Όταν πριν περίπου δέκα και κάτι χρόνια τα βιβλία της συγκεκριμένης τριλογίας του Μανές Σπέρμπερ κυκλοφόρησαν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη, μου κίνησαν αρκετά το ενδιαφέρον λόγω της θεματολογίας αλλά κυρίως λόγω των υπέροχων εξωφύλλων, που θυμίζουν προπαγανδιστικές αφίσες της Σοβιετικής Ένωσης. Όμως έμεινα στο ενδιαφέρον, δεν τα αγόρασα, γιατί δεν έβρισκα τότε και πολλές κριτικές σχετικά με τα βιβλία και τον συγγραφέα, δεν ήξερα τίποτα σχετικά με την ποιότητα της γραφής ή των ��στοριών. Όμως τώρα υπάρχουν μπόλικες κριτικές, ως επί το πλείστον διθυραμβικές, πείστηκα τα μάλα, και έτυχε να αγοράσω και τα τρία βιβλία μαζί από την Πολιτεία, σε εξαιρετικά συμφέρουσα τιμή. Λοιπόν, αρκετά σας έπρηξα, το βιβλίο είναι συγκλονιστικό! Και ευτυχώς που ξεκίνησα τώρα την τριλογία, που όσο να 'ναι έχω μια κάποια εμπειρία σαν αναγνώστης, αλλά κ��ι μια κάποια ωριμότητα σαν άνθρωπος, έτσι ώστε να απολαύσω το βιβλίο γι' αυτό που είναι, δηλαδή ένα συγκλονιστικό πολιτικό-ιστορικό έπος, που συνδυάζει τον πολιτικό στοχασμό με την υπαρξιακή αναζήτηση, με φόντο την άνοδο του Ναζισμού και του Σταλινισμού, τις Δίκες της Μόσχας κ.λπ. κ.λπ. Η γραφή είναι υπέροχη, χειμαρρώδης, αρκετά ευκολοδιάβαστη αλλά συνάμα σύνθετη, σίγουρα όχι... αρτηριοσκληρωτική ή βαριά, πραγματικά ευχαριστήθηκα διαλόγους, μονολόγους, περιγραφές, απόλαυσα το βάθος στις ιδέες, τις σκέψεις και τους προβληματισμούς των χαρακτήρων (δηλαδή του ίδιου του συγγραφέα), που βρίσκονται αντιμέτωποι με τις ψευδαισθήσεις και τις διαψεύσεις μιας πολιτικής σταδιοδρομίας, μιας ολόκληρης ζωής. Σίγουρα χρειάζεται μια κάποια προσοχή, απαιτείται υπομονή, δεν είναι από τα βιβλία που τα διαβάζεις για να περάσει η ώρα, δημιουργεί ποικίλα συναισθήματα, σε βάζει σε σκέψεις, χρειάζεται επιπρόσθετα και μια γενική ιδέα για το ιστορικό πλαίσιο. Προσωπικά, το απόλαυσα στον απόλυτο βαθμό, και δεν ήταν λίγες οι φορές που ξαναδιάβασα ολόκληρες σελίδες, όχι επειδή δεν κατάλαβα τι διάβασα την πρώτη φορά, αλλά γιατί αυτά που διάβασα ήταν απολαυστικά και απλώς ήθελα να τα ξαναδιαβάσω. Τώρα, ορμάω στο δεύτερο βιβλίο!