Tarihi Yargılıyorum

by Gündüz Vassaf

Dünyanın neresinde, ne zaman doğmuşsak doğalım, annelerimiz, babalarımız, dinlerimiz, devletlerimiz bize bir geçmiş giydiriyor. Onlar giydirdikçe biz de ha babam giyiniyoruz. Çoğumuz, geçmişin elbiselerini günümüz terzilerinin dikmesini yadırgamadan kabullenmekle kalmayıp, elbiselerimizi bedenimizden ayırt bile edemiyoruz.

Tarihimize nasıl baktığımızı gözden geçirdiğim bu kitapta kendimizi yargılamamızı yargılıyorum. Tarihimize bakıp "Biz buyuz," diye sunulanları sorguluyorum.

Asırlardır sürdürdüğümüz alışkanlıklarımızdan kurtulup, tarihten özgürleşip, kendimize farklı bakmaya başlamamızla, nereden gelip nereye gittiğimizin serüveninde, yaşadığımız tarihin de yolunu değiştirebiliriz.

Genres: Nonfiction, Philosophy, Turkish

160 pages, Paperback

First published January 1, 2007

About the author

Gündüz Vassaf (d. 1946, ABD), Türk yazar ve psikolog.

Liseyi İstanbul Robert Koleji'nde tamamladıktan sonra 1968'de George Washington Üniversitesi'nde psikoloji eğitimi gördü. 1977'de Ankara Hacettepe Üniversitesi'nden doktorasını alan Vassaf, uzun bir süre Ankara Üniversitesi Mediko-Sosyal Merkezi'nde öğrencilere psikolojik danışmanlık yaptı. Uluslararası Psikologlar Konseyi yönetim kurulu üyeliğinde bulunan Gündüz Vassaf, 12 Eylül askeri darbesinden sonra öğretim üyeliği yaptığı Boğaziçi Üniversitesi'nden istifa etti.

O tarihten sonra Kassel, Bremen ve Marburg Üniversitelerinde öğretim üyeliği, Kanada'da McGill Üniversitesi Center for Developing Area Studies'te konuk akademisyen, Amsterdam'da Averoes Stichting'de klinik psikolog, Viyana'da Institut für Höhere Studien 'de konuk araştırmacı olarak bulundu.

Yazar, psikoloji alanındaki eserlerinden çok, tarihe farklı bir bakış açısıyla yaklaştığı çalışmalarıyla tanınmaktadır. Halen Radikal gazetesinde köşe yazarlığı yapmaktadır. İnsan, tarih, sosyoloji, popüler kültür konularında her Pazar yayınlanan Gerçek Orada Bir Yerde adlı sohbet programında Murat Belge ve Şerif Mardin ile birlikte yer aldı.

Reviews

[Mehmet Furkan Kocaaslan · Rating 4 out of 5]

Gündüz Vassaf'dan, gerçek diye dayatılan tarihe ve daha özelde savaşlara karşı cesurca bir eleştiri.

Vassaf, 2007'de derlemiş bu yazıları. Insan düşünmeden edemiyor, 'Barış' diyenin terörist ilan edildiği 2016 yılında bu satırları yayınlamak istese başına neler gelirdi, kim bilir.

[bulent ongun · Rating 5 out of 5]

Gündüz Vassaf, entellektüel bakış açısını ve fikirlerini yalın bir dille okuyucusuna aktarmayı başarıyor. En beğendiğim yazarlardan biri. Sadece bunu değil, diğer kitaplarını da şiddetle tavsiye ediyorum.

[Cemre Kahveci · Rating 5 out of 5]

Harika bir kitap. Insanlik tarihi hakkinda alistigimiz kaliplarin cok disinda bir bakis acisi sunuyor. Kitabi okuyan her insanin tarihimiz hakkindaki onyargilarindan kurtulabilecegini dusunuyorum, buna hazirsa tabi.

[Yaşar Tekeli · Rating 5 out of 5]

Gündüz Vassaf Tarihi Yargılıyorum'da tarihi sadece yargılamıyor, yerin dibine sokuyor. Bugün geçmiş diye okuduğumuz her şeyin aslında bugünkü iktidarın gelecekteki bekasını korumaya yönelik yalanlardan ibaret olduğunu gösteriyor. Üstelik bunun evrensel bir uygulama olduğunu ve her ülkenin tarihinin benzer şekilde yalanlar üzerine kurulu olduğunu gösteriyor. Şimdi tarihi ve doğru bildiğimiz yalanları sorgulama zamanı.

[Home Faber]

* Resmi tarih yazıcılığını ve totaliter yapıyı masaya yatıran, Türk edebiyatının kalender, usta kalemi Kafka'nın sözüne atfen Vassaf kitapları donmuş denize inen bir balta misalidir. Uykunuzdan uyandırır ve şuur kazandırır. Her kitabı ayrı bir dünya, ayrı bir penceredir.

** Kitabın başından itibaren zihinsel ve tarihsel bir savaşa, ön yargıları yıkmaya, anlatılan yalanlara karşı çıkışla başlar. Devlet ve iktidarların yalan üzerine bir tarihle kitleleri nasıl koca bir fanusa hapettiğine tanıklık ediyoruz.

*** Bütün bilimler içerisinde belki de en güvenilmezi tarihtir. Çünkü her iktidar, her devlet kendi ideolojilerine uygun bir tarih uydururlar. Haşhaş tohumu nasıl afyon müptelasının hammaddesiyse, milliyetçi, köktenci ideolojilerin oluşmasında tarih aynı işlevi görür..." Peki ya aradıklarını o tarihte bulamazlarsa? Hobsbawm onun da cevabını vermiş:" Uydururlar! "

**** Carr'dan alıntıyla Vassaf tarihe başlarken kitaptan çok tarihçiye dikkat etmek gerektiğini belirtir. Çünkü tarihçiyi tanımak geçmişimize hangi aynaların tutulduğunu bakmak demektir. Bizim tarihimizde de aynı türevler mevcut. İktidara gelen her parti kendi ideolojisine uygun bir tarihi yazımının gitmiştir. İslamcıların farklı bir tarih yazımı, Kemalistlerin farklı bir tarih yazımı var. Peki nasıl oluyorsa aynı gelenek ve ülkede yaşayan insanların farklı bir tarih yazımı olabiliyor. Çünkü yalan üzerine bir tarih ve uydurma mevcut.

***** Cennetin dibi, Cehenneme övgü ve Tarihi Yargılıyorum. Okuduğum üçüncü Vassaf kitabı... Her biri alanında muazzam kitaplar. Piyasada dolaşan ve bu aralar oldukça popüler olan, kazandırdığı çok az şey olan kitaplara kıyasla bütün okurların Vassafla tanışmasını elzem olarak görüyorum. Mutlaka okuyun...

[Mustafa Doğru · Rating 5 out of 5]

Tarihi Yargılıyorum Gündüz Vassaf'ın başucu kitabı niteliğinde, tarih başlığı altında farklı konulardaki görüşlerinin toplandığı bir eser. Kitabın her bölümünde içselleştirdiğimiz kalıpların sorgulanmasına ve baş aşağı edilmesine tanık oluyoruz. Bu da beraberinde bir farkındalık oluşmasına vesile oluyor. Her bölüm beraberinde "Evet hiç böyle düşünmemiştim" serzenişini de beraberinde getirdi. Kendi neznimde karşılaştığım için mutlu olduğum ve tekrar tekrar dönüp bilgilerimi tazelemek, tarihi konulara karşı tek taraflı yaklaşmamak adına okuyacağım bir eser.

I Judgment History, is a work that is like Gündüz Vassaf's bedside book and collects his views on different subjects under the title of history. In every part of the book, we witness the questioning and upside down of the patterns we have internalized. This also creates awareness. Each episode brought with it the "Yes, I never thought of it that way" reproach. It is a work that I am happy to have encountered on my own, and that I will read again and again in order to refresh my knowledge and not to approach historical issues unilaterally.

[Buket Kutlu · Rating 5 out of 5]

"Geçmişi, ancak kendilerine ulaşabilen malzemeyle değerlendirebilecek olan tarihçilerin bir sorunu, özellikle kırılma noktalarında, toplumların yeni egemenlerinin tarihi sil baştan yapma arzusu. Böyle dönemlerde geleceğe aktarılması engellenen tarih yakılıp, yağmalanıp, imha ediliyor.Merak edilmesi gericilik diye ayıplanıyor, araştırılması kınanıyor, araştırmacınınn başına dert açabiliyor.Tarih, sadece zamanın değil, baskının da altında gömüllüyor. Yeni tarihçilerin geçmişe erişmesine köprüler atılıyor.

Terzi vardır, müşterisini memnun etmek için kumaşı öyle diker, biçer ki, duruma göre onu olduğundan zayıf da gösterebilir, zarif ve görkemli de.Toplumun kırılma noktalarından, darbelerden sonra, geçmişi başka senaryolarla yazma siparişi verilen tarihçiler bu tür terzilerden pek farklı değil."


Gündüz Vassaf çok değerli. Herkes okumalı ve bir şeyler yapmaya başlamalı.Acilen.

[Özge Özcan · Rating 4 out of 5]

Sorgulamaya yönlendirmesi, kalıpların cok dışına çıkarak bu derece elestirel bakabilme noktasına getirmesi ile bakış açısını ciddi anlamda degistirebilecek bir kitap olduğunu düşünüyorum.

Bazı durumlarda geçmişe bakış açısında, bugünün çerçevesinden değerlendirdiğini ve ilgili günün koşullarına bugünün yaşanmışlıkları ve gelinmis noktasından baktığını, olayları yargılandığı noktanın zaman zaman bağlamından uzaklaştığını düşündüm. Bu durum bana kimi dönem ve olaylardan ütopik bir beklentiye girmiş olduğumuz hissini verdi.

Bununla birlikte kendisinin de dediği gibi "Tarihin yargılanması suçlu aramak, suçlu bulmak için değil, yarına sorumluluklarımızı hatırlatmak için." diye dusunebildigimizde gelecek için paylastigi bir cok yerinde tespit için de yol alabilmiş oluruz belki..

[Can Toper · Rating 5 out of 5]

Gündüz Vassaf Tarihe geçmişte takılıp kalmak için değil, geleceğe ışık tutabilmek için bakmak gerektiğini söylüyor. Aynı zamanda “resmi tarih” şarlatanlığını da yüzümüze tokat gibi çarpıyor. Tarihimizin egemenler tarafından nasıl yazıldığını anlatıyor ve doğamızda birbirimize karşı şiddet olmadığı halde savaşlarla dolu, birbirimizi imha etmek üzerine manipüle edildiğimiz tarihimize farklı açıdan bakmaya bizi teşvik ediyor. Tarih fakültelerinde hazırlık sınıfında okutulması gereken bir kitap olduğunu söyleyebilirim.

[İlteriş · Rating 2 out of 5]

Yazar ktabında bilginin tekelleşmesi, savaşların nedenleri, totaliter rejimlerin sonuçları, 21. yüzyılda dinin yeri, batı tekelinde medeniyet algısı vb. gibi oldukça hoş konulara değinmiş olması ve tarafsızlığını korumuş olmasına rağmen bazı konuları çok uzatmış. Bir noktadan sonra (özellikle kitabın başları ve sonlarına doğru) aynı cümlelerin farklı kelimelerle yazılmış hali ardı ardına dizilmeye başlıyor. Bence kitap yarı yarıya kısa olabilirmiş. Bu sayede daha güzel bir kitap olabilirdi diye düşünüyorum. Bunun dışında yazarın fikirleri ütopikliğin sınırlarında dolaşıyor. Kendisinin bu konuda bir açıklaması bulunuyor ama benim düşüncemi değiştirmedi fakat gelecek bizlere ne getirir bilemeyiz.

[Nizo · Rating 4 out of 5]

içerik olarak harika ve ufuk açıcı. kesinlikle okunmasını tavsiye ederim.

ama çok fazla anlatım bozukluğu var, devrik cümle var. hiç mi editörden geçmedi anlamadım.

dili ve anlatımı daha sade olsaydı 5/5 ti.

[Medar Acar · Rating 4 out of 5]

Gerçek ile resmî tarih arasındaki farkları ifşa eden konsantre bir metin ihtiva ediyor. Okuması kolay bir kitap değil. Elinize kalem defter alıp, ders çalışır gibi okumalısınız.

[Yokusun Basi]

Tarihi Yargiliyorum by Gündüz Vassaf (2007)

[Zeynep · Rating 5 out of 5]

Daha ilk cümleden kalitesini belli eden harika bir kitap Tarihi Yargiliyorum. İçindeki her bir cümle belli bir birikimin eseri. Hal böyle olunca begenmemek olur muydu?

[Pinar G · Rating 5 out of 5]

Wonderful pieces about philosphy of history writing. it is wonderful to read that from a Turkish entellectual.

[Leyla · Rating 5 out of 5]

Bilmemizi istediklerini, bilmemizi istedikleri kadar bilebiliyoruz.