Nie ma ekspresów przy żółtych drogach

by Andrzej Stasiuk

„…staje się co jakiś czas, żeby odpocząć, żeby się obejrzeć, żeby policzyć, ile już było, a ile jeszcze zostało. Taka jest ta książka: sprawdzam gdzie byłem, gdzie jestem, dokąd się wybieram. Oprócz tego oczywiście niezwykła ilość celnych spostrzeżeń, głębokich przemyśleń oraz barwnych opisów”.

Z szacunkiem: Autor

Genres: Nonfiction, Polish Literature, Travel, Poland, Reportage

176 pages, Hardcover

First published October 9, 2013

About the author

Andrzej Stasiuk is one of the most successful and internationally acclaimed contemporary Polish writers, journalists and literary critics. He is best known for his travel literature and essays that describe the reality of Eastern Europe and its relationship with the West.

After being dismissed from secondary school, Stasiuk dropped out also from a vocational school and drifted aimlessly, became active in the Polish pacifist movement and spent one and a half years in prison for deserting the army - as legend has it, in a tank. His experiences in prison provided him with the material for the stories in his literary debut in 1992. Titled Mury Hebronu ("The Walls of Hebron"), it instantly established him as a premier literary talent. After a collection of poems Wiersze miłosne i nie, 1994 ("Love and non-love poems"), Stasiuk's bestselling first full-length novel Biały kruk (English translation as "White Raven" in 2000) appeared in 1995 and consolidated his position among the most successful authors in post-communist Poland.

Long before his literary breakthrough, in 1986, Stasiuk had left his native Warsaw and withdrew to the seclusion of the small hamlet of Czarne in the Beskids, a secluded part of the Carpathian mountain range in the south of Poland. Outside writing, he spends his time breeding sheep. Together with his wife, he also runs his own tiny but, by now, prestigious publishing business Wydawnictwo Czarne, named after its seat. Apart from his own books, Czarne also publishes other East European authors. Czarne also re-published works by the émigré Polish author Zygmunt Haupt, thus initiating Haupt's rediscovery in Poland.

While White Raven had a straight adventure plot, Stasiuk's subsequent writing has become increasingly impressionistic and concentrated on atmospheric descriptions of his adopted mental home, the provincial south-east of Poland and Europe, and the lives of its inhabitants. Opowieści Galicyjskie ("Tales of Galicia"), one of several works available in English (among the others are "White Raven", "Nine", "Dukla," "Fado," and "On the Road to Babadag") conveys a good impression of the specific style developed by Stasiuk. A similar text is Dukla (1997), named after a small town near his home. Dukla achieved Stasiuk's breakthrough in Germany and helped built him the most appreciative reader-base outside of Poland, although a number of Stasiuk's books have been translated into several other languages.

Reviews

[Joanka · Rating 4 out of 5]

Jestem całkowicie nieodporna na słowiańską melancholię Stasiuka, jego poetyckość i całą tę robotniczo-chłopsko-górską mitologię, jaką tworzy w swoich tekstach. Na chłodno czasem się zżymam, bo treściowo nie zawsze się zgadzam z jego przemyśleniami lub wręcz irytuje mnie sposób, w jaki przedstawia pewne kwestie, a potem zaczynam kolejną książkę (czasem przez przypadek) i już po mnie. Czytam i wręcz nurzam się w tych słowach, w tym, jak opisuje mój kraj, swoją przeszłość, przemyślenia na temat tego, co było i co jest. I czuję, że to jest takie moje, że nierzadko odczuwam to podobnie, że to tak idealnie pasuje do faktycznego stanu rzeczywistości. Że to jego pisanie jest takie dla mnie właśnie (nawet, jeśli się nie zgadzam z treścią! Ale, bądźmy szczerzy, częściej się jednak zgadzam).

Ciężko mi więc napisać jakąś obiektywną i spójną recenzję. Myślę, że z pisarstwem Stasiuka w ogóle ciężko zachować obiektywizm – albo trafi do czytelnika, albo zamieni się w stek wydziwaczonych historyjek o niczym konkretnym. I niestety, wielu naśladowców Stasiuka tak kończy, pisząc banały mające pretensje do poezji. Sam Stasiuk natomiast moim zdaniem potrafi trafić dokładnie w ten punkt między prostotą a poetyką, dodając do tego sporo ironii, często autoironii i zachwytu światem, nawet jeśli się ten świat ostro krytykuje. Idealnie.

Jedyne, co temu zbiorkowi mogłabym zarzucić, to jednak widać, że teksty pojawiały się wcześniej w różnych miejscach i przez to zebrane razem czasem odrobinę zgrzytają – trochę powtórzeń, czasem w dwóch tekstach po kolei znajdują się te same porównania, te same odwołania czy pomysły i trochę to uwiera. Może samo ułożenie ich w innej kolejności wystarczyłoby, natomiast nie jest to wada odbierająca przyjemność z lektury.

[Natalia]

Powrót, gdy przytłacza mnie własna melancholia lubię wracać do tej Stasiuka. A przy czytaniu, jak on "dodaję w wyobraźni dwie samotności, żeby było im raźniej".

[Hendrik · Rating 5 out of 5]

Der Stich im Herzen ist eine Sammlung von Prosaminiaturen, die vom seltsamen Gefühl des Fernwehs handeln. Andrzej Stasiuk ist einer den die Sehnsucht nach Fernen Orten, bereits in der Kindheit ergriffen hat. Da genügte es schon, in den Sommerferien auf dem Land, einen Blick vom hohen Ufer des Bug auf die andere Seite zu werfen, um eine Ahnung von der Weite der Welt zu bekommen. Die Reisen von denen hier erzählt wird, führen von Dörfern in Ostpolen bis in die entlegensten Wüsten Chinas. Hierbei sind es vor allem die Randlagen, Grenzgebiete und fast vergessenen Regionen im Osten, die in den Mittelpunkt von Stasiuks Betrachtungen rücken. Es sind aber nicht nur Reisen in die Ferne, sondern stets auch Erkundungen der individuellen und kollektiven Geschichte. Ein melancholisches Plädoyer für das Unterwegssein.

[Zuzanna Kowalczyk (dziewczynazbiblioteki) · Rating 4 out of 5]

Piękna melancholia. Próbowałam sobie "Nie ma ekspresów przy żółtych drogach" dawkować, ale kartki zmieniały się same, bezwiednie, bez pytania. Migawki prozaicznego życia, wschód, Polska B, puste drogi w świetle południowego słońca. Stasiuk potrafi pisać o wszystkim i o niczym, a zachwyca mnie zawsze tak samo mocno.

[Jowix · Rating 4 out of 5]

Udane pierwsze spotkanie z pisarzem.
Teksty Stasiuka to refleksy, do których wzrok musi się przyzwyczaić. Kiedy już oswoi ich migotliwość i przeszywającą ulotność, można patrzeć spokojnie i z podziwem. Przestrzenie są poetyckie, melancholijne i metafizyczne, język gęstnieje i rozrzedza się, ale zawsze jest ciepły i przepastny.
Ciekawa, fragmentaryczna, ale całkowicie spójna podróż.

[Kamila · Rating 5 out of 5]

4,5/5

#Bookmenkowebingo Karmeny z kanału Bookmenka - wyzwanie na kwiecień - kolory

Uwielbiam te akcje czytelnicze też za to, że pozwalają mi sięgnąć po coś nieoczywistego a celowo czegoś takiego szukałam i sięgnęłam po tę książkę. I okazuje się że się zachwycam. Czytam w styczniu inny mini zbiór Stasiuka pt. Zima i już tam czułam, że językowo to coś bardzo dla mnie a ten zbiór zdecydowanie to potwierdził

Odnajduję się w takich migawkach, w takim pochylaniu się nad peryferiami, nad czymś nieuchwytnym ulotnym, nad próbą zamknięcia emocji i tego co w duszy gra

Znalazłam w tym pisaniu dużo szacunku i takiej postawy mogę ale nic nie muszę, co jest zawsze w cenie, im jestem starsza tym bardziej jest to dla mnie cenne

W maju też planuję sięgnąć po coś Stasiuka, może Jadąc do Babadag

[Gabby · Rating 5 out of 5]

Infinity out of 5. Jak zawsze miód na moje serce.

[Jakub Jóźwiak · Rating 5 out of 5]

"To, co minęło, powraca. Wchodzi jak czuła igła w serce. Wystarczy szczegół. Dźwięk, zapach, obraz, chwila. Dostrzegasz coś kątem oka i minione powraca z niespodziewaną siłą. Dzieciństwo."

"Śmierć jest Wielką Panią. Tylko dzięki niej ożyją w nas pragnienia. Gdyby jej nie było, odczuwalibyśmy tylko obojętność, ponieważ w wieczności i tak prędzej czy później natknęlibyśmy się na wszystko, co tylko można sobie wyobrazić. Na nasz świat natykalibyśmy się bez końca i zdarzenia byłyby tyle warte, ile rumuńskie tysiąc lei przed denominacją – nie chciały ich brać nawet cygańskie dzieci."

[Monika · Rating 5 out of 5]

Panie Andrzeju skladam gleboki uklon.
Szkoda, ze odkrylam Pana dopiero teraz, ale juz wiem, ze bede wracac wielokrotnie.

[Amelia]

Podróż niespieszna, dla wytchnienia. Stasiuk z wrażliwym umysłem i uważnym okiem pochyla sie nad tym co proste, znajdujące się na uboczu i ukryte w cieniu codzienności. To podróż dla samej podróży, niekoniecznie nastwiona na cel. To wędrówka do wnętrza człowieka, który czasem musi przypomnieć sobie piękno zwykłości oraz złapać jeden głęboki wdech.

[kinga · Rating 3 out of 5]

Przypomniała mi Szkice Malajskie, tylko takie o wschodzie Polski, wschodzie Europy i Mongolii. Szybko się czyta, trudno nie lubić Stasiuka. Tym bardziej za ten jego opis klimatu umiarkowanego <33

[Millie · Rating 4 out of 5]

Ta książka Stasiuka podobała mi się bardziej niż "Opowieści galicyjskie". "Nie ma ekspresów..." ma taki klimat, że trudno go opisać, ale właśnie dzięki temu przyciąga uwagę czytelnika. Styl pisania autora przemawia do mnie na tyle, że raz na jakiś czas sięgnę po inny utwór Stasiuka, a będę miała w czym przebierać. Nie spodziewałam się takiego efektu.

[Ewangelina_Star · Rating 3 out of 5]

Stasiuk ma w sobie dwa wilki, jeden to poeta drugi to dziaders

[Paweł · Rating 4 out of 5]

Zbiór felietonów publikowanych przy różnych okazjach, jednak pięknie spójnych, niby traktujących o tym samym, ale bez zbędnych powtórzeń. Uświadomiłem sobie, że, choć dwie dekady młodszy, jestem mentalnym pokoleniem Stasiuka. Ze zmian zaobserwowanych: Pan Andrzej filozoficznie się starzeje - coraz więcej radości w obcowaniu ze światem przetartym z kurzu, wyrwanym z tandety, odchodzącym jak ostatni wędrownicy Europy, Cyganie. Coraz bardziej wyczuwalne piętno doświadczenia i mijających lat, rozkoszowanie się pięknem gorącego wiosennego dnia, dostrzeganie tych drobiazgów obok, które odrzucamy zapatrzeni w pogoń pośród gigantycznych biurowców, korków, klaksonów, smartfonów i stresu.

[Lonely Traveller · Rating 1 out of 5]

Jest to zbiór felietonów, które oryginalnie były opublikowanie oddzielnie i powinny tak zostać, ponieważ nie tworzą spójnej całości. We fragmentach można znaleźć typowo polskie narzekanie na wszytko połączone z melancholią do po czasie wyidealizowanym w głowie autora obrazu przeszłości.

[Dan · Rating 3 out of 5]

Die polnische Perspektive aufs Unterwegs-Sein durch den Osten. Viele kurze persönliche Beobachtungen von wechselnder Qualität und Tiefe. Die Sammlung der kurzen Prosa hat mich inspiriert bewusster zu reisen, aber nicht für den Osten Stasiuks begeistert.

[Katarzyna · Rating 5 out of 5]

Cudowna książka.

[bryżit · Rating 4 out of 5]

To mój pierwszy Stasiuk, podoba mi się jak to jest napisane. Będę go czytać jeszcze.

[Natalia · Rating 4 out of 5]

miło się błąkać po głowie autora ale tez trochę męcząco

[Kosma Kosierkiewicz · Rating 4 out of 5]

chciałabym zakreślić połowę książki #slay

[Haniax · Rating 4 out of 5]

„Dodaję w wyobraźni dwie samotności, żeby było im raźniej”

[Michał Wojciechowski · Rating 4 out of 5]

Peace

[Marcelina Chudyk · Rating 5 out of 5]

Nostalgicznie, ale i miło na sercu.

[Paulina (aspiringliterati) · Rating 5 out of 5]

Nie ma wystarczających słów, aby wyrazić miłość do pana Stasiuka. Przynajmniej ja takich słów nie mam. Trzeba go przeczytać - przeczytać i dać się pochłonąć jego magicznemu światu, który jednocześnie jest przecież aż do bólu naturalistyczny.
Czasem pół żartem, pół serio mówi się jak ktoś o pięknym, charyzmatycznym głosie mógłby Nam czytać skład zupki instant i wciąż byłoby to coś najbardziej interesującego na świecie. Ze względu na sam głos, który czaruje i zaklina. To samo czuję do prozy Stasiuka. Prozy czy może powinnam powiedzieć: poezji? Mniejsza. Czyta się jego pisma jak kryminał, reportaż, wiersz miłosny i kpiącą satyrę jednocześnie. Nie ma w jego języku ani odrobiny przesady. Wpada w idealne szyny tworząc je całkowicie na nowo - będąc wykolejeńcem, pasjonatem i samotnikiem. A świat, którym karmi czytelnika jest trochę jak najrzadszy deser świata, którym tak bardzo chcesz się rozkoszować, ale ostatecznie całość wsuwasz w oka mgnieniu, bowiem jest po prostu TAK dobry.
Niebywałe.

[Monika · Rating 4 out of 5]

Pan Stasiuk jak zwykle w dobrej, krótkiej formie. Trafne przemyślenia, styczne do moich, przyjemne opisy podróży, aż uruchamia się chęć wyruszenia w podróż, najchętniej daleką i w dzikie tereny. Marzą mi się stepy, bajkały lub inne przestrzenie ograniczone górami na horyzoncie.

[Karo · Rating 5 out of 5]

All the love for this book.

[Gosia Kowalska-Kiszka · Rating 3 out of 5]

3++, bo jednak nierówno, ale miejscami uwodzi niesamowicie