. Tellerin, mayınların, düşmanların çevrelediği bu coğrafyada direnmek ve ayakta kalmak, ancak insanların birbirine duyduğu güvenle mümkün.

Mekân tasvirleri, gerilimin ön planda olduğu at üstündeki sahneleri ve diyaloğu önde tutan anlatımıyla Kurşun Ata Ata Biter’de, yazarın edebiyatla olduğu kadar sinemayla da derin bir bağ kurduğu açıkça görülüyor.

Genres: Turkish Literature

260 pages, Paperback

First published January 1, 1983

About the author

Tarık Dursun K., 1931 yılında İzmir’de doğdu, ortaokulu dışarıdan bitirdi. Senaryo, çocuk kitabı, öykü, roman, şiir, deneme gibi farklı türlerdeki ürünleriyle 1950’lerin en verimli kalemlerinden sayılan yazarın İnsan Kurdu ve Kurşun Ata Ata Biter adlı romanları sinemaya aktarıldı. “Yabanın Adamları” ile 1967 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı; Kurşun Ata Ata Biter ile 1984 Orhan Kemal Roman Armağanı’nı; “Ona Sevdiğini Söyle” ile 1985 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı; Ağaçlar Gibi Ayakta ile 1990 Yunus Nadi Roman Armağanı’nı, Hepsi Hikâye ile de 2006 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü kazandı. 2014’te Altın Portakal Yaşam Boyu Onur Ödülü’ne değer görüldü. Hoşça Kal Küçük (1978), Otobüsüm Kalkıyor (1990) ve Benim Dedem Bir Tane (1998) adlı çocuk romanları da bulunan yazar, heyecanla beklediği Elde Var Hikâye kitabının baskı hazırlıkları sürerken, 11 Ağustos 2015’te aramızdan ayrıldı. - See more at: http://gunisigikitapligi.com/kisiler/...

Reviews

[Banu Yıldıran Genç · Rating 4 out of 5]

egeli ve üstelik genelde egeyi anlatan bir romancının bunca araştırıp (çünkü inanılmaz bir araştırma ürünü bu roman o kadar belli ki) kürt illerinde geçen bir kaçakçılık romanı yazması ne garip değil mi.
üstelik 12 eylülün hemen sonrası, o nedenle zaten kürtçe ve kürt sözcükleri yok hiç romanda. yani bence o yüzden.
şimdi herkesin kendi memleketine sımsıkı sarıldığı bir dönemdeyiz sanki, egelisi hiç durmadan kuvayi milliye hikayelerine yaslanırken doğuyu anlatmak sadece kürtlere kalıyor gibi bir şey. bu doğrudur, yanlıştır demiyorum ama durum tespiti diyelim. murat uyurkulak’ın har’ı var mesela aklıma gelen ama bu dediğim son on yılı kapsar daha çok. gittikçe tekrar faşistleşmeye başladığımızı düşünüyorum çünkü 2013 sonrası.
neyse tarık dursun k. iki arkadaşın hikayesini çok güzel anlatmış. neden kaçakçılar, nasıl bir hayat sürüyorlar. ağalar ne yapıyor. ne kaçırıyorlar ve 80’lere doğru işler nasıl uluslararası silah ve uyuşturucu kaçakçılığına dönüşüyor, hepsi hissediliyor romanda.
üstelik çok politik bir roman filan değil “kurşun ata ata biter”. asıl olarak arkadaşlığa değiniyor ve aşka.
talihsiz hediye’ye, kaderini değiştirdim sanıp değiştiremeyen cevahir’e, daha romanın başında ölüp giden ama oraları terk edemeyen tahir’e ayrı… romanın sonunda bir seçim yapmak zorunda kalan dünyalar iyisi üzer’e ve küçükçekmece hayaliyle (bu detay çok güzeldi) yaşayan gazel’in çıkışsızlığına ayrı üzülüyoruz.
biraz gerçekçi olmadığını düşündüğüm bölümler var. kasım ağa’nın iyiliği, dul kalmış hediye’nin ve orospu eskisi gazel’in kasabanın erkekleri tarafından rahat bırakılmaları biraz romantik olmuş bence ama belki tarık dursun k. bir de o dertleri yazmak istemedi.
sonu bence biraz aceleye gelmiş. ama yine de gerçekten 82’de yazılmış şu roman bugüne göre ne cesur, ne görkemli.
bu arada artık bu romanı kimse roboski’yi hatırlamadan okuyamaz. o da bu çağa bir işaret olsun.
yıllardır baskısı olmayan bu romanlara çok şükür kavuştuk. ithaki’nin kapakları da pek hoş olmuş ayrıca.

[Zeynep T. · Rating 5 out of 5]

Türkiye'de bir sınır köyündeki üç kaçakçı arkadaşın hikayesi var bu kitapta. Aslında metnin eleştirilecek tarafları var fakat bazı etkenler beş yıldız vermeme sebep oldu.

Öncelikle Tarık Dursun K. ortaokulu dışarıdan bitirmiş biri. Eğitim hayatı kısa sürmüş ama yeteneğini geliştirebilmiş çok yönlü bir yazar. Anlatım dili ile hikaye birbirini harika bir şekilde tamamlıyor. Kitabın çok çarpıcı bir açılış bölümü var. Burada adeta bir film sahnesi izliyoruz. Zaten yazar aynı zamanda sinema ile haşır neşir. Senaryo çalışmaları ve sinema yazıları mevcut. Bu metin de beyaz perdeye uyarlanmış. Başrollerinde Ahmet Mekin, Hakan Balamir, Zuhal Olcay ve Meral Orhonsay var.

Kitabın diğer bir önemli tarafı İzmir'de doğmuş, hayatı büyük şehirlerde geçmiş bir yazarın 1980 darbesinin hemen ertesinde kaçakçılık gibi bir konuyu sanki yıllardır o bölgelerde yaşamış gibi doğallıkla ve cesaretle ele almış olması. Tarık Bey kaçakçılık işinin insanların geçimini sağlayan mesele olmaktan çıkıp nasıl bir uluslararası savaş suçu, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı vs. sorununa evrildiğini kavrayabilmiş.

Tarık Dursun K. ne yazık ki çok geç keşfettiğim yazarlardan oldu. Belki de İzmir'i anlatan en iyi yazarlardan olmasına rağmen İzmir'de okuduğum okullarda derslerde adının geçtiğini bile hatırlamıyorum. Umarım daha çok okunur bundan sonra.

[Ece Çavuşlu · Rating 4 out of 5]

Çok basit, çok temiz, çok güzel.

[Pia G. · Rating 4 out of 5]

3,5/4.

[divayorgun · Rating 4 out of 5]

Eğitim hayatı yarıda kalmış ama kendini çokça geliştirmiş bir yazar Tarık Dursun K. Yazarın daha önce Alçaktan Uçan Güvercin romanını okumuş ve çok sevmiştim şimdi sinemaya da uyarlanan Kurşun Ata Ata Biter kitabını da yine çok beğendiğimi söylememe gerek yok özellikle Ege'de doğmuş orada büyüyüp,yetişen oranın insanları ile bütünleşen birinin Doğu'yu ve geçimini Kaçakçılık ile sağlayan insanları bire bir anlatması üstelik uzun seneler boyunca onlarla yaşamışcasına anlatabilmesi gerçekten takdire şayan.

[Cenk Karagören · Rating 4 out of 5]

En başta romanın konusu ters köşe yapıyor. İzmirli bir yazardan Suriye sınırında kaçakçılık yapan insanların hayatlarını okuyoruz. İyi çalışıldığı çok belli. Bir de bunu seksenlerin başında yazmak çok cesur hareket. Kitap politik bir roman değil, birkaç ufak gönderme dışında bu sulara hiç girmemiş. Temelde bir arkadaşlık hikayesi. Romanda en beğendiğim nokta kimsenin tamamen iyi ya da kötü olmaması. Metin boyunca ağa bile mutlak kötü olarak konumlandırılmamış. Herkesin iyi kötü yönleri var. Sevmediğim ya da eksik bulduğum yerler var. Muhafazakarlık ciddi şekilde törpülenmiş gibi geldi bana. Kadınların sosyal hayattaki konumu gerçekçi değil. Silah kaçakçılığını politik bir yere gitmeden anlatmasını pek sevemedim. Ama iyi yaptığı şeylerin yanında bunlar devede kulak. Tarık Dursun K. daha önce hiç okumadığım bir yazardı. Başlangıç için bu kitabını önermişlerdi. Müthiş de bir başlangıç oldu. Diğer kitaplarını da okumaya devam edeceğim. İthaki yazarın kitaplarını peyderpey yayınlıyor. Umarım hak ettiği ilgiyi görür. Kesinlikle tavsiye ederim.

[Irem Ercan · Rating 4 out of 5]

Yazardan okuduğum ikinci kitap. Kalemi çok hoşuma gidiyor. Konu olarak alışık olmadığım bir konu işleniyor.

[Adnan · Rating 3 out of 5]

Güneydoğu sınırında kaçakçılık yapan üç arkadaşın öyküsü Kurşun Ata Ata Biter. Kaçakçılığın perde arkasında, üç arkadaşın dostluğunu, birbirlerine olan güvenini, çaresizce yazgılarını kabullenişini anlatır. Kitabı okurken aklıma Kadir İnanır'ın yasaklı Katırcılar filmi geldi. Kitap okuyan bir toplum olmadığımız için, keşke sosyal içerikli filmler yasaklanması yerine daha çok gösterilse; belki anlamaları çare olur bu sahipsiz, ölümle burun buruna yaşamak zorunda bırakılan kimselere...

[İlhanCa · Rating 5 out of 5]

Gerçekçi yazarların hastasıyım..
Ama..
Yine geç tanıdığım bir yazar..
Tabii aynı zamanda kendime de çok kızdım..
Bu kalemi nasıl geç tanırım diye..
Doğduğum, büyüdüğüm, yaşadığım toprakların insanı..Karşıyaka'm..
Ve Karşıyakalı bir yazarı bu kadar geç tanımak..
Hem üzücü hem de kahredici..
Kendime mi kızmalıyım..
Onu tanıtamayan yetkililere mi..
Bilemedim..

Kitabı okurken kaçakçılıkla alakalı bu kadar ayrıntılı ve duygusal bir eser yazabilen birisinin, o topraklarda yaşayan harika bi kalem olduğunu zannetmiştim..
Olayları harika bir ayrıntıyla anlatmış zira Tarık Dursun..

Tarık Dursun sıradan insanların hayatlarını ve içsel çatışmalarını derinlemesine işlemiş bu eserinde. Sade ve akıcı dili, beni hikayenin içine çekerken, karakterlerin duygusal karmaşalarını ve içsel çatışmalarını anlamaya yöneltti.

Kitap, insan ilişkileri üzerine derinlemesine bir bakış sunuyor, aynı zamanda toplumsal sorunlara da değiniyor.

Ve kitabı okurken karakterlerin duygusal karmaşası içinde buldum kendimi.

Kitap kendini içine çekebiliyorsa tam puan verdim her zaman.
Kurşun Ata Ata Biter'de olduğu gibi..

[Ege · Rating 5 out of 5]

Çocukluğumda tanışmıştım Tarık Dursun K. ile, o zamanlardan etkilemişti dili, her yönüyle. Daha ilk bölümden - hatta arka kapak yazısından - etkileyip gözümün dolmasına sebep oldu.

[Hale · Rating 5 out of 5]

Çok geç okumuş olduğum için pişman olduğum mükemmel bir eser. Kaçakçı Üzer, Cevahir ve Tahir’in dostlukları, yaşadıkları coğrafyanın kendilerine çizdiği trajik hayat, çok iyi yazılmış kadın karakterler Hediye ve Gazel. Bunca acı, çok yalın ve abartsız bir şekilde insanın içine işleyecek şekilde yazılmış. Okurken kimi yerler adeta sahne sahne gözümde canlandı.Tahir’in mayına bastığını anladığı andaki korkusu, Cevahir’in bacağının kesildikten sonra koltuk değnekleri ile ilk yürümeye çalışması ve başaramaması, Üzer’in arkadaşına verdiği destek/Üzer’in insanlığı, kasabanın fahişesi ve Üzer’in sevgilisi Gazel’in İstanbulda Küçükçekmecede yaşama hayali ama kasabadan bir türlü çıkamayışı.. Sınırdaki kaçakçılığın yıllar içindeki değişimi(önce basit eşyalarla, hayvan sürüleri ile başlayıp sonra silah ve uyuşturucuya uzanması), kaçakçılık yapmaktan başka bir geçinme şansı olmayan köylülerin kaçakçılık yapmak zorunda kalmaları ve bu yaşamda ödedikleri bedeller. Sanki Uluderede öldürülen köylülerden birinin hayatını okuyormuş gibi hissettim.

[Arzu Onuklu · Rating 5 out of 5]

İlk Tarık Dursun K. okumam Rızabey Aile Evi olmuştu kalemini çok sevmiştim ve sonrasında bu kitabına başladım muhteşemdi üç kaçakçı arkadaşın : Tahir,Üzer ve Cehavir'in hikayesiydi. Kaçakçılığın ne kadar çetrefilli bir şey olduğunu buram buram hissettirdi. Kitapta arkadaşlık, hayatın zorlukları ve acımasızlığı... Gazel'in kurtulma hayalleri zavallı Hediye ve acı...

Kitabı okurken Yaşar Kemal tadı aldım resmen bir film gibi aktı gitti. Çok beğendim. Kesinlikle okunmalı tavsiye ederim.

[Serdar Erenler · Rating 3 out of 5]

Güneydoğu'da kaçakçılık yapan bir arkadaş grubunun yaşadıkları anlatılıyor.
Basit insanların hayatını çok güzel resmetmiş yazar.
Büyülü gerçeklik içeren kısımlar da kitaba ayrı renk katmış.
Olay örgüsü filme çok uygun, zaten yapmışlar filmini de :)
Güneydoğu'daki küçük insanların hayatı üzerinden sınır hayatını ve kaçakçılığı anlamak için okunabilir, beğendiğim bir kitap oldu.

[Burak Isyar · Rating 5 out of 5]

“Hatırladın mı?” “Hiç unutmadım ki” dedi Hediye..

[Eylül · Rating 4 out of 5]

fıkara cevahir :(