What do you think?
Rate this book
Historia kina #2
Kino klasyczne
Po dwóch latach od publikacji Kina niemego przekazujemy Państwu drugi tom zbiorowej Historii kina, Kino klasyczne. Koncentrujemy się na trzech dekadach z dziejów kinematografii: od wprowadzenia dźwięku (1927 rok) po koniec lat 50. Zapraszając Czytelników w podróż po historii kina, w istocie opisujemy wiek XX, z jego kulturowymi modami, ideologią, przemianami społecznymi i ekonomicznymi. Wśród autorów poszczególnych rozdziałów znajdują się najwybitniejsi polscy filmoznawcy, specjaliści w swych dziedzinach. Powstała dzięki temu książka, która stanowi nieoceniony przewodnik po filmowej klasyce, pełen pogłębionych analiz, wartościowych kontekstów i nowych odczytań, ale też – ciekawostek, anegdot i unikatowych fotosów. Mamy nadzieję, że dzięki temu dowiedzie ona różnorodności kina i jego ogromnego wpływu na niemal wszystkie dziedziny życia.
Recenzenci
prof. dr hab. Maryla Hopfinger
prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski
SPIS TREŚCI
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
I. Przełom dźwiękowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .19
Iwona Sowińska
1894–1915: wczesne prądy 19
„Elektryfikacja” dźwięku 24
1924–1926: Czas konkwisty 27
Warner Bros. i system Vitaphone 29
1927: Śpiewak jazzbandu 32
Fox i system Movietone 37
1928: pierwszy sukces i przyspieszenie 38
Europa i reszta świata 41
Udoskonalenia techniczne 45
Ekonomiczne konsekwencje przełomu dźwiękowego 48
Zastrzyk świeżej krwi 50
Unarodowienie kinematografii 55
Dźwięk bez granic 61
Implikacje artystyczne 63
Chronologia 70
Propozycje lektur 71
II. Hollywood: pod znakiem Wielkiego Kryzysu . . . . . . . .73
Łukasz A. Plesnar
Joseph I. Breen i Kodeks Produkcyjny 76
Hollywood o bandytach, mafiosach i agentach FBI:
powstanie i rozwój kina gangsterskiego 78
Hollywood spogląda zza krat: filmy więzienne (prison films) 83
Hollywood tańczy i śpiewa: musicale i filmowe operetki 86
Hollywood się śmieje: spadkobiercy slapsticku,
komedia anarchizująca, screwball comedy i sophisticatd comedy 95
Hollywood straszy: Dracula, Frankenstein i inne horrory 106
Hollywood podgląda sławnych ludzi: film biograficzny (biopic) 112
Hollywood wyciska łzy: melodramaty i filmowe romanse 114
Hollywood w krainie przygód i na Dzikim Zachodzie 121
Poza kinem gatunków 125
Ku nowej dekadzie 131
Chronologia 131
Propozycje lektur 132
III. Francja lat trzydziestych: kino jako barometr . . . . . . . 135
Grażyna Stachówna
Mapa pogody 136
Dużo słońca z przelotnymi opadami:
René Clair, Marcel Pagnol, Sacha Guitry, Jean Vigo 139
René Clair i populizm 140
Marcel Pagnol i Sacha Guitry – film „teatralny” 142
Jean Vigo 144
Gęste zachmurzenia, deszcze, mgły i ogólne złe samopoczucie:
Jacques Feyder, Julien Duvivier, Marcel Carné 148
Jacques Feyder 149
Julien Duvivier 153
Marcel Carné i realizm poetycki 162
Słońce na przemian z burzami i gradobiciem:
Jean Renoir i realizm społeczny 175
Czasem słońce, czasem deszcz 186
Chronologia 188
Propozycje lektur 189
IV. Niemiecki film fabularny u schyłku Republiki Weimarskiej
i w Trzeciej Rzeszy (1929–1945) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .191
Tomasz Kłys
Między Weimarem a Trzecią Rzeszą – przepaść czy ciągłość? 191
Kino schyłku Republiki 196
Kino niemieckie w okresie nazistowskim 213
Struktura przemysłu filmowego Trzeciej Rzeszy 213
Filmy fabularne w zaprzęgu ideologii i propagandy 217
Kino popularne w Trzeciej Rzeszy i jego gwiazdy 230
Kino artystyczne Trzeciej Rzeszy 243
Chronologia 247
Propozycje lektur 250
V. Kino stalinowskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253
Joanna Wojnicka
Przełom dźwiękowy, przełom polityczny 253
Pierwsze sukcesy fi lmu dźwiękowego 269
Socrealizm – sztuka w służbie politycznej utopii 273
Wielki terror. Polityka historyczna 285
„Żyje się lepiej, żyje się weselej” 296
Wojna i schyłek stalinizmu 299
Chronologia 312
Propozycje lektur 313
VI. Japonia między tradycją i nowoczesnością . . . . . . . . . . . 315
Krzysztof Loska
Humor japoński 316
W stronę codzienności – dramaty rodzinne (shomin-geki) 319
Mizoguchi i melodramat filmowy 323
Wojna i kino 326
Rozrachunki z przeszłością 332
Odrodzenie filmu historycznego 336
Humanistyczne filmy wojenne 340
Filmy o bombie atomowej (genbaku eiga) 343
Konsekwencje przemian społecznych 346
Oblicza buntu 351
Chronologia 355
Propozycje lektur 356
VII. Kino brytyjskie: w obronie imperium . . . . . . . . . . . . . . . 359
Olga Katafiasz
Schyłek mocarstwa 360
Lata 30.: w poszukiwaniu tożsamości 363
Imperium Ranka 372
Kino czasu wojny: honor i pragmatyzm 375
Szekspirowskie adaptacje Laurence’a Oliviera:
„w imię męstwa przodków” 386
Powojenne kino autorów: nadążyć za światem 391
Strategie eskapistyczne 400
Kryzys kinematografii i upadek potęgi Ranka 403
Chronologia 404
Propozycje lektur 407
VIII. Dekada cienia: amerykańskie kino lat czterdziestych . . . . 409
Rafał Syska
Cisza przed burzą 410
Kino wojenne przed wojną 410
System hollywoodzki przed wojną 412
Przemiany w systemie produkcyjnym 417
Unit 417
Niezależni producenci 418
Reżyser -producent 420
Trzy portrety reżyser 422
Orson Welles – mit 422
Hitchcock w Hollywood 426
Preston Sturges – satyra na marginesie Hollywood 431
Hollywood na froncie 433
Gatunki idą na front 435
Kino wojenne – typologia 436
Home -front movies 438
Combat films 439
Filmy o weteranach 443
System hollywoodzki w czasach wojny 444
Strach przed cenzurą 448
Czasy powojenne 450
Proces antytrustowy 451
Komisja do Badania Działalności Antyamerykańskiej
(HUAC) 452
Jasne barwy powojennego kina 454
Film noir 459
Noir a kino gatunków 460
Femme fatale 468
Psychoanaliza 469
Kryzys racjonalizmu i subiektywizacja 472
Nurt realistyczny końca lat 40. 474
Epilog w kolorze 477
Chronologia 478
Propozycje lektur 479
IX. Film dokumentalny okresu klasycznego . . . . . . . . . . . .. 481
Mirosław Przylipiak
Dokument brytyjski lat 30. 482
Robotnicza Liga Filmu i Fotografii 486
Kino dokumentalne w Japonii 488
Joris Ivens 488
Inne filmy dokumentalne 491
Leni Riefenstahl 492
Lata wojny 496
Po wojnie 510
Chronologia 521
Propozycje lektur 522
X. Film animowany w cieniu Disneya . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 523
Paweł Sitkiewicz
Film animowany w okresie kina niemego 523
Amerykańska kreskówka po przełomie dźwiękowym 525
Walt Disney: biznesmen i animator 532
Film animowany w Europie 541
Chronologia 547
Propozycje lektur 548
XI. Film awangardowy w latach 1930–1959 . . . . . . . . . . . . .. 549
Andrzej Pitrus
Kontynuatorzy Wielkiej Awangardy 550
Lettryzm 551
Międzynarodówka sytuacjonistyczna 552
Amerykańska awangarda lat 20. i 30. 553
Norman McLaren 557
Willard Maas i Marie Menken 558
Maya Deren 559
Kenneth Anger 560
Stan Brakhage 561
Chronologia 562
Propozycje lektur 562
XII. Włoski neorealizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 565
Alicja Helman
Prądy rewizji kina okresu faszyzmu 565
Kaligrafowie i inni 573
Neorealizm: prądy definicji 578
Rossellini albo neorealizm moralny 584
Visconti albo neorealizm estetyczny 589
De Sica albo realizm humanistyczny 595
Vergano i De Santis albo neorealizm komunistyczny 600
Inne warianty 603
Chronologia 612
Propozycje lektur 614
XIII. Kinematografia Meksyku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 617
Iwona Kolasińska -Pasterczyk
Que viva México!, czyli w stronę „cudu meksykańskiego” 617
Luis Bunuel, czyli ten, który odmienił Meksyk 627
Chronologia 639
Propozycje lektur 640
XIV. Skandynawowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 641
Tadeusz Szczepański
Szwecja 642
Dekada marazmu 642
Beredskap, czyli pogotowie obronne 646
Powrót „złotej epoki”? 649
Ingmar Bergman staje na planie filmowym 653
Powojenna dekada 656
Ingmar Bergman w drodze na szczyt 662
W cieniu Bergmana 668
Bergman na szczycie 671
Dania 676
Cena przetrwania 676
Autorskie kino Dreyera 678
Okupacja 683
Lata powojenne 684
Norwegia 687
Ibsen, Sinding i Dalgard 688
Długi cień wojny 691
Finlandia 694
Ojczyzna, lud i sielunmaisema 696
Wojna i jej konsekwencje 700
Chronologia 704
Propozycje lektur 707
XV. Francuzi – kino papy? (1940–1959) . . . . . . . . . . . . . . .. 709
Tycjan Gołuński
Okupacja: „Francuzi, musicie robić kino jakości!” 710
Nowe porządki 712
Od „Pierwszej randki” do „Ostatniego grosza” 714
Kino Vichy? 715
Kino wygnania 717
Kino alegorii 720
Kino z retorty 722
Pasja odsuniętych od świata 724
Odmiany „realizmu” 727
Amerykańskie oko Clouzot 729
„Rebatyzm”, czyli w pułapce manicheizmu 732
Po wojnie: „Nie interesują nas już te same sny” 733
Francuska „szkoła wyzwolenia”? 734
Jakość tradycji 739
Celuloidowe wojny 741
Pokusa rynku 743
Realizm psychologiczny: pewna (gorzka) tendencja 746
Szkoła widza walczy z „sankcją jakości” 754
Dialogi i konfrontacje 757
Kilka pokoleń poetów kina 759
Cocteau, Tati, Bresson: anty-dykcje francuskiego kina 770
Długi cień Marcela Carné 781
Chronologia 784
Propozycje lektur 786
XVI. Kino amerykańskie lat 50.: złota dekada . . . . . . . . . . . . 789
Łukasz A. Plesnar, Rafał Syska
System produkcji 790
Telewizja i przemiany technologiczne 792
Złoty okres kina gatunków 794
Western – mitologizacja i demitologizacja
Starego Zachodu 794
Musical – w stronę integralności 801
Komedia – od Boba Hope’a do Marilyn Monroe 808
Gatunki sensacyjne – policjanci, gangsterzy i komuniści 810
Film wojenny – konflikt w Korei i obrachunki z wielkimi
wojnami 813
Kino epickie – filmy biblijne, historyczno -kostiumowe
i przygodowe 815
Melodramat: przypadek Douglasa Sirka 819
Science fiction – lęk i nieufność 821
Kino autor 827
Elia Kazan 827
Alfred Hitchcock 833
Billy Wilder 836
John Huston 839
Orson Welles 840
Inni autorzy 842
W stronę niezależności i buntu 845
Nicholas Ray 846
Robert Aldrich 847
Pochód nastolatków 849
Temat rasizmu 852
Nurt realistyczny 853
Chronologia 855
Propozycje lektur 856
XVII. Złota era kina Indii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .859
Artur Majer
Przełom dźwiękowy 859
Muzyka i taniec 860
Era wielkich wytwórni 861
V. Shantaram 865
Indyjski neorealizm 866
Autorzy kina hindustani 868
Mehboob Khan 868
Raj Kapoor 870
Bimal Roy 871
Guru Dutt 873
Satyajit Ray – twórca osobny 875
Chronologia 882
Propozycje lektur 883
XVIII. Włosi po neorealizmie: autorzy, kontynuatorzy, epigoni . 885
Alicja Helman
Rossellini: neorealizm mimo wszystko 887
Visconti: w poszukiwaniu drogi 896
Fellini: dwie trylogie 906
Antonioni: pejzaże wewnętrzne 916
Kontynuacje 925
Biedni, ale piękni – czyli neorealizm na różowo 929
Chronologia 931
Propozycje lektur 932
XIX. Polska Szkoła Filmowa na tle rodzimego kina . . . . . . . . .935
Tadeusz Lubelski
Przed wojną: nadwiślańskie kino klasyczne (1930–1939) 935
Film historyczny 937
Komedia 938
Melodramat 941
Inne kino 943
Wojna i po wojnie. Kino w innym systemie (1939–1954) 946
Wojna 947
Po wojnie – upaństwowienie kinematografii 950
Rodzimy socrealizm 956
Epoka Szkoły Polskiej (1955–1961) 960
Odwilż w kinie 960
Szkoła Polska – kanon 966
Szkoła Polska – nowi autorzy 977
Poza Szkołą 986
Chronologia 989
Propozycje lektur 991
XX. Kino sowieckie lat 1956–1960. Pierwsza fala odwilży . . . .993
Iwona Kurz
„Odwilż” polityczna a kinematografia 993
Sezon 1956/1957 996
Grigorij Czuchraj 999
Michaił Kałatozow 1004
Siergiej Bondarczuk 1006
„Człowiek wobec żywiołów” a cezury polityczne 1007
Chronologia 1010
Propozycje lektur 1011
XXI. Powojenne kino niemieckie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1013
Andrzej Gwóźdź
Zanim powstały dwie republiki (1946–1949) 1013
Kino współtworzy Niemiecką Republikę Demokratyczną 1026
Ekrany „cudu gospodarczego” 1032
Chronologia 1044
Propozycje lektur 1047
XXII. Inne kinematografie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1049
Czechosłowacja – Jadwiga Hučková 1050
Węgry – Grzegorz Bubak 1065
Turcja i Bałkany – Magdalena Bartczak 1076
Hiszpania – Iwona Kolasińska-Pasterczyk 1090
Chiny – Jacek Flig 1099
Australia – Marek Haltof 1116
Indeks nazwisk (oprac. Krzysztof Siwoń) . . . . . . . . . . . . . 1125
Indeks filmów (oprac. Krzysztof Siwoń) . . . . . . . . . . . . . . 1163
Noty o autorach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1239
Recenzenci
prof. dr hab. Maryla Hopfinger
prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski
SPIS TREŚCI
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
I. Przełom dźwiękowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .19
Iwona Sowińska
1894–1915: wczesne prądy 19
„Elektryfikacja” dźwięku 24
1924–1926: Czas konkwisty 27
Warner Bros. i system Vitaphone 29
1927: Śpiewak jazzbandu 32
Fox i system Movietone 37
1928: pierwszy sukces i przyspieszenie 38
Europa i reszta świata 41
Udoskonalenia techniczne 45
Ekonomiczne konsekwencje przełomu dźwiękowego 48
Zastrzyk świeżej krwi 50
Unarodowienie kinematografii 55
Dźwięk bez granic 61
Implikacje artystyczne 63
Chronologia 70
Propozycje lektur 71
II. Hollywood: pod znakiem Wielkiego Kryzysu . . . . . . . .73
Łukasz A. Plesnar
Joseph I. Breen i Kodeks Produkcyjny 76
Hollywood o bandytach, mafiosach i agentach FBI:
powstanie i rozwój kina gangsterskiego 78
Hollywood spogląda zza krat: filmy więzienne (prison films) 83
Hollywood tańczy i śpiewa: musicale i filmowe operetki 86
Hollywood się śmieje: spadkobiercy slapsticku,
komedia anarchizująca, screwball comedy i sophisticatd comedy 95
Hollywood straszy: Dracula, Frankenstein i inne horrory 106
Hollywood podgląda sławnych ludzi: film biograficzny (biopic) 112
Hollywood wyciska łzy: melodramaty i filmowe romanse 114
Hollywood w krainie przygód i na Dzikim Zachodzie 121
Poza kinem gatunków 125
Ku nowej dekadzie 131
Chronologia 131
Propozycje lektur 132
III. Francja lat trzydziestych: kino jako barometr . . . . . . . 135
Grażyna Stachówna
Mapa pogody 136
Dużo słońca z przelotnymi opadami:
René Clair, Marcel Pagnol, Sacha Guitry, Jean Vigo 139
René Clair i populizm 140
Marcel Pagnol i Sacha Guitry – film „teatralny” 142
Jean Vigo 144
Gęste zachmurzenia, deszcze, mgły i ogólne złe samopoczucie:
Jacques Feyder, Julien Duvivier, Marcel Carné 148
Jacques Feyder 149
Julien Duvivier 153
Marcel Carné i realizm poetycki 162
Słońce na przemian z burzami i gradobiciem:
Jean Renoir i realizm społeczny 175
Czasem słońce, czasem deszcz 186
Chronologia 188
Propozycje lektur 189
IV. Niemiecki film fabularny u schyłku Republiki Weimarskiej
i w Trzeciej Rzeszy (1929–1945) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .191
Tomasz Kłys
Między Weimarem a Trzecią Rzeszą – przepaść czy ciągłość? 191
Kino schyłku Republiki 196
Kino niemieckie w okresie nazistowskim 213
Struktura przemysłu filmowego Trzeciej Rzeszy 213
Filmy fabularne w zaprzęgu ideologii i propagandy 217
Kino popularne w Trzeciej Rzeszy i jego gwiazdy 230
Kino artystyczne Trzeciej Rzeszy 243
Chronologia 247
Propozycje lektur 250
V. Kino stalinowskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253
Joanna Wojnicka
Przełom dźwiękowy, przełom polityczny 253
Pierwsze sukcesy fi lmu dźwiękowego 269
Socrealizm – sztuka w służbie politycznej utopii 273
Wielki terror. Polityka historyczna 285
„Żyje się lepiej, żyje się weselej” 296
Wojna i schyłek stalinizmu 299
Chronologia 312
Propozycje lektur 313
VI. Japonia między tradycją i nowoczesnością . . . . . . . . . . . 315
Krzysztof Loska
Humor japoński 316
W stronę codzienności – dramaty rodzinne (shomin-geki) 319
Mizoguchi i melodramat filmowy 323
Wojna i kino 326
Rozrachunki z przeszłością 332
Odrodzenie filmu historycznego 336
Humanistyczne filmy wojenne 340
Filmy o bombie atomowej (genbaku eiga) 343
Konsekwencje przemian społecznych 346
Oblicza buntu 351
Chronologia 355
Propozycje lektur 356
VII. Kino brytyjskie: w obronie imperium . . . . . . . . . . . . . . . 359
Olga Katafiasz
Schyłek mocarstwa 360
Lata 30.: w poszukiwaniu tożsamości 363
Imperium Ranka 372
Kino czasu wojny: honor i pragmatyzm 375
Szekspirowskie adaptacje Laurence’a Oliviera:
„w imię męstwa przodków” 386
Powojenne kino autorów: nadążyć za światem 391
Strategie eskapistyczne 400
Kryzys kinematografii i upadek potęgi Ranka 403
Chronologia 404
Propozycje lektur 407
VIII. Dekada cienia: amerykańskie kino lat czterdziestych . . . . 409
Rafał Syska
Cisza przed burzą 410
Kino wojenne przed wojną 410
System hollywoodzki przed wojną 412
Przemiany w systemie produkcyjnym 417
Unit 417
Niezależni producenci 418
Reżyser -producent 420
Trzy portrety reżyser 422
Orson Welles – mit 422
Hitchcock w Hollywood 426
Preston Sturges – satyra na marginesie Hollywood 431
Hollywood na froncie 433
Gatunki idą na front 435
Kino wojenne – typologia 436
Home -front movies 438
Combat films 439
Filmy o weteranach 443
System hollywoodzki w czasach wojny 444
Strach przed cenzurą 448
Czasy powojenne 450
Proces antytrustowy 451
Komisja do Badania Działalności Antyamerykańskiej
(HUAC) 452
Jasne barwy powojennego kina 454
Film noir 459
Noir a kino gatunków 460
Femme fatale 468
Psychoanaliza 469
Kryzys racjonalizmu i subiektywizacja 472
Nurt realistyczny końca lat 40. 474
Epilog w kolorze 477
Chronologia 478
Propozycje lektur 479
IX. Film dokumentalny okresu klasycznego . . . . . . . . . . . .. 481
Mirosław Przylipiak
Dokument brytyjski lat 30. 482
Robotnicza Liga Filmu i Fotografii 486
Kino dokumentalne w Japonii 488
Joris Ivens 488
Inne filmy dokumentalne 491
Leni Riefenstahl 492
Lata wojny 496
Po wojnie 510
Chronologia 521
Propozycje lektur 522
X. Film animowany w cieniu Disneya . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 523
Paweł Sitkiewicz
Film animowany w okresie kina niemego 523
Amerykańska kreskówka po przełomie dźwiękowym 525
Walt Disney: biznesmen i animator 532
Film animowany w Europie 541
Chronologia 547
Propozycje lektur 548
XI. Film awangardowy w latach 1930–1959 . . . . . . . . . . . . .. 549
Andrzej Pitrus
Kontynuatorzy Wielkiej Awangardy 550
Lettryzm 551
Międzynarodówka sytuacjonistyczna 552
Amerykańska awangarda lat 20. i 30. 553
Norman McLaren 557
Willard Maas i Marie Menken 558
Maya Deren 559
Kenneth Anger 560
Stan Brakhage 561
Chronologia 562
Propozycje lektur 562
XII. Włoski neorealizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 565
Alicja Helman
Prądy rewizji kina okresu faszyzmu 565
Kaligrafowie i inni 573
Neorealizm: prądy definicji 578
Rossellini albo neorealizm moralny 584
Visconti albo neorealizm estetyczny 589
De Sica albo realizm humanistyczny 595
Vergano i De Santis albo neorealizm komunistyczny 600
Inne warianty 603
Chronologia 612
Propozycje lektur 614
XIII. Kinematografia Meksyku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 617
Iwona Kolasińska -Pasterczyk
Que viva México!, czyli w stronę „cudu meksykańskiego” 617
Luis Bunuel, czyli ten, który odmienił Meksyk 627
Chronologia 639
Propozycje lektur 640
XIV. Skandynawowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 641
Tadeusz Szczepański
Szwecja 642
Dekada marazmu 642
Beredskap, czyli pogotowie obronne 646
Powrót „złotej epoki”? 649
Ingmar Bergman staje na planie filmowym 653
Powojenna dekada 656
Ingmar Bergman w drodze na szczyt 662
W cieniu Bergmana 668
Bergman na szczycie 671
Dania 676
Cena przetrwania 676
Autorskie kino Dreyera 678
Okupacja 683
Lata powojenne 684
Norwegia 687
Ibsen, Sinding i Dalgard 688
Długi cień wojny 691
Finlandia 694
Ojczyzna, lud i sielunmaisema 696
Wojna i jej konsekwencje 700
Chronologia 704
Propozycje lektur 707
XV. Francuzi – kino papy? (1940–1959) . . . . . . . . . . . . . . .. 709
Tycjan Gołuński
Okupacja: „Francuzi, musicie robić kino jakości!” 710
Nowe porządki 712
Od „Pierwszej randki” do „Ostatniego grosza” 714
Kino Vichy? 715
Kino wygnania 717
Kino alegorii 720
Kino z retorty 722
Pasja odsuniętych od świata 724
Odmiany „realizmu” 727
Amerykańskie oko Clouzot 729
„Rebatyzm”, czyli w pułapce manicheizmu 732
Po wojnie: „Nie interesują nas już te same sny” 733
Francuska „szkoła wyzwolenia”? 734
Jakość tradycji 739
Celuloidowe wojny 741
Pokusa rynku 743
Realizm psychologiczny: pewna (gorzka) tendencja 746
Szkoła widza walczy z „sankcją jakości” 754
Dialogi i konfrontacje 757
Kilka pokoleń poetów kina 759
Cocteau, Tati, Bresson: anty-dykcje francuskiego kina 770
Długi cień Marcela Carné 781
Chronologia 784
Propozycje lektur 786
XVI. Kino amerykańskie lat 50.: złota dekada . . . . . . . . . . . . 789
Łukasz A. Plesnar, Rafał Syska
System produkcji 790
Telewizja i przemiany technologiczne 792
Złoty okres kina gatunków 794
Western – mitologizacja i demitologizacja
Starego Zachodu 794
Musical – w stronę integralności 801
Komedia – od Boba Hope’a do Marilyn Monroe 808
Gatunki sensacyjne – policjanci, gangsterzy i komuniści 810
Film wojenny – konflikt w Korei i obrachunki z wielkimi
wojnami 813
Kino epickie – filmy biblijne, historyczno -kostiumowe
i przygodowe 815
Melodramat: przypadek Douglasa Sirka 819
Science fiction – lęk i nieufność 821
Kino autor 827
Elia Kazan 827
Alfred Hitchcock 833
Billy Wilder 836
John Huston 839
Orson Welles 840
Inni autorzy 842
W stronę niezależności i buntu 845
Nicholas Ray 846
Robert Aldrich 847
Pochód nastolatków 849
Temat rasizmu 852
Nurt realistyczny 853
Chronologia 855
Propozycje lektur 856
XVII. Złota era kina Indii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .859
Artur Majer
Przełom dźwiękowy 859
Muzyka i taniec 860
Era wielkich wytwórni 861
V. Shantaram 865
Indyjski neorealizm 866
Autorzy kina hindustani 868
Mehboob Khan 868
Raj Kapoor 870
Bimal Roy 871
Guru Dutt 873
Satyajit Ray – twórca osobny 875
Chronologia 882
Propozycje lektur 883
XVIII. Włosi po neorealizmie: autorzy, kontynuatorzy, epigoni . 885
Alicja Helman
Rossellini: neorealizm mimo wszystko 887
Visconti: w poszukiwaniu drogi 896
Fellini: dwie trylogie 906
Antonioni: pejzaże wewnętrzne 916
Kontynuacje 925
Biedni, ale piękni – czyli neorealizm na różowo 929
Chronologia 931
Propozycje lektur 932
XIX. Polska Szkoła Filmowa na tle rodzimego kina . . . . . . . . .935
Tadeusz Lubelski
Przed wojną: nadwiślańskie kino klasyczne (1930–1939) 935
Film historyczny 937
Komedia 938
Melodramat 941
Inne kino 943
Wojna i po wojnie. Kino w innym systemie (1939–1954) 946
Wojna 947
Po wojnie – upaństwowienie kinematografii 950
Rodzimy socrealizm 956
Epoka Szkoły Polskiej (1955–1961) 960
Odwilż w kinie 960
Szkoła Polska – kanon 966
Szkoła Polska – nowi autorzy 977
Poza Szkołą 986
Chronologia 989
Propozycje lektur 991
XX. Kino sowieckie lat 1956–1960. Pierwsza fala odwilży . . . .993
Iwona Kurz
„Odwilż” polityczna a kinematografia 993
Sezon 1956/1957 996
Grigorij Czuchraj 999
Michaił Kałatozow 1004
Siergiej Bondarczuk 1006
„Człowiek wobec żywiołów” a cezury polityczne 1007
Chronologia 1010
Propozycje lektur 1011
XXI. Powojenne kino niemieckie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1013
Andrzej Gwóźdź
Zanim powstały dwie republiki (1946–1949) 1013
Kino współtworzy Niemiecką Republikę Demokratyczną 1026
Ekrany „cudu gospodarczego” 1032
Chronologia 1044
Propozycje lektur 1047
XXII. Inne kinematografie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1049
Czechosłowacja – Jadwiga Hučková 1050
Węgry – Grzegorz Bubak 1065
Turcja i Bałkany – Magdalena Bartczak 1076
Hiszpania – Iwona Kolasińska-Pasterczyk 1090
Chiny – Jacek Flig 1099
Australia – Marek Haltof 1116
Indeks nazwisk (oprac. Krzysztof Siwoń) . . . . . . . . . . . . . 1125
Indeks filmów (oprac. Krzysztof Siwoń) . . . . . . . . . . . . . . 1163
Noty o autorach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1239
- GenresFilmNonfiction
1242 pages, Hardcover
First published January 1, 2011
6 people are currently reading
54 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
May 31, 2024
Manifestuję sobie, że to zdam w 1. terminie proszę. Super opracowania.
June 28, 2022
Przeczytanie drugiego tomu monumentalnej "Historii kina", skupionego na kinie klasycznym, obejmującego okres od pojawienia się pierwszych filmów dźwiękowych do końca lat 50-tych XX. wieku, zajęło mi trochę czasu. Prawie trzy miesiące, ale czytałem tę książkę z przerwami, pomiędzy innymi lekturami, bo mimo tego, iż znacząca jej część była interesująca, to jednak w przypadku kilku rozdziałów zdarzyło się autorom popaść w typowo podręcznikowy sposób przekazywania wiedzy, albo bywało po prostu, że mniej mnie interesował okres i przestrzeń, jakim poświęcona była ta czy owa część publikacji...
...a jest w niej prawie wszystko. Oczywiście, prym wiedzie kino amerykańskie - jako najbardziej wpływowe w tym okresie - jakkolwiek sporo miejsca poświęcono tu kinu europejskiemu, naznaczonemu wpływami prądów historycznych przetaczających się przez ówczesny świat - niezwykle ciekawe rozdziały o kinie niemieckim w okresie Trzeciej Rzeszy, ogólnie filmowi w krajach pod wpływem lub okupacją Niemiec, czy kinematografii rosyjskiej czasu stalinizmu - i filmowi azjatyckiemu, choć głównie dziełom i twórcom z Japonii.
Kompletnym odkrywaniem ziemi nieznanej były dla mnie rozdziały poświęcone kinu Indii, czy kinematografii bałkańskiej. Zaskoczeniem natomiast było stosunkowo niewielka ilość materiału dotycząca kina polskiego epoki, ale Tadeusz Lubelski - jeden z redaktorów tej książki - poświęcił równie obszerną monografię skoncentrowaną na rodzimej kinematografii, więc może to jeden z powodów jej "niedostatków" na kartach "...Kina klasycznego".
Nie każdy z autorów umie tu zainteresować czytelnika w równym stopniu i nie każda dziedzina kina jest tak samo interesująca, więc trudno tę książkę polecić każdemu pasjonatowi dziesiątej muzy. Dobrze jednak mieć ją po ręką. Dzięki dodanym indeksom tytułów i nazwisk, szybko dotrzecie do zagadnienia, które w danym momencie Was interesuje a w przypadku, gdy któryś z tematów okaże się potraktowany zbyt pobieżnie i skrótowo, ciekawym dodatkiem jest spis lektur rekomendowanych dla tych, pragnących zgłębić jakieś zagadnienie...
...przede mną jeszcze dwa - a w zasadzie trzy tomy, bo przeskoczyłem kino nieme, które mnie obecnie mniej interesuje - jakkolwiek po tych 1200 stronach muszę lekko od czytania o filmie odpocząć a skupić się na obejrzeniu tych filmów, które w trakcie lektury wynotowałem...
P.S. Szkoda tylko, że w formie elektronicznej dostępne są jedynie wydania w formacie PDF...
...a jest w niej prawie wszystko. Oczywiście, prym wiedzie kino amerykańskie - jako najbardziej wpływowe w tym okresie - jakkolwiek sporo miejsca poświęcono tu kinu europejskiemu, naznaczonemu wpływami prądów historycznych przetaczających się przez ówczesny świat - niezwykle ciekawe rozdziały o kinie niemieckim w okresie Trzeciej Rzeszy, ogólnie filmowi w krajach pod wpływem lub okupacją Niemiec, czy kinematografii rosyjskiej czasu stalinizmu - i filmowi azjatyckiemu, choć głównie dziełom i twórcom z Japonii.
Kompletnym odkrywaniem ziemi nieznanej były dla mnie rozdziały poświęcone kinu Indii, czy kinematografii bałkańskiej. Zaskoczeniem natomiast było stosunkowo niewielka ilość materiału dotycząca kina polskiego epoki, ale Tadeusz Lubelski - jeden z redaktorów tej książki - poświęcił równie obszerną monografię skoncentrowaną na rodzimej kinematografii, więc może to jeden z powodów jej "niedostatków" na kartach "...Kina klasycznego".
Nie każdy z autorów umie tu zainteresować czytelnika w równym stopniu i nie każda dziedzina kina jest tak samo interesująca, więc trudno tę książkę polecić każdemu pasjonatowi dziesiątej muzy. Dobrze jednak mieć ją po ręką. Dzięki dodanym indeksom tytułów i nazwisk, szybko dotrzecie do zagadnienia, które w danym momencie Was interesuje a w przypadku, gdy któryś z tematów okaże się potraktowany zbyt pobieżnie i skrótowo, ciekawym dodatkiem jest spis lektur rekomendowanych dla tych, pragnących zgłębić jakieś zagadnienie...
...przede mną jeszcze dwa - a w zasadzie trzy tomy, bo przeskoczyłem kino nieme, które mnie obecnie mniej interesuje - jakkolwiek po tych 1200 stronach muszę lekko od czytania o filmie odpocząć a skupić się na obejrzeniu tych filmów, które w trakcie lektury wynotowałem...
P.S. Szkoda tylko, że w formie elektronicznej dostępne są jedynie wydania w formacie PDF...
April 7, 2020
Fajna cegła dla fanów kina :)
March 2, 2024
<3 lepsze niż biblia Doparta
Displaying 1 - 4 of 4 reviews