وقتی دنیا سبز بود

by Joseph Chaikin, Sam Shepard, پگاه فردیار (Translator)

A hauntingly lyrical memory play, WHEN THE WORLD WAS GREEN is steeped in the elliptical, poetic style for which Shepard is justly celebrated. Sketched out in just a handful of scenes is a world of sensual delight, of great journeys to distant lands, and exotic food "piled as high as a mountain, glistening in the sun." But as always, the beauty of Shepard s landscape is only skin-deep. Under the surface lies a family vendetta that has lasted for seven generations. The play has only two characters, an old man who was once a superb chef and a young reporter who comes to interview him in the prison where he as been locked up for many years after poisoning a man he mistook for his cousin. Their eight conversations are interspersed with a sequence of monologues in which both characters recall incidents from their childhood. These link together to form a tender narrative of regret and loss through which they transcend their memories and reach mutual forgiveness and love.

Genres: Plays

72 pages, Paperback

First published May 1, 2007

Reviews

[KamRun · Rating 3 out of 5]

از هبوط تا رستگاری، همه جا پای یک زن در میان است

جایی که من به دنیا اومدم هفت نسل یا صد سال باید بگذره تا اثر یه توهین از بین بره. بعد از اون یه زن می تونه اوضاع رو روبرو کنه، فقط یه زن! یه زن باید روسریش رو برداره و تو باد تکون بده. اون وقته که تمام خونریزی ها تموم می شه. فقط یه زن، چون می تونه زندگی ببخشه و مرگ رو متوقف کنه.

صحنه ی نمایش سلول یک زندان است، با پس زمینه ای خاکستری. دو شخصیت نمایشنامه - پیرمرد زندانی که در جوانی مرتکب قتل شده و سال های عمرش را در زندان در انتظار اعدام گذرانده است و دختر گزارشگری که برای نوشتن یک داستان به سلول مرد می آید - مجموعا 8 دیالوگ با یکدیگر دارند که با مونولوگ هایی از هم جدا می شوند. قتلی که پیرمرد در جوانی مرتب شده نتیجه سال ها نزاع و دشمنی میان پنج نسل بر سر سوتفاهمی ساده است. پیرمرد ابتدای نمایش، بسیار متلاطم و افسرده است، خشمگین و نفوذ ناپذیر اما به تدریج با بیان خاطرات و احساساتش، تماشاگر را به دنیای خود دعوت می کند. در واقع پیرمرد ابتدای نمایش تمام چیزهای با ارزشش را از دست داده، فرتوت، ناامید و محکوم به تباهی ست. اما پیرمرد انتهای نمایش گویی از مرگ رستاخیز کرده است. علت این تغییر را می توان در شخصیت دیگر نمایش، دختر خبرنگار یافت: اثر شفبخشی که یک زن آن را می آفریند. این اثر را می توان در طول دیالوگ ها، در تغییر لحن و احساس پیرمرد احساس کرد. اما چرا یک زن؟ همانطور که رستگاری در مسیحیت از مریم زاده شد، این زن نیز زاینده ی رستگاری و بازخرید گناه مرد است. زن خبرنگار گیاهخوار است : نماد عشق و محبت. خوراکی مورد علاقه ی زن انبه است، یک میوه ی بهشتی، درخشان نرم وشیرین که در آیین هندو میوه ی خدایان و نمادی از باروری، عشق و جاودانگی ست. زن تمام زندگی اش را صرف یک ماموریت کرده : یافتن پدرش و شناساندن خود به او با یک بوسه، در مقابل مرد که تمام عمر خود را از کودکی صرف انتقام و نقشه قتل دوست دوران کودکی اش کرده. فقط یک زن می تواند به این دشمنی دیرینه پایان دهد: زیرا زن با زاییدن حیات می بخشد، در نتیجه می تواند قدرت مرگ را نیز متوقف کند
یپرمرد قبل از اینکه زندانی شود، سرآشپز بوده: موهبت های زمینی را تبدیل به غذاهای با ارزشی می کرده است. آیا نقش زن در این نمایش ارتباطی با نقش آشپز ایده آل پیرمرد، در زمانی که دنیا سبز بود دارد؟ مرد آسیب دیده و دچار عذاب روانی ابتدای نمایش، در انتها، لحظاتی پیش از اعدام، تبدیل به همان پرنده ی رهایی می شود که بارها خوابش را در سلول زندان دیده بود، خود را یک آشپز می بیند ! بنابراین می توان گفت غذا، شخصیت سوم نمایش است که نویسنده، اصلی ترین مفاهیم نمایش را با آن به مخاطب منتقل می کند:

گوشت انبه باید آروم آروم دربیاد. نمی شه عین پرتقال تندی پوستش رو بکنی.اگه یهو بهش نور بخوره حروم می شه. اگر بخوای پوستش رو عین پرتقال بکنی، آبش می پاشه تو سر و صورتت. انبه خیلی نرمه، خیلی لطیفه، باید نازش رو بکشی، موقع کار باید حواست باشه مبادا انگشتات الکی گوشت میوه رو خراب کنن. هول هولکی نمی شه کار کرد. انگشت ها باید میوه رو نوازش کنن. باید عطوفت به خرج بدن، محبتی که با طبع خود میوه هم جور در بیاد.

هویت دختر تنها درصحنه ی پایانی، هنگام پیروزی بخشش بر زنجیر خشم و انتقام فاش می شود: دختر روسری خویش را از گیسوانش بر می دارد و در باد رها می کند

[ریحانه شهبازی · Rating 3 out of 5]

«مرد پیر: یه شکارچیِ ماهر می‌دونه که هیچ‌وقت نباید تو چشم‌های شکارش نگاه کنه. به هیچ قیمتی.
گزارشگر: چرا نباید این کار رو بکنه؟
مرد پیر: برای اینکه چشم ترس و وحشت رو منتقل می‌کنه.
گزارشگر: فقط چشم نیست. حیوون می‌تونه بو بکِشه. می‌تونه بشنوه.
مرد پیر: آره خُب، ولی چشم یه چیز دیگه‌ست. این که گفتی، قضیه‌ی بو و این‌ها،‌ در موردِ آدم‌ها خیلی مهم نیست. آدم اون‌قدرها حسّاس نیست. کودنه. ولی چشم چشمه. می‌خواد مالِ آدم باشه یا مالِ حیوون. اگه خواستی کسی رو بکُشی هیچ‌وقت تو چشم‌هاش نگاه نکن. من که نگاه نکردم. شما هم نباید نگاه نکنین. این نظرِ منه...»


+خوندن ش تو یه کلبه‌ی چوبی، وسط یه جنگل پر از مِه، باعث شد همیشه حس خوبی داشته باشم بهش. :]

[Parisa · Rating 1 out of 5]

به غایت بی‌محتوا و هجو

[Beliphaty · Rating 3 out of 5]

مغز سم شپارد هرجا برون‌ریزی کرده باشه من یه سری بهش می‌زنم؛
اینم گفتگوی یه گزارشگر با قاتلیه که به‌ظاهر مقتولش رو اشتباه گرفته و کشته

[Claire · Rating 3 out of 5]

I was drawn in by the style and the worldbuilding, but the lack of satisfying ending bothered me

[Arghavan · Rating 4 out of 5]

صرفاً «کیوت» و «منتقل‌کننده‌ی حسّ خوب» بود. :}