«Είναι σκληρός ο στρατός, όσο πιο γρήγορα το νιώσεις, τόσο πιο καλά. Εγώ το κατάλαβα με το μυαλό, όμως είχα καρδιά γυναίκας, ώρες ώρες, και την πλήρωσα».
Ο μακρύς δρόμος της στρατιωτικής ζωής αρχίζει με την κουρά -ένα διαχρονικό συμβολισμό ταπείνωσης, υποταγής και απομόνωσης από την ανθρώπινη ομάδα. Οι Κεκαρμένοι, οι κοντοκουρεμένοι φαντάροι του Νίκου Κάσδαγλη, ζουν την πλήρη θητεία τους χωρίς ελπίδα διαφυγής. Από την ισοπέδωση του στρατώνα στη θλιβερή ατμόσφαιρα των πορνείων, βιώνουν τη μοναξιά της αγέλης. Παγιδευμένοι στους μηχανισμούς της βίας και της καταστροφής της ατομικότητας, είτε συνθλίβονται είτε, οριστικά ακρωτηριασμένοι, αναπαράγουν τον κυνισμό και τη βαναυσότητα διαιωνίζοντας το παιχνίδι της σκληρότητας...
Όχι μια ιστορία στρατιωτικών καψωνιών, πουτ@νων, νταβατζήδων σπιούνων, τσαμπουκάδων, αντεκδίκησης και ηθογραφικής απεικόνισης της πρώιμης μετεμφυλιακής Ελλάδας. Αντίθετα, ένα διαχρονικό πολυεπίπεδο αριστούργημα για τη βία, την προδοσία, την απελπισία, τον αποκλεισμό και την απορρέουσα αποστέγνωση των αισθημάτων και της ψυχής. Ένα χρονικό για τη νομοτελειακή μετατροπή των ανθρώπων σε τέρατα μέσα σε κακοτράχαλα πεδία πειθάρχησης, ξέστρωτα δωμάτια ανικανοποίητης σεξουαλικότητας, αδιέξοδα στενά κακοποίησης, και κλειστοφοβικά κελιά τιμωρίας. Μια ιδιοφυής καταγραφή της αλυσιδωτής εμπέδωσης του κακού, της διαιώνισης της μιζέριας και του συναισθηματικού μαρασμού, της εξάπλωσης σαν αρρώστια μιας αγέλαστης και χωρίς τραγούδι θλίψης, του αναπόδραστου θανάτου της ελπίδας που προεικονίζουν ένα σκοτεινό, ρηχό και στεγνό από αισθήματα σήμερα... Υ.Γ. Ο ορισμός του σπονδυλωτού μυθιστορήματος. Ίσως να το διάβαζαν κάτι συγγραφείς σαν την κα Πέτσα ώστε να μη μπερδεύουν τη φόρμα με τη μεταμοντερνα συλλογή διηγημάτων? Υ.Γ.2 Χρειάστηκε να γκουγκλίσω τη λέξη κεκαρμένοι για να μάθω τη διπλή έννοια της ως κουρεμένοι κι ως αυτοί που αποδέχονται το μοναστικό σχήμα (sic)
Κάποια βιβλία θεωρούνται κλασικά για καποιο λόγο τελικά. Το ξεκίνησα με επιφύλαξη, περιμένοντας να διαβάσω κάτι βαρύ, ανιαρό, καταθλιπτικό, μιας και ήξερα ότι το βιβλίο έχει γραφτεί τη δεκαετία του '50. Δεν είχα παρά μια ασαφή εικόνα για την υπόθεση και πίστευα ότι αφορούσε τον Εμφύλιο. Αντίθετα με τις προσδοκίες μου, το βιβλίο είναι εξαιρετικό και δεν το άφησα από τα χέρια μου μέχρι να το τελειώσω. Αφήγηση 2-3 ασήμαντων περιστατικών που αφορούν ένα στρατόπεδο της επαρχίας, δοσμένα μέσα από 6-7 διαφορετικούς αφηγητές και οπτικές γωνίες, με στόχο να σκιαγραφήσει καταστάσεις της στρατιωτικής θητείας, νοοτροπίες και τύπους. Θαυμάσια αφήγηση, καλοδουλεμένο στη λεπτομέρεια και ναι, τελικά, must read και κλασικό.
Υ. Γ. Αυτή η εισαγωγή του Vitti, που είναι φουλ spoiler, πραγματικά αναρωτιέμαι γιατί μπήκε στην αρχή του βιβλίου. Σταμάτησα να τη διαβάζω μόλις κατάλαβα ότι αφηγείται την υπόθεση, αλλά ήδη μου είχε χαλάσει τη διάθεση.
Ένα βιβλίο που διαβάζεται απνευστί. Μια καταβύθιση σε ένα καφκικό περιβάλλον μιας στρατώνας της δεκαετίας του '50 όπου ο Κασδαγλης μας κάνει μέτοχους και κοινωνούς φρικιαστικών πραξεων και της σταδιακής αποκτήνωσης μιας μεγαλης ομάδας ανθρώπων. Τα υποκείμενα απογυμνώνονται και ευτελιζονται εγκλωβισμένα σε μια δομή φτιαγμένη να αναπαράγει πειθάρχηση και το δίκιο του ισχυρού. Αυτη τη "φέτα" κοινωνικής πραγματικότητας παρουσιαζει ο συγγραφέας μεσα απο τα μάτια διαφορετικών έμμεσων και άμεσων πρωταγωνιστων ενος συγκεκριμένου γεγονότος. Ενα πλέγμα σχεσεων εξουσίας γεμάτο θύτες και θύματα όπου κανείς δεν είναι τελείως ένοχος ή τελείως αθώος και οι ρόλοι θύτη και θύματος εναλασσονται σε ολη την εξέλιξη από αφηγητή σε αφηγήτη. Το κουβάρι ξετυλίγεται κι ο μόνος που κρίνει τα γεγονότα είναι η αναγνώστρια κι ο αναγνώστης.