Η γιαγιά μου Ευτυχία, γεννήθηκε στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας, το 1893. Μοναδικό παιδί της Κόνα Μαριόγκας και του Γεωργίου Οικονόμου, ο οποίος μετά λίγο καιρό άλλαξε το επώνυμό του, σε Χατζηγιωργίου ή Χατζηγιωργής. Ο θρύλος την έχει, πως ήταν υιοθετημένη, και μάλιστα με τη συνεννόηση των δύο γυναικών, της θετής και πραγματικής μάνας της... «...Θ' αφήσω το παιδί την τάδε ώρα στην πόρτα, έχε το νου σου...» Πού να κλείσει μάτι η Μαριόγκα όλο το βράδυ. Την άλλη μέρα το πρωί, όταν άνοιξε την πόρτα έβαλε τις φωνές: «... Αχ, ένα μωρό είναι στην πόρτα μας, η ευτυχία μπήκε στο σπίτι μας...» Κι έτσι η Ευτυχία έκανε την πρώτη της εμφάνιση στη ζωή, με πολύ θεατρικό τρόπο...
« Αγάντα, παλιοκάραβο Ευτυχία, αγάντα…. Του πούστη… που θα πάει, δε θα περάσει και αυτό;»
Νομίζω οι περισσότεροι από εμάς, γνωρίσαμε καλύτερα την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου μέσα από την blockbuster κινηματογραφική ομώνυμη ταινία. Σαν όνομα μου ήταν καιρό γνωστό. Είτε μέσα από θεατρικές παραστάσεις, είτε μέσα από αφιερωματικές εκπομπές στο πρόσωπο της. Ωστόσο, η κινηματογραφική ταινία αποτέλεσε το βασικό σημείο αναφοράς για μένα για να ενδιαφερθώ λίγο περισσότερο και να θελήσω να μάθω και άλλα πράγματα για τη ζωή της. Ακόμα θυμάμαι τον εαυτό μου έκπληκτο μπροστά στη μεγάλη οθόνη ν’ ακούω την κινηματογραφική ταινία ν’ αραδιάζει στίχους πασίγνωστων τραγουδιών, τραγουδισμένα από τραγουδιστές θρύλους της εποχής δες Τσιτσάνης, Καλδάρας, Καζαντζίδης. Όλοι έχουμε σιγοτραγουδήσει τα τραγούδια της σε διάφορες στιγμές της ζωής μας αλλά λίγοι ξέραμε ότι τα είχα γράψει εκείνη. Και πόσο σπουδαίο ε; Μια γυναίκα είχε καταφέρει εκείνη την εποχή να εισχωρήσει σε ένα κατά ομολογία αντρικό άβατο χαρίζοντας στην ελληνική μουσική σκηνή μερικές από τις πιο περήφανες στιγμές της. Το τέλος της ταινίας λοιπόν με βρήκε σε μια εμμονική διάθεση να σκαλίσω λίγο ακόμα τη ζωή αυτής της σπουδαίας στιχουργού και κυρίως θαρραλέας γυναίκας. Το βιβλίο της Ρέας Μανέλη, εγγονής της Ευτυχίας θα σας πάρει από το χέρι και μαζί θα καταφέρετε να τρυπώσετε και εσείς και να κοιτάξετε πίσω από την κουίντα της μεγάλης παράστασης ζωής της Ευτυχίας. Για όσους είδαν την κινηματογραφική ταινία πρώτα σαφέστατα πρέπει να έχουν υπόψιν τους ότι η ταινία και σωστά κατά την άποψη μου διατηρεί ένα πιο νοσταλγικό, ρομαντικό και ας πούμε τηλεοπτικό τόνο σαφώς με έναν καλαίσθητο και κομψό τρόπο, οπότε το βιβλίο θα σας προσφέρει μια πιο ρεαλιστική ματιά των γεγονότων, όχι απαραίτητα λιγότερα συγκινησιακά φορτισμένη. Στο βιβλίο θα διαβάσετε πληροφορίες που δεν θα τις δείτε στην ταινία, αποσπάσματα από σπουδαίες συνεντεύξεις της δημιουργού (παραθέτω παρακάτω απόσπασμα). Παράλληλα στο βιβλίο βλέπουμε την εξέλιξη και πορεία της σχέσης της Ευτυχίας με την εγγονή της. Μια σχέση ζωής που διατηρήθηκε δυνατή μέχρι και τις τελευταίες στιγμές της Ευτυχίας. Βαθμολόγησα το βιβλίο με 5 αστέρια γιατί με άγγιξε ιδιαίτερα αυτή η γυναίκα. Θυμάμαι βλέποντας την ταινία σχολίαζα με φίλους αν τελικά η Ευτυχία ήταν μια δυνατή και θαρραλέα γυναίκα ή αν λίγο ήθελε και τα πάθαινε τα όποια δεινά της ζωής της δες ότι σχεδόν πέθανε στην ψάθα εξαιτίας τους πάθους της με τον τζόγο. Πίστευα και ακόμα και τώρα πιστεύω ότι άνηκε στην πρώτη κατηγορία. Η Ευτυχία συνέτριψε ένα ολόκληρο σύστημα, έζησε, αγάπησε, αγαπήθηκ και έφυγε από αυτόν τον κόσμο γεμάτη χωρίς ενοχές, μίση, έριδες. Ότι έβαζε στο μυαλό της το κατάφερνε. Όπως έλεγε και η ίδια σε ποίημα της:
« Όταν η μοίρα σε χτυπά Τίποτα δε σε σώνει Κάνε μονάχα μια καρδιά Πολύ μεγάλη και πλατιά Για να χωρούν οι πόνοι… Συρματοπλέγματα βαριά Ζώνουν τη δόλια μου καρδιά Κουράγιο δόλια μου καρδιά, Κι αν η ζωή σε πλήγωσε Το θάρρος σου μη χάσεις…
5 λοιπόν αστέρια για το μεγαλείο μιας σπουδαίας προσωπικότητας που άλλαξε το ρου της ελληνικής μουσικής. Αν έπρεπε να μιλήσουμε καθαρά τεχνικά δεν ξέρω αν η γραφή του αξίζει τόσα αστέρια και ίσως θα μπορούσε να είναι πιο προσεγμένο όμως προσωπικά δε με ενόχλησε τόσο γιατί θεωρώ ότι ακριβώς επειδή ήταν γραμμένο από την εγγονή της που την έζησε από κοντά η προσέγγιση ήταν πιο ανθρώπινη και παραστατική. Κλείνω παραθέτοντας απόσπασμα από συνέντευξη της σε περιοδικό
«Πως είναι δυνατόν, καλέ γιαγιά, τόσων χρονών γυναίκα να γράφεις ερωτικά τραγούδια;» με ρωτούν τα εγγόνια μου. Πίστεψα όμως στον έρωτα, πολύ στη ζωή μου. Έλεγα «αυτό είναι το παν» Ακόμα και σήμερα, μη νομίζετε, υπάρχουν αισθήματα… Μόνο που δε μιλάνε με τα ίδια λόγια. Μιλάνε αλλιώς. Πώς να γίνει; Αν δεν αγαπήσεις, δεν γράφεις, αν δεν πονέσεις, δεν γράφεις, αν δε πιεις το γλυκόπικρο κρασί της ζωής γουλιά γουλιά, δε γράφεις. ..»
Η ζωή μιας δυνατής γυναίκας, μιας πληθωρικής προσωπικότητας, μιας μεγάλης στιχουργού με καταλυτική επιρροή στο ελληνικό τραγούδι, μέσα από τα μάτια ενός πολύ αγαπημένου της προσώπου, της εγγονής της.
Μια τεράστια ζωή σ ένα μικρό βιβλίο, γραμμένο ακριβώς όπως πρέπει, από την εγγονή της ηρωίδας. Με συναίσθημα, με προσπάθεια σεβασμού στην αλήθεια, χωρίς καμμία διάθεση εντυπωσιασμού. Χωρίς μελοδραματισμούς η θριαμβολογίες η Ρέα Μανελη βγάζει απ την ψυχή της τις μνήμες από τη γιαγιά της με ένα κείμενο συγκινητικά απλό και ειλικρινές.
Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιστορία, ένα παραπάνω που γνωρίζεις πως είναι πραγματική. Κι εγώ θα ήθελα κάπως πιο προσεγμένη γραφή στο βιβλίο. Τολμώ να πω ότι η ταινία μ' ενθουσίασε περισσότερο...