Bir Mübadilin Hatıraları

by Kobakizade İsmail Hakkı

Lozan mübadilleri bütün geçmişlerini bıraktıkları toprakları, bağlarını, bahçelerini, çocukluk ve gençlik günlerini tatlı anılarla, birbiri ardı sıra gelen harplerin ve işgallerin getirdiği açlık, sefalet ve verdikleri can kayıplarını ise büyük bir hüzünle hep hatırlamışlardır. Gemileri Çanakkale Boğazı’ndan geçerken denkleri içerisinde sakladıkları tabanca, tüfek ve mavzerleri çıkartıp ateşleyerek yaşadıkları coşkuyu göstermişlerdir. Ancak geldikleri yeni yurtlarında onları uyum zorlukları beklemektedir. Bazılarını da geride bıraktıkları ile burada edindikleri taşınmazlar arasındaki dengesizlik gibi sorunlar meşgul etmiştir. Elinizdeki kitap böylesine meşakkatli bir yaşamın sade bir özetidir.

77 pages, Paperback

First published November 1, 2008

Reviews

[Baris Ozyurt · Rating 2 out of 5]

“Ben bunlarla uğraşırken, arkadaşım Ruhi Bey’i polis dairelerinde sorguya çekmişlerdir. Bu Türk kimdir, bu neye geldi, biz bunu tevkif edeceğiz diye ısrar ederlermiş. Nihayet aynı gün geriye dönmek üzere bırakmışlar. Hemen avdet eyledik. İskeçe’ye vardığımız vakit bir bahçeli lokantada yemek yiyorduk. Herkeste bir durgunluk vardı. Rum’a sordum: ‘Millette bu sükutun sebebi nedir acaba,’ dedim. ‘Aman sus, dedi. Sen bunu nasıl fark ettin? Bizim dört ordu Anadolu’da imha olundu. Mağlup ve münhezim olduk, işimiz perişan,’ dedi. ‘Vaaayy, bu nasıl olur?’ diye telaş gösterdim. Ama benim bu telaşım sevinç ve heyecan telaşımdı.”(s.60)

[Metin Yılmaz · Rating 5 out of 5]

Bir dönemi, es geçilen detaylarlıyla öğrenmek için kesinlikle okunması gereken kitaplardan. Tarih, hatırat ve seyahatnamelerle daha güzel ve daha net bir biçimde görülüyor.

[Balkan Şencan · Rating 5 out of 5]

Bir kitabı önemli ve değerli yapan tek başına edebi yönü, dili değil elbette; kimi zaman içeriği ve belge niteliği ön plana çıkıyor; Bir Mübadilin Hatıraları bu sınıfa giriyor; Osmanlı'nın Trakya'yı kaybettiği dönemde doğan, yaşayan, yaşamı mücadele ile geçen bir Balkan Türkü'nün, mübadele ile Samsun'a gelip yerleşikten sonra kaleme aldığı anıları, çekilen çileler, yaşanılan zorluklar, katlanılan fedakarlıklara ilk elden tanıklık ediyor; sadece tarihçi ya da muhacir / mübadiller tarafından değil, geçmişini merak eden, nereden nereye geldik sorusunu soran herkes tarafından okunması gereken bir yaşam öyküsü.