20. yüzyılın ilk yarısında Japonya'nın kuzeyinde bir yengeç işleme gemisinde, işçilerin insanlık dışı koşullara karşı gerçekleştirdiği bir başkaldırının öyküsü...
East Press'in Kapital Manga ile aynı dizi içinde yayınladığı Yengeç Gemisi, Japon edebiyatının 20. yüzyıl klasiklerinden birinden uyarlanmış. Yazarı Takici Kobayaşi, 1920'lerde yükselen Japon proleter edebiyatının öncülerinden. Gözaltında işkence edilerek öldürülen bir romancı. Yazarın bu ünlü romanı, 2008 yılında manga (çizgi roman) olarak yayınlanınca büyük ilgi görererek 1 milyona yakın bir satış rakamı elde etti.
1920'li yılların sonları... Japonya'nın kuzeyinde, kutuplara yakın Hokkaido Limanı'ndan demir alan bir gemi soğuk denizlere açılıyor. Bu gemi, bir çeşit yüzer fabrika; Japon ordusunun ihtiyacını karşılamak üzere yengeç işliyor. Av takalarıyla çıkarılan yengeçler, gemide işlenerek konserve yapılıyor. Ama çalışma koşulları insanlık dışı. Gemide çalışanlar, yoksul ailelerden gelen köylü çocukları, işçi taşeronlarının tuzağına düşmüş, borçlandırılarak çalışmak zorunda bırakılmış insanlar. Hiçbir hakları, sosyal güvenceleri yok.
Başlarında, Tokyo'daki malikânelerinde oturan patronların uşaklığını yapan bir şef var. İşçileri öldüresiye çalıştırıyor. Ödül (iki paket filtresiz sigara) ve ceza (kızgın demirle dağlama) sistemi işletiliyor. Fırtınalı bir havada yolunu kaybeden bir av takası, bir Sovyet-Rus gemisi tarafından kurtarılıyor.
Takadakiler, içlerine bilinç tohumları ekilmiş olarak gemiye dönüyorlar. Bu bilinçlenmenin de etkisiyle çalışma koşullarının iyileştirilmesi talebiyle başkaldırıyorlar...
Taşeronlaşmanın, kuralsız çalışmanın giderek yaygınlaşarak emekçilerin iş ve can güvenliğini tehdit ettiği Türkiye için de söyleyecek sözü var Yengeç Gemisi'nin...
Takiji Kobayashi (小林 多喜二) was a Japanese author of proletarian literature.
Kobayashi was born in Odate, Akita, Japan and was brought up in Otaru, Hokkaidō. After graduating from the Otaru School of Higher Learning, which is the current Otaru University of Commerce, he worked at the Otaru branch of Hokkaido Takushoku Bank. His most famous work is Kanikōsen, or Crab-Canning Boat – a novel published in 1929. It tells the story of several different people and the beginning of organization into unions of fishing workers. He joined the Japanese Communist Party in 1931. The young writer was killed during a torture session by Tokkō police two years later, at age 29.
Yengeç Gemisi aslında 20.yy'ın ilk çeyreğinde eser veren, Japon proleter edebiyatının öncülerinden Takici Kobayişi'nin bir romanı. Bir gemi, işverenler ve işçiler üçgeninde kapitalist sistemin sömürüsünü anlatıyor. Bu bir dönemin toplumsal gerçekçi çalışmalarında hep gördüğümüz klasik akışı taşıyor. Son elbette insanlara güç vermek amaçla hep aynı bitiyor. Çok orijinal diyemem ancak propaganda eseri olarak oldukça zevkle okunası. Sıkça Rus yönetmen Ayzenştayn'ın Potemkin Zırhlısı filmini anısatıyor.
Çizimler daha başarılı olabilirdi. Mangaya getirebileceğim en önemli eleştiri bu olacaktır. Hoş bir manga. Özellikle aklı bir şeylere ermeye başlamış ergenlik dönemi gençlerimize armağan edilebilir. Sistem ve kapitalizmle tanışmalarını sağlamak açısından oldukça etkili olacaktır diye düşünüyorum.
Takiji Kobayashi'nin eseri sınıf mücadelesini, çiğnenen işçi haklarını, ağır çalışma koşullarını işleyen bir direniş mangası(Japon çizgi romanı).
Mekan olarak yengeç avlamak için birbiri ile yarışan gemilerden birisi seçilmiş ve içerisinde işçilere yaşatılan zulüm anlatılmış.
Eserin bir bölümünde de maden patlaması ve işçilerin hayatlarının nasıl hiçe sayıldığı, bu mesleğin fıtratında ölüm olduğu anlatılmış(tanıdık mı geldi ne)...
3 verme sebebim ise manga türünü ilk defa okumam ve pek de sevememem, çizimlere biraz fazla takıldım sanırım. Bir de sonu bir anda bitirilmeye çalışılmış gibi bir hava vardı eserde.
Yengeç Gemisi, 20. yüz yılın ilk yarısında kaleme alınan, dönemin siyasi ikliminden oldukça etkilenen işçi sınıfını anlatan bir kitabın manga olarak ele alınmış hali... Manga nedeniyle oldukça yüzeysel kalmış. Karakterleri derin değil, olay örgüsünde kopukluklar var, ancak yine de çizimleri tecrübe etmeye değer.
İşçilerin yaşadıkları ağır koşullar ve maruz kaldıkları patron baskısını iyi hissettiriyor.
rus-japon savaşı sonrası, savaş gemileri ticaret şirketlerince satın alınarak deniz avcılığı amacında kullanılmaya başlanmıştır. kitabın ismi olan yengeç gemisi de kapitalist bir yengeç konserve üreticisinin işçileri ölesiye çalıştırarak bir nevi 'ölüme' gönderdikleri yüzen bir fabrikadır.
rusyayla yakın ilişkilerden ötürü bilinen proletarya, sınıf bilinci, sendika gibi kavramların işçiler arasında yayılmasından korkan şirket normale göre çok daha fazla işkence uygulayarak üstünlüğün üst sınıfa ait olduğu korkusunu yaymaktadır.
fakat bir takım olaylar sonucu bilinçlenen genç morimoto, bir kıvılcım yakmak uğruna kendisini feda ederek ayaklanır. bunun sonucunda işçiler haklarının farkına vararak başarısız olan ilk ayaklanmadan sonra topluca ayağa kalkar ve işçi mücadelesini hakla savunurlar.
çizimlerini ve olay örgüsünü beğenmeme rağmen yazarın rusyayı fazlasıyla idealize etmesi gereksiz olduğundan dört yıldız verdim. yani bu sadece yazarın düşünce şekline bir eleştiri...
İlgiyle okuduğum romanın başarılı bir manga uyarlaması... Romana göre içerik ve kurgu biraz basitleştirilmiş, ama romanı okuyan için de okumadan mangasına el atanlar için de yeterince ilgi çekici...
Yengeç Gemisi (Kanikôsen), "proleter edebiyat"ın en iyi başarılı örneklerinden biri. İlk kez 1929’da yayımlanan roman, işkencede öldürülen komünist yazar Takici Kobayaşi’nin (1903-1933) başyapıtı olarak değerlendiriliyor.
Variety Art Works ve East Press tarafından 2008 yılında manga olarak yayımlanan roman büyük ilgi görererek 1 milyona yakın bir satış rakamı elde etmiş. Kitabın Türkiye'deki baskısı H.Can Erkin'in çevirisi ile Yordam Kitap'ın Manga serisinden çıktı.
Peki ne anlatıyor bu manga? Kapitalizmi ve ona karşı başkaldıranların mücadelesini anlatıyor Kobayaşi romanında. "Bu öykü kapitalizmin sömürü tarihinden bir yapraktır yalnızca..." diyerek biten kitapta ücret-emek, kapitalist-proleter, art-değer ve sümürü sistemini açıklayan satırlar da var.
Yengeç Gemisinde, isminden de belli olduğu gibi yengeç tutuluyor ve bu yengeçler konserve yapılıyor. Ancak çalışma koşulları çok acımasız. Kitabın sonu aceleye getirilmiş gibi geldi bana, tek eleştirebileceğim yan bu. Kitabın sonundaki söz çok çarpıcı 'Bu öykü "kapitalizmin sömürü" tarihinden bir yapraktır yalnızca....'
Güzel bir kitaptı.Sonunun daha güzel olmasını isterdim.Bunun dışında hayatın içinden olan pislik insanları çok güzel anlatmıştı.Tavsiye edebileceğim tek manga neredeyse.