สัตว์หิมพานต์

by ส. พลายน้อย

สัตว์หิมพานต์ เป็นเรื่องของสัตว์ที่มีปรากฏในวรรณคดี ประเพณี จิตรกรรม และสถาปัตยกรรม บางตัวมีประวัติตำนานพอจะเล่าขานกันได้ แต่บางตัวก็ไม่มีเรื่องเล่าเพราะเป็นเพียงความคิดที่จะสร้างสรรค์สัตว์ประหลาดขึ้นมาเท่านั้น หนังสือเล่มนี้แตกต่างจากหนังสือภาพสัตว์หิมพานต์เล่มอื่น ๆ มีเนื้อหาที่หนังสือเล่มอื่นไม่มี เพราะได้วิเคราะห์เปรียบเทียบถึงแหล่งที่มา มีนิยายเล่าประกอบเพื่อให้อ่านสนุก แม้รูปของสัตว์ต่าง ๆ ก็หารูปแบบที่ต่างกันมาให้ดูเปรียบเทียบ เหตุที่ ส. พลายน้อย เขียนเรื่อง สัตว์หิมพานต์ ก็เนื่องมาจากมีนักเรียนช่างศิลป์ ๓-๔ คนมาขอให้อธิบายเรื่องประวัติความเป็นมาของสัตว์หิมพานต์ เพื่อจะนำไปเขียนรายงาน เป็นเหตุให้ผู้เขียนนึกสนุก ด้วยเห็นว่าเรื่องของสัตว์ประหลาดมีกล่าวถึงในตำนานของชาติต่าง ๆ ถ้านำมาเล่าเป็นการเปรียบเทียบก็จะได้ทราบถึงคติความเชื่อของแต่ละชาติว่าตรงกันหรือต่างกันอย่างไร เป็นความรู้ที่กว้างขวางออกไป ทั้งยังไม่เคยมีการเขียนทำนองนี้มาก่อน อาจเป็นประโยชน์ไม่เฉพาะแต่นักเรียนเท่านั้นที่ต้องการทราบ แม้แต่ครูหรือผู้สนใจทั่ว ๆ ไปก็อาจได้รับประโยชน์

272 pages, Paperback

First published January 1, 2009

About the author

นายสมบัติ พลายน้อย เกิดวันที่ 24 พฤษภาคม พุทธศักราช 2472 ที่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จบการศึกษาประกาศนียบัตรประโยคครูพิเศษประถม (พ.ป.) และ ได้รับทุน ให้ไปอบรมการจัดรายการโทรทัศน์เพื่อการศึกษาที่ N.H.K. ประเทศญี่ปุ่น เริ่มรับราชการครั้งแรก เป็นเสมียนสรรพากรและเปลี่ยนอาชีพไปรับราชการครู ต่อมาได้ดำรงตำแหน่งหัวหน้างานโสตทัศนูปกรณ์และเอกสารสิ่งพิมพ์ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ และเป็นบรรณาธิการวารสารวัฒนธรรมไทย และได้ลาออกจากราชการเพื่อเขียนหนังสือแต่เพียงอย่างเดียว

นายสมบัติ พลายน้อย หรือ ส. พลายน้อย เป็นนักประพันธ์ที่สร้างสรรค์ผลงานอย่างต่อเนื่อง ระยะเวลากว่า 6 ทศวรรษและผลงานเขียนกว่า 100 เรื่อง เป็นสิ่งพิสูจน์ให้เห็นความเป็นนักเขียนอาชีพ ซึ่งเหลือเพียงน้อยคนแล้วในปัจจุบัน แม้โลกปัจจุบันจะก้าวหน้าทางเทคโนโลยีการสื่อสารจนผู้คนนิยมค้นคว้าหาความรู้ทางอินเตอร์เน็ต แต่เชื่อมั่นได้ว่าผลงานวรรณกรรมของ ส. พลายน้อย จะเป็นหนังสือที่ให้สาระความรู้ ความเพลิดเพลิน จนถึงเป็นหนังสืออ้างอิงของผู้อ่านไปอีกยาวนาน ในการสร้างสรรค์ผลงานเพื่อเปิดโลกแห่งความรู้ ความคิด และจินตนาการแก่ผู้อ่านมาเป็นระยะเวลายาวนาน ทำให้ ส. พลายน้อย ได้รับการยกย่องจากองค์กรวรรณกรรมและองค์กรวัฒนธรรม ทั้งภาครัฐและเอกชนอย่างต่อเนื่อง ส. พลายน้อยก็ยังมิได้วางมือจากการอ่านและการเขียน

ชีวิตประจำวันของ ส. พลายน้อย อยู่กับการอ่านหนังสือและการเขียนหนังสือราวกับเป็นส่วนหนึ่งของลมหายใจ จึงกล่าวได้ว่า ส. พลายน้อยได้อุทิศตนเป็นผู้อนุรักษ์ สืบสาน สร้างสรรค์ ส่งเสริม และเผยแพร่ภูมิปัญญาไทยด้วยผลงานสารคดีที่มีวรรณศิลป์อันมีคุณูปการยิ่งต่อสังคมไทย ผลงานได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่เป็นระยะๆ อย่างต่อเนื่อง และยังคงสร้างสรรค์ผลงานอย่างสม่ำเสมอจนได้รับรางวัลและประกาศเกียรติคุณจากหลายหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน ได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรมสาขาวรรณศิลป์ (สารคดี ) ประจำปี พ.ศ. 2539 รางวัล “นักเขียนอมตะ” คนที่ 4 ประจำปีพุทธศักราช 2551 และได้รับประกาศยกย่องเป็นปูชนียบุคคลด้านภาษาไทย พุทธศักราช 2552


ประวัติชีวิต

ปัจจุบันอายุ 81 ปี เกิดวันที่ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2472 จังหวัดพระนครศรีอยุธยา บิดาชื่อ นายผล พลายน้อย มารดาชื่อ นางผิว พลายน้อย ภรรยาชื่อนางจงกล พลายน้อย มีบุตรชาย 1 คน ชื่อนายอภิจัย พลายน้อย (ภรรยาชื่อ นางเพลินจันทร์ มีบุตร 2 คน ชื่อธนานันต์และธนัญญา)

ประวัติการศึกษา

ชั้นประถมศึกษา ที่โรงเรียนประชาบาล วัดประดู่ทรงธรรม ชั้นมัธยมศึกษา ที่โรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย ประกาศนียบัตรประโยคครูพิเศษประถม (พ.ป.) ได้รับทุนการศึกษาไปอบรมการจัดรายการโทรทัศน์เพื่อการศึกษา ณ สถานีวิทยุ N.H.K ประเทศญี่ปุ่น พ.ศ. 2511

ประวัติการทำงาน

เริ่มทำงานเป็นเสมียนสรรพากรจนอายุได้ 18 ปี รับราชการครู ที่ว่าการอำเภออุทัย เป็นเวลา 5 ปี ข้าราชการพลเรือน กองเผยแพร่การศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ บรรณาธิการวารสารวิทยุศึกษาของสถานีวิทยุศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ และวารสารจันทรเกษม ของกรมการศึกษานอกโรงเรียน รับราชการสังกัดสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กองส่งเสริมและเผยแพร่วัฒนธรรม กระทรวงศึกษาธิการ

พ.ศ. 2527 บรรณาธิการวารสารวัฒนธรรม เกษียณอายุราชการ พ.ศ. 2528 เมื่ออายุ 56 ปี ในตำแหน่งหัวหน้างานเลขานุการ นักวิชาการ ระดับ 6 สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ

หลังลาออกจากราชการแล้ว ทำงานด้านการประพันธ์เต็มตัว เขียนบทความให้แก่นิตยสารต่าง ๆ เป็นประจำสม่ำเสมอ เช่น ศิลปวัฒนธรรม สารคดี เมืองโบราณ ต่วย’ตูน ทั้งยังเป็นอนุกรรมการ ราชบัณฑิตยสถาน อนุกรรมการสำนักงานสร้างเสริมเอกลักษณ์ของชาติ และวิทยากรพิเศษบรรยาย ให้ความรู้ในสถาบันการศึกษาต่าง ๆ

เกียรติคุณที่ได้รับ

พ.ศ. 2517 หนังสือเรื่อง พฤกษนิยาย ได้รับรางวัลจากสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย
พ.ศ. 2532 หนังสือเรื่อง ยาขอบ ชีวิตและงานของผู้แต่งอมตนิยายผู้ชนะสิบทิศ ได้รับรางวัล ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ
พ.ศ. 2535 หนังสือเรื่อง อัญมณีนิยาย ได้รับรางวัลในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ
พ.ศ. 2536 หนังสือเรื่อง สัตว์หิมพานต์ ได้รับรางวัลของมูลนิธิธนาคารกรุงเทพฯ
พ.ศ. 2537 หนังสือเรื่อง เกร็ดย่อยร้อยเรื่อง ได้รับรางวัลของมูลนิธิธนาคารกรุงเทพฯ
พ.ศ. 2538 หนังสือเรื่อง เกิดในเรือ ได้รับรางวัลจากคณะกรรมการพัฒนาหนังสือแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ และหนังสือเรื่อง “จันทรคตินิยาย” ได้รับรางวัลของมูลนิธิธนาคารกรุงเทพ
พ.ศ. 2539 ได้รับประกาศเกียรติคุณจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ เป็น ผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรม สาขาวรรณศิลป์ (สารคดี ) ประจำปี พ.ศ. 2539
พ.ศ. 2540 ได้รับพระราชทานปริญญาศิลปศา